Sản phẩm tinh xảo từ làng nghề truyền thống

Người thợ giỏi có thể đập một chỉ vàng dàn mỏng thành tấm lá vàng có diện tích hơn 1m2 để dát lên các đồ thờ, đồ mỹ nghệ hay các tác phẩm nghệ thuật. Ảnh: ST

Theo các bậc cao niên, nghề dát quỳ Kiêu Kỵ khởi nguồn từ danh nhân Nguyễn Quý Trị. Trong một chuyến đi sứ sang Trung Quốc, ông đã học được kỹ thuật chế tác quỳ vàng bạc, sau đó mang về truyền dạy cho dân làng. Từ đó, nghề lan tỏa và bám rễ vững chắc, trở thành kế sinh nhai và niềm tự hào của nhiều thế hệ.

Đến nay, mỗi dịp về Kiêu Kỵ, du khách vẫn dễ dàng bắt gặp không khí lao động rộn ràng với tiếng đập quỳ vang vọng khắp nẻo đường. Thanh âm ấy tựa như khúc nhạc làng nghề, gợi nhắc sự miệt mài, kiên nhẫn và khéo léo của những người thợ đang ngày ngày giữ nghề cha ông để lại. Không chỉ sản xuất tại quê hương, nhiều người con Kiêu Kỵ còn mang nghề đi khắp mọi miền đất nước để lập nghiệp, góp phần lan tỏa tinh hoa truyền thống đến nhiều vùng quê Việt Nam.

Mỗi năm, vào ngày 12 tháng Giêng âm lịch, làng Kiêu Kỵ long trọng tổ chức lễ hội khai xuân. Nghi lễ khai tràng, cúng Tổ nghề được tiến hành trong không khí thiêng liêng, thu hút con cháu từ khắp nơi trở về hội tụ. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao của bậc tiền nhân mà còn là ngày hội để khẳng định sức sống bền bỉ của nghề dát quỳ giữa nhịp sống hiện đại.

Nghề quỳ vàng bạc độc đáo ở làng nghề Kiêu Kỵ. Ảnh: ST

Trải qua hàng thế kỷ, bàn tay tài hoa của người thợ Kiêu Kỵ đã tạo nên những sản phẩm dát quỳ tinh xảo, phục vụ trang trí trên đồ mỹ nghệ, tượng thờ, ngai thờ, tranh, thậm chí cả gốm sứ cao cấp. Lớp vàng quỳ mỏng như sương mai nhưng lại mang đến vẻ đẹp sang trọng, bền vững, góp phần nâng tầm giá trị nghệ thuật cho nhiều tác phẩm.

Theo Nghệ nhân Ưu tú Lê Bá Chung – đại diện Hợp tác xã Công nghiệp quỳ vàng bạc Kiêu Kỵ, hiện hợp tác xã có 9 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP từ 3 đến 4 sao cấp thành phố, tiêu biểu như tượng Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, trống đồng, bát sen... Đây là thành quả của quá trình kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật truyền thống với công nghệ hiện đại, đồng thời vẫn giữ nguyên bản sắc và tinh hoa của nghề cổ.

Không dừng lại ở việc gìn giữ nghề truyền thống, làng Kiêu Kỵ còn chú trọng quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Các sản phẩm ngày nay được giới thiệu qua website chuyên biệt, phòng trưng bày làng nghề, cũng như nhiều hội chợ trong và ngoài nước. Đặc biệt, việc gắn kết phát triển làng nghề với du lịch trải nghiệm đang được coi là hướng đi giàu tiềm năng. Du khách đến Kiêu Kỵ không chỉ chiêm ngưỡng những sản phẩm dát quỳ tinh xảo mà còn có cơ hội tham gia trải nghiệm các công đoạn thủ công, qua đó thêm hiểu, thêm yêu giá trị văn hóa đặc sắc này.

Con người là chìa khóa của sự bền vững

Để bảo tồn và phát triển làng nghề, yếu tố con người được đặt lên hàng đầu. Theo ông Lê Bá Chung, Hội nghề Kiêu Kỵ thường xuyên mở lớp đào tạo cho thế hệ trẻ, khuyến khích những người có năng lực và đam mê gắn bó lâu dài với nghề. Đây chính là lực lượng kế cận quan trọng, vừa đảm bảo gìn giữ kỹ thuật truyền thống, vừa là cầu nối để đưa nghề dát quỳ hội nhập cùng nhịp sống hiện đại.

Từ câu chuyện giữ nghề qua hơn ba thế kỷ, làng Kiêu Kỵ đã chứng minh sức sống bền bỉ và giá trị độc đáo của mình. Trong nhịp phát triển mới, khi kinh tế nông thôn đang chuyển dịch mạnh mẽ, nghề dát quỳ vàng bạc không chỉ là niềm tự hào của người dân Gia Lâm, mà còn là minh chứng cho khả năng kết hợp hài hòa giữa truyền thống và đổi mới – một con đường phát triển bền vững của làng nghề Việt Nam.