Làng nghề làm dưa bồn bồn ở xã Thanh Tùng, Tân Duyệt (huyện Đầm Dơi) và xã Tân Hưng Đông (huyện Cái Nước), khu vực huyện U Minh và Trần Văn Thời của tỉnh Cà Mau.

Nghề làm dưa bồn bồn đã gắn bó lâu đời với người dân Cà Mau

Bồn bồn vốn là loài cây hoang dại có khả năng chịu phèn, mặn và sống được trong điều kiện ngập sâu. Trước đây, bồn bồn chủ yếu mọc nhiều ở vùng nước ngập mặn ở Cà Mau, sau này người dân đã lấy giống về trồng và nhân rộng ra nhiều nơi.

Chế biến dưa bồn bồn là nghề truyền thống ở Cà Mau cuối cùng góp mặt trong danh sách. Đây là nghề rất phổ biến tại xứ Mũi.

Lột, chẻ bồn bồn để làm dưa.

Hình ảnh cánh đồng cây bồn bồn trải dài cùng món ăn hấp dẫn này từ lâu đã gắn bó sâu sắc với đời sống của người dân địa phương, thậm chí được mang vào câu ca mùi mẩn của bài "Nhớ Đầm Dơi" đó là: Gió đẩy gió đưa bông bồn bồn rụng trắng/Thương em một đời dãi nắng, dầm mưa.

Công thức làm dưa bồn bồn tuy nhiều bước nhưng qua đôi bàn tay dày dặn kinh nghiệm của người theo nghề truyền thống thì chỉ như cái chớp mắt. Nếu có dịp ghé thăm các ngôi làng làm dưa bồn bồn, khám phá quy trình chế biến món ăn, bạn chắc chắn sẽ choáng ngợp trước cách người dân làng nghề sơ chế sản vật thiên nhiên rồi dùng sợi chỉ chẻ đôi chúng cho vào hũ và thêm vào nước cơm vo để lên men một cách đầy chuyên nghiệp. Bồn bồn sau khi ủ vài 3 ngày đã có thể ăn hoặc chế biến cùng nhiều món ngon khác.

Món ăn hình thành trong thời kì chiến tranh khốn khó và được các làng nghề lưu truyền cho đến ngày hôm nay chính là tinh hoa ẩm thực mang trong mình nét đẹp văn hóa vùng đất này.

Từ năm 2016, bồn bồn Cái Nước đã được Cục Sở hữu Trí tuệ công nhận nhãn hiệu tập thể. Từ đó, sản lượng bồn bồn tiêu thụ tăng lên rõ rệt, thương thiệu bồn bồn Cái Nước nổi tiếng khắp nơi.