Nghề làm bánh mứt kẹo truyền thống tại làng Xuân Đỉnh (Phường Xuân Tảo, quận Bắc Từ Liêm, Thành phố Hà Nội) đã gắn bó từ rất lâu với người dân nơi đây. Mứt Tết đã trở thành một trong những món ăn không thể thiếu trong Tết cổ truyền dân tộc.

Nghề làm bánh mứt, kẹo truyền thống tại làng đã có tuổi đời gần 60 năm. Hầu hết nhà nào cũng ít nhiều gắn bó với công việc làm mứt Tết và trở thành một nguồn thu chủ yếu. Thế nhưng, hiện nay, con số hộ dân còn trụ được với nghề chỉ tính trên đầu ngón tay. Mứt Tết cổ truyền có những món như mứt bí, gừng, sen, lạc,... Mứt Tết được bọc cẩn thận bởi lớp giấy bóng, để trong hộp đỏ sặc sỡ. Thời ngày xưa, mứt là món ăn hấp dẫn không thể thiếu trên ban thờ cúng ông bà, đặc biệt với trẻ nhỏ, cứ thấy hộp mứt là thấy Tết.

Sự ngọt ngào của đường quyện với những thứ nguyên liệu tươi ngon đã làm nên một món ăn mang đậm hương vị ngày Tết.

Tuy nhiên hiện nay, sức hấp dẫn của món ăn truyền thống này cũng giảm dần, chịu áp lực cạnh tranh với những sản phẩm bánh kẹo có thiết kế bắt mắt, hiện đại. Những người làm nghề ở làng luôn tìm tòi để cho ra mắt những loại mứt trái cây đặc sắc khác như mứt dừa, mứt nho, mứt lê,... Thế nhưng tình hình kinh doanh vẫn rất ảm đạm, lại càng ảm đạm hơn trong lúc dịch bệnh Covid – 19 còn đang hoành hành.

Trong tình hình dịch bệnh, việc gặp khó trong việc kinh doanh bánh kẹo, mứt Tết truyền thống khó lại càng khó. Những cửa hàng kinh doanh mứt Tết, bánh kẹo truyền thống tại Xuân Đỉnh rơi vào cảnh ế ẩm, lượng khách mua sụt giảm so với các năm trước. Lý do khiến mứt Tết ế ẩm là bởi vài năm trở lại đây quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến diện tích đất tại khu vực Xuân Đỉnh ngày càng giảm đi. Mặt bằng sản xuất hạn chế, chỗ phơi nguyên liệu rất khó khăn. Việc tuyển người làm mứt cũng không dễ dàng. Để làm được mứt Tết phải mất nhiều năm học nghề, nhiều người trong làng lại lựa chọn kinh doanh ngành nghề khác nên nhân công khan hiếm, không tiêu thụ được nên không dám sản xuất nhiều.

Nghề làm mứt không chỉ mang đến giá trị kinh tế mà còn hàm chứa những nét đẹp, tinh hoa văn hóa ẩm thực. Những người làm nghề cố gắng gìn giữ một nét văn hóa truyền thống vẫn mong lưu giữ hương vị ngọt ngào của mứt Tết cho các thế hệ mai sau.

Bài, ảnh: Ninh Ngọc