Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
Từ những nương chè đầu tiên đến làng nghề truyền thống
Nằm ở phía Bắc xã Phú Thịnh, cách trung tâm xã khoảng 7 km, xóm Tân Quy có điều kiện đất đai, khí hậu thuận lợi cho cây chè sinh trưởng và phát triển. Qua nhiều thế hệ, những nương chè xanh mướt đã trở thành hình ảnh thân thuộc, gắn bó với nhịp sống và lao động thường ngày của người dân nơi đây.
![]() |
| Những luống chè xanh xen giữa khu dân cư, tạo nên cảnh quan đặc trưng của vùng trồng chè. |
Theo tư liệu địa phương, nghề trồng và chế biến chè tại Tân Quy đã hình thành từ lâu. Đặc biệt, sau năm 1975, một số hộ dân từ Thái Bình lên khai hoang, lập nghiệp đã mang theo những hạt giống chè trung du, ươm trồng quanh nhà. Thuở ban đầu, diện tích chè còn nhỏ, sản phẩm chủ yếu được sao thủ công bằng chảo gang, phục vụ nhu cầu sinh hoạt gia đình hoặc những dịp hiếu, hỷ.
Từ những mẻ chè được chế biến theo phương pháp truyền thống, sản phẩm dần được mang ra chợ bán và được người tiêu dùng đón nhận. Nhận thấy tiềm năng kinh tế của cây chè, các hộ dân từng bước mở rộng diện tích canh tác, tích lũy kinh nghiệm chăm sóc, thu hái và chế biến, đưa nghề chè từ hoạt động sản xuất nhỏ lẻ trở thành nguồn thu nhập quan trọng.
Trải qua nhiều thập kỷ, cây chè không chỉ bén rễ trên những vùng đất đồi mà còn gắn bó mật thiết với đời sống người dân Tân Quy. Những kinh nghiệm làm nghề được tích lũy, trao truyền qua các thế hệ, góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng chè.
Việc Tân Quy được công nhận làng nghề chè là sự ghi nhận những nỗ lực gìn giữ, phát triển nghề truyền thống của cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và phát huy giá trị kinh tế từ cây chè.
Đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao giá trị cây chè
Nếu trước đây người dân Tân Quy chủ yếu gắn bó với các giống chè trung du truyền thống thì những năm gần đây, việc chuyển đổi giống cây trồng và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật đã tạo nên những chuyển biến tích cực trong sản xuất.
Theo báo cáo giai đoạn 2024–2025, toàn xóm có 24 ha chè với 106 hộ trực tiếp tham gia trồng và chế biến. Bên cạnh giống chè truyền thống, nhiều giống mới như LDP1, TRI 777, Long Vân và Phúc Thọ được đưa vào canh tác, góp phần cải thiện năng suất và chất lượng nguyên liệu.
Năng suất chè bình quân đạt khoảng 125 tạ/ha, sản lượng hằng năm ước đạt 300 tấn chè búp tươi. Đáng chú ý, khoảng 20 ha chè đã được ứng dụng hệ thống tưới tiết kiệm, giúp người dân chủ động nguồn nước, nhất là trong những thời điểm khô hạn.
![]() |
| Người lao động thu hái chè trên những nương chè xanh, hình ảnh gắn liền với nhịp sống sản xuất của vùng chè Thái Nguyên. |
Cùng với việc đổi mới giống chè, hoạt động chế biến cũng từng bước được hiện đại hóa. Từ những chiếc chảo gang, phên tôn sử dụng củi, rơm rạ làm nhiên liệu, nhiều hộ đã đầu tư máy móc, thiết bị nhằm giảm bớt sức lao động, nâng cao năng suất và chất lượng thành phẩm.
Hiện toàn xóm có khoảng 70 bộ tôn quay và 100 bộ máy vò chè sử dụng điện. Việc ứng dụng thiết bị vào sản xuất không chỉ giúp người làm nghề chủ động hơn trong quá trình chế biến mà còn từng bước đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Song song với đầu tư máy móc, Tân Quy đã xây dựng một tổ sản xuất chè an toàn theo định hướng hữu cơ. Các hộ dân thường xuyên được tham gia tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và chế biến chè, qua đó nâng cao nhận thức về sản xuất an toàn và chất lượng sản phẩm.
Những đổi thay trong phương thức sản xuất đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét. Năm 2024, tổng doanh thu từ nghề chè của xóm đạt trên 9 tỷ đồng; đến năm 2025 tăng lên khoảng 9,5 tỷ đồng. Giá bán chè khô bình quân đạt 153.000 đồng/kg, thu nhập bình quân của người làm nghề khoảng 4,2 triệu đồng/người/tháng.
Đằng sau những con số ấy là sự cải thiện trong đời sống của nhiều gia đình. Nguồn thu từ cây chè giúp người dân có thêm điều kiện đầu tư sản xuất, xây dựng nhà cửa, chăm lo việc học hành của con em và từng bước ổn định cuộc sống.
Cùng với sự phát triển của sản xuất, thị trường tiêu thụ chè Tân Quy cũng dần được mở rộng. Bên cạnh những khách hàng quen thuộc, nhiều thương lái từ các địa phương khác đã tìm đến đặt mua sản phẩm. Một số hộ chủ động kết nối với người tiêu dùng tại các tỉnh, thành phố, từng bước hình thành những mối tiêu thụ tương đối ổn định.
Từ những nương chè nhỏ phục vụ nhu cầu gia đình, nghề chè Tân Quy đang chuyển mình theo hướng sản xuất hàng hóa. Tuy nhiên, trong quá trình đổi mới, những kinh nghiệm làm nghề được trao truyền qua nhiều thế hệ vẫn là nền tảng quan trọng để người dân duy trì và phát triển sản phẩm.
Gìn giữ nghề chè gắn với xây dựng nông thôn mới
Sự phát triển của nghề chè không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần tạo nên những đổi thay trong diện mạo nông thôn Tân Quy.
Khi thu nhập từng bước được cải thiện, người dân có thêm điều kiện đóng góp kinh phí, ngày công xây dựng đường giao thông, chỉnh trang khuôn viên nhà văn hóa và các công trình phục vụ sinh hoạt cộng đồng. Những đóng góp ấy cho thấy sự gắn kết giữa phát triển kinh tế làng nghề với quá trình xây dựng nông thôn mới.
Bên cạnh nâng cao đời sống, ý thức bảo vệ môi trường trong sản xuất cũng ngày càng được chú trọng. Xóm tổ chức thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật tại các điểm quy định, hướng dẫn người dân phân loại, xử lý rác thải, đồng thời duy trì chăm sóc đường hoa, giữ gìn cảnh quan xanh, sạch, đẹp.
Theo báo cáo của địa phương, 100% hộ dân đã ký cam kết không sử dụng chất cấm trong sản xuất, kinh doanh. Đây là một trong những bước đi nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về sản xuất an toàn, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và xây dựng uy tín cho sản phẩm chè.
Tuy nhiên, hành trình phát triển làng nghề vẫn còn không ít khó khăn. Hoạt động chế biến chủ yếu diễn ra ở quy mô hộ gia đình, sản xuất còn phân tán nên chất lượng sản phẩm chưa thật đồng đều. Giá chè trên thị trường có thời điểm biến động, trong khi chi phí vật tư, thiết bị và nhu cầu vốn đầu tư ngày càng tăng.
Một số diện tích chè nằm xa nguồn nước còn gặp khó khăn trong mùa khô. Công tác xây dựng thương hiệu, hoàn thiện bao bì, nhãn mác và mở rộng kênh phân phối cũng chưa tương xứng với tiềm năng của vùng chè.
Thực tế ấy đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết giữa các hộ sản xuất, từng bước thống nhất quy trình canh tác, chế biến, chú trọng chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây là những yếu tố quan trọng để sản phẩm chè Tân Quy nâng cao sức cạnh tranh, tạo dựng chỗ đứng bền vững trên thị trường.
Nâng tầm thương hiệu, tiếp nối giá trị làng nghề
Để phát huy tiềm năng của cây chè, Tân Quy đang hướng tới cải tạo những diện tích chè già cỗi, mở rộng ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và phát triển sản xuất theo hướng VietGAP, hữu cơ.
Cùng với đó, việc khuyến khích đầu tư thiết bị chế biến tiên tiến, xây dựng các tổ hợp tác và tăng cường liên kết giữa các hộ được xem là hướng đi cần thiết nhằm nâng cao chất lượng, từng bước hình thành những sản phẩm mang bản sắc riêng của địa phương.
![]() |
| Mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ tại Thái Nguyên, hướng tới nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. |
Người dân cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ về giống chè chất lượng cao, hệ thống tưới, máy móc chế biến, bao bì, nhãn mác và mã QR truy xuất nguồn gốc. Việc tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại sẽ tạo thêm cơ hội quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Tuy nhiên, giá trị của nghề chè Tân Quy không chỉ nằm ở năng suất, doanh thu hay những thị trường mới. Đằng sau mỗi sản phẩm còn là sự cần cù của người trồng chè, kinh nghiệm được tích lũy qua năm tháng và sự khéo léo trong từng công đoạn chế biến.
Từ những hạt giống chè trung du được ươm trồng trên vùng đất mới sau năm 1975 đến những nương chè xanh hôm nay, nghề chè đã trở thành một phần trong câu chuyện lập nghiệp, gắn bó và dựng xây quê hương của người dân Tân Quy.
Giữa những đổi thay của đời sống nông thôn, cây chè vẫn bền bỉ hiện diện trên những triền đồi Phú Thịnh, vừa lưu giữ dấu ấn của nghề truyền thống, vừa mở ra những kỳ vọng về một hướng phát triển bền vững. Khi kinh nghiệm của người làm nghề được kết hợp với tiến bộ kỹ thuật và tư duy thị trường, những nương chè không chỉ mang lại sinh kế mà còn góp phần gìn giữ bản sắc của một vùng quê.
Từ những nương chè nhỏ năm xưa đến vùng sản xuất hàng hóa hôm nay, Tân Quy đang từng bước viết tiếp câu chuyện làng nghề bằng chính sự cần cù, sáng tạo và khát vọng vươn lên của người dân. Để hương chè không chỉ đọng lại trong mỗi chén trà mà còn trở thành niềm tự hào, nguồn sinh kế bền vững và một phần giá trị văn hóa được tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Tin liên quan
Tin khác
Khám phá mùa lúa nương và văn hóa Dao Tiền ở Bản Sưng
07:00 | 13/11/2026 Nông thôn mới
Lệ Thủy và Cam Lộ thành hình mẫu nông thôn mới của Quảng Trị
07:00 | 12/11/2026 Nông thôn mới
Quảng Ninh đổi thay diện mạo, kiến tạo những miền quê đáng sống
07:00 | 12/11/2026 Nông thôn mới
Nâng cao thu nhập, phát triển nguồn nhân lực nông thôn
16:04 | 11/11/2026 Nông thôn mới
TP. Hồ Chí Minh triển khai Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030
16:25 | 07/11/2026 Nông thôn mới
Xã Ứng Thiên phát triển kinh tế, tạo đà xây dựng nông thôn mới
09:07 | 30/10/2026 Tin tức
Người phụ nữ đưa sản phẩm truyền thống “bắt trend” cùng Gen Z
10:13 | 29/10/2026 Nông thôn mới
Mai vàng Yên Tử góp sức xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nhân dân
20:24 | 27/10/2026 Nông thôn mới
Thái Nguyên : Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 25/10/2026 Nông thôn mới
Bát Tràng phát huy giá trị làng nghề, tạo động lực phát triển nông thôn bền vững
17:24 | 23/10/2026 Nông thôn mới
Mai vàng Yên Tử: Giữ hồn nghề, vun đắp sinh kế bền vững
14:55 | 23/10/2026 Nông thôn mới
Xã Vĩnh Linh (Quảng Trị): Tập trung nguồn lực, đưa xã về đích Nông thôn mới vào năm 2026
07:00 | 16/10/2026 Nông thôn mới
Nông thôn mới hiện đại: Khi chất lượng sống trở thành thước đo
09:35 | 15/10/2026 Nông thôn mới
Chuyển đổi số gắn với xây dựng nông thôn mới ở Quảng Ninh
22:11 | 14/10/2026 Nông thôn mới
Quảng Ninh: Nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026- 2030
21:55 | 14/10/2026 Nông thôn mới
Quản trị rủi ro số và kết nối thị trường quốc tế: Giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
21:52 Tin tức
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 Nông thôn mới
Lâm Đồng siết kiểm tra, chặn hàng giả mạo đặc sản và logo OCOP
21:50 OCOP
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 Làng nghề, nghệ nhân
Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao
16:26 OCOP






