Người Tày, Nùng dùng phương pháp dệt để tạo ra một tấm thổ cẩm với các công đoạn như: Quay sợi, mắc khung, tạo hoa văn, dệt vải. Họ sử dụng sợi bông nhuộm chàm và tơ tằm nhuộm màu để dệt. Đặc biệt, hoa văn trên thổ cẩm được dệt ở mặt trái để hiện lên ở mặt phải của tấm vải. Trên tấm thổ cẩm thường có 6 màu chủ đạo, gồm: Xanh, đỏ, vàng, tím, trắng, đen. Hoa văn được người dân đưa vào thổ cẩm là hình ảnh của những loài hoa, chim muông, thú quý... quen thuộc với đời sống thường ngày.

Còn người Dao Tiền thì có phương pháp thêu và in hoa văn bằng sáp ong hết sức độc đáo. Trên những tấm vải trắng được dệt từ sợi đay, sợi bông, họ dùng miếng đá phẳng mài nhẵn, chia thành nhiều ô, cột bằng nhau. Sáp ong được đun đến khi tan chảy rồi lọc bỏ tạp chất. Sau đó, họ dùng các dụng cụ làm từ cây trúc vót mỏng chấm vào sáp ong rồi in lên mặt vải để tạo hình khối như ý muốn. Sau khi đã in hoa văn, vải đem đi nhuộm chàm đến khi được màu như ý thì nhúng vào nước sôi, lúc này sáp ong bị nóng sẽ tan ra và hiện lên các hoa văn trên nền chàm rất đẹp. Bằng đôi bàn tay khéo léo của mình, phụ nữ Dao Tiền còn thêu lên mặt vải những họa tiết hình học, cỏ, cây, hoa, lá, chim, thú thể hiện sự sáng tạo, tỉ mỉ trong những tấm thổ cẩm.

Hiện nay, xóm Lũng Nọi, xã Ngọc Đào, huyện Hà Quảng là địa phương duy nhất còn lưu giữ và phát triển được nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Tày, Nùng. Xóm Nà Chắn, xã Hoa Thám, huyện Nguyên Bình là nơi duy trì nghề thêu và in hoa văn bằng sáp ong của người Dao Tiền.

PV