Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
![]() |
| Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ (bên phải) hướng dẫn kỹ thuật làm gốm cho người thợ tại cơ sở sản xuất gốm Đông Triều. Nguồn ảnh: Báo Quảng Ninh 2025. |
Giữ nghề từ những lò gốm nặng lửa
Ở vùng đất Đông Triều, Quảng Ninh, gốm Đông Thành mang theo dấu ấn của những người thợ đã gắn cuộc đời mình với đất, men và lửa. Trong số đó, Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ được nhắc đến như một người thợ lão luyện, không chỉ giỏi chế tác mà còn bền bỉ trao truyền những bí quyết nghề cho lớp người đi sau.
Sinh ra tại Gia Lộc, Hải Dương, ông bắt đầu học nghề từ năm 1959 với nghệ nhân Cao Cáp Hỏa, rồi tiếp tục lĩnh hội kinh nghiệm từ nghệ nhân Hoàng Bá Huy, người có công đưa kỹ thuật gốm nặng lửa từ Móng Cái về Đông Triều, Mạo Khê. Những bài học về nguyên liệu, tạo dáng, phối men và điều khiển lò nung đã trở thành hành trang theo ông suốt cuộc đời.
Đặc trưng của dòng gốm này là sản phẩm được nung ở nhiệt độ cao, có độ bền chắc, thích hợp cho cả đồ gia dụng và đồ trang trí. Từ năm 1962 đến 1994, ông Mỹ đảm nhiệm vai trò Phó Chủ nhiệm phụ trách kỹ thuật Hợp tác xã Gốm sứ Đông Thành, cùng xã viên duy trì sản xuất, cải tiến công nghệ và nâng cao chất lượng hàng hóa.
Năm 1987, ông được ghi nhận với danh hiệu Nghệ nhân gốm sứ cấp tỉnh; sau đó được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Với ông, sự vinh danh ấy không chỉ dành cho một cá nhân mà còn là niềm tự hào của những người đã chung sức tạo nên thương hiệu gốm Đông Thành.
Dạy nghề để người thợ có việc làm
Đặc biệt, ông Mỹ từng truyền nghề cho hơn 120 xã viên, công nhân. Ông cũng phối hợp với Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội đào tạo hơn 20 lao động có tay nghề cao để làm gốm xuất khẩu. Kinh nghiệm cải tiến lò nung, đốt than thay củi và tổ chức sản xuất còn được ông chia sẻ tại các cơ sở gốm sứ ở Hải Dương, Ninh Bình, Yên Bái, Phú Thọ, Hải Phòng và Thái Bình.
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ cho biết: Ở Hợp tác xã Gốm sứ Đông Thành, tôi đã truyền nghề cho hơn 120 xã viên, công nhân. Tôi cũng phối hợp với Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội đào tạo hơn 20 lao động có tay nghề cao để làm gốm xuất khẩu. Sau này, khi đến hướng dẫn ở một số cơ sở gốm, tôi chia sẻ lại những kinh nghiệm anh em chúng tôi đã đúc rút trong quá trình làm nghề, từ sửa lò, dùng than thay củi đến tổ chức sản xuất.
Làm ra được đồ gốm rồi còn phải tính xem bán cho ai. Có người mua thì anh em mới có việc làm đều. Ngoài bát đĩa, ấm chén, chum vại, chúng tôi làm thêm lọ hoa, chậu cảnh và đồ gốm mỹ nghệ. Bộ chậu thống men lam là một trong những mặt hàng chúng tôi từng làm để xuất khẩu.
Giờ tuổi đã cao, tôi giao dần việc sản xuất, kinh doanh cho các con và lớp thợ trẻ. Các con vẫn làm nghề ở Đông Thành và Kim Sơn. Có mẻ gốm cần xem lại kỹ thuật hay có mẫu mới, tôi vẫn góp ý. Tôi mong lớp trẻ làm được những mẫu khách thích, có đơn hàng đều thì mới sống được bằng nghề.”
Bên cạnh đó, ông còn được mời hướng dẫn kỹ thuật ở nhiều cơ sở gốm sứ tại Hải Dương, Ninh Bình, Yên Bái, Phú Thọ, Hải Phòng, Thái Bình và một số địa phương khác. Kinh nghiệm về nung than thay củi, cải tiến lò nung và tổ chức sản xuất được ông chia sẻ rộng rãi. Mỗi người học được nghề có thêm cơ hội làm việc, lập nghiệp; mỗi cơ sở được nâng tay nghề có thêm điều kiện duy trì đơn hàng, ổn định sản xuất.
![]() |
| Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ giới thiệu các tác phẩm gốm điêu khắc do mình sáng tạo tại cơ sở gốm Đông Triều Ảnh: Báo Quảng Ninh, 2016. |
Dấu ấn người thợ trên men gốm
Bên cạnh đồ gia dụng và hàng xuất khẩu, ông Mỹ còn làm tượng và phù điêu. Theo tư liệu đã công bố, ông thực hiện khoảng 80 mẫu tượng, lấy đề tài từ truyện cổ tích, văn học và đời sống. Những tác phẩm như Mẹ con, Mũ rơm đi học, Sau giờ trực chiến đưa vào gốm những hình ảnh quen thuộc của một thời. Bộ bát điếu, bộ đồ đựng rượu và bộ đồ ăn men lam của ông từng được trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Ở Đông Thành, việc truyền nghề của ông Lê Trọng Mỹ gắn với công việc hằng ngày của hợp tác xã. Xã viên học kỹ thuật để tham gia sản xuất, còn hợp tác xã tổ chức làm hàng và tìm đầu ra. Bộ chậu thống men lam từng được xuất khẩu là một ví dụ về cách tay nghề của người thợ địa phương có thể đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Với những địa phương có nghề truyền thống, xây dựng nông thôn mới cũng là tạo điều kiện để người dân có việc làm ngay tại quê nhà. Câu chuyện Đông Thành cho thấy việc dạy nghề cần đi cùng tổ chức sản xuất và tìm đầu ra cho sản phẩm. Khi có đơn hàng đều, người thợ có thêm cơ hội ổn định thu nhập, còn lớp trẻ có lý do để học nghề và tiếp tục gắn bó với nghề gốm.
(Bài viết có sự phối hợp với Chi cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn - Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Quảng Ninh)
Tin liên quan
Tin khác
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long
08:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững
18:56 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Quản trị rủi ro số và kết nối thị trường quốc tế: Giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
21:52 Tin tức
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 Nông thôn mới
Lâm Đồng siết kiểm tra, chặn hàng giả mạo đặc sản và logo OCOP
21:50 OCOP
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 Làng nghề, nghệ nhân
Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao
16:26 OCOP





