Ký ức về những chiếc lược sừng
Chiếc lược nhỏ giữ người, giữ nghề
Dù hiện nay trên thị trường có nhiều loại lược và được làm bằng nhiều nguyên liệu khác nhau như: Lược bí làm bằng gỗ và tre, hay lược nhựa với nhiều mẫu mã bắt mắt, giá cả cạnh tranh thu hút người dùng… nhưng người Thụy Ứng hàng trăm năm nay vẫn tự hào khi sản xuất ra những chiếc lược sừng (làm từ sừng trâu, bò) với độ bền, sự tiện dụng, tính thẩm mỹ cao và đặc biệt được xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới, đem lại cuộc sống ổn định cho người dân nơi đây.
Theo ông Vũ Thanh Liêm – Phó Chủ tịch Hội Làng nghề truyền thống lược sừng Thụy Ứng, từ thuở sơ khai được ông Tổ truyền nghề, chiếc lược sừng có hình vuông, sau cải tiến thành hình cong như múi bưởi, chiếc lược không những đẹp hơn mà còn có độ bền lâu. Cũng nhờ sự cải tiến không ngừng, những chiếc lược sừng của Thụy Ứng đã trở thành món hàng được nhiều nơi ưa chuộng. Những người thợ lược cũng cố gắng để cho ra đời những sản phẩm ngày càng đẹp hơn, nhiều tác dụng hơn, việc tạo hình lược cũng đa dạng, thẩm mỹ hơn.

Nguyên liệu chế tác lược chủ yếu từ sừng trâu nên khi mở rộng sản xuất, nguồn cung nguyên liệu khan hiếm, các cơ sở đã phải nhập khẩu thêm sừng trâu từ nước ngoài. Ngoài những quốc gia ở Đông Nam Á, nguyên liệu sừng còn được nhập khẩu từ châu Phi. Khi nhập sừng về, sau công đoạn vệ sinh, những người thợ tiến hành cưa sừng thành từng mảnh sao cho phù hợp với sản phẩm chế tác. Sau đó, cho sừng vào nồi hơi để luộc mềm rồi ép phẳng bằng lò hơi thủy lực và tiến hành cắt răng, chà lát, đánh bóng… để chế tác, hoàn thiện sản phẩm.
Sản phẩm lược sừng không đắt đỏ ở nguyên liệu nhưng hết sức công phu ở khâu chế tác. Mỗi chiếc mỗi khác, người thợ phải tùy theo từng chiếc sừng mà hơ, ép, pha, cắt, nhưng khó nhất vẫn là lúc tạo dáng hay còn gọi là lấy phôi. Nếu ngay từ khâu lấy phôi không chuẩn thì sẽ mất đi dáng lược, lược bị biến dạng. Công phu như vậy nên những chiếc lược sừng trâu, sừng bò nhỏ bé đã giúp cuộc sống của người dân làng quê thuần nông ổn định hơn. Trong khi nhiều làng nghề truyền thống có nguy cơ mai một thì nghề làm lược sừng vẫn giữ được nhiều người sống với nghề.

Nhận thấy việc chế tác thủ công chỉ cho sản lượng thấp, nhiều hộ làm nghề trong làng đã mạnh dạn đầu tư máy móc, cải tiến mẫu mã và áp dụng những kiến thức qua các lớp tập huấn vào làm nghề. Nhờ đó, khi so sánh những sản phẩm làm thủ công hoàn toàn, sản phẩm gia công máy móc có ưu thế, tinh xảo hơn ở nhiều chi tiết, nhất là chi tiết nhỏ, sản lượng cũng được nhân lên nhiều lần, đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Việc định hướng phát triển làng nghề kết hợp văn hóa du lịch đang tạo bước đi mới, thúc đẩy quảng bá và thu hút khách du lịch về địa phương tham quan, mua sắm; góp phần phát triển kinh tế của địa phương.
Theo dòng chảy của thời gian, giờ đây, làng nghề Thụy Ứng không chỉ chế tác riêng lược sừng mà còn sáng tạo những mặt hàng mỹ nghệ trang trí, đồ dùng có giá trị kinh tế như đồ trang sức, tranh dân gian, điêu khắc sừng trang trí nội thất... nhưng lược sừng vẫn là mặt hàng chính không chỉ nức tiếng trong Nam, ngoài Bắc mà còn nổi tiếng ở thị trường quốc tế. Đến đâu người ta vẫn nhậnra hình chiếc lược hình múi bưởi thân quen và những chiếc lược bí bằng sừng trâu, bò của Thụy Ứng.
Vươn ra thế giới
Ông Vũ Thanh Liêm không giấu được niềm tự hào khi chia sẻ về quá trình chinh phục thị trường của lược sừng Thụy Ứng. Ông cho biết, các sản phẩm của làng hiện được bán trên toàn quốc, nhất là trong các siêu thị, cửa hàng mỹ nghệ lưu niệm tại các thành phố lớn như: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các khu du lịch. Ðặc biệt, các mặt hàng này hiện đang có thế mạnh trong xuất khẩu sang các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Anh, Mỹ... và là sản phẩm du lịch độc đáo của Việt Nam.

“Với bàn tay tài hoa, thế hệ trẻ làng nghề Thụy Ứng hôm nay năng động, tìm tòi, sáng tạo thêm nhiều sản phẩm mỹ nghệ từ chất liệu sừng trâu, bò như: Vòng tay, đĩa khay, trâm cài tóc, vật dụng thìa dĩa, khung tranh, các tác phẩm mỹ nghệ, nghệ thuật... để mở rộng thị trường xuất khẩu tới nhiều nước trên thế giới” – ông Liêm chia sẻ và cho biết, việc xác lập quyền sở hữu nhãn hiệu tập thể nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước, phù hợp với các điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế cũng đang được đặt ra để giúp làng nghề Thụy Ứng phát triển bền vững, đồng thời góp phần bảo tồn những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của Hà Nội. Thêm vào đó, việc định hướng phát triển làng nghề kết hợp văn hóa du lịch trên địa bàn xã Hòa Bình đang tạo bước đi mới, thúc đẩy quảng bá và thu hút khách du lịch về địa phương tham quan, mua sắm; góp phần phát triển kinh tế của địa phương.
Đặc biệt, những năm trở lại đây, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, nhất là thương mại điện tử đang dần trở thành khái niệm quen thuộc tại làng nghề lược sừng truyền thống Thụy Ứng. Các sản phẩm đồ mỹ nghệ làm từ sừng nói chung và sản phẩm lược sừng nói riêng trước đây vẫn chưa quen thuộc với người dân trong nước, nhưng qua hoạt động bán hàng trên các sàn thương mại điện tử như shopee, tiki, lazada… các sản phẩm này đã dần được khách hàng trong nước đón nhận, tạo bước tiến lớn đưa thương hiệu sừng Thụy Ứng khẳng định vị thế trên thị trường.
Theo Công thương
Tin liên quan
Tin mới hơn
Làng nghề ủ ấm Sơn Vi hồi sinh nhờ chương trình OCOP
18:01 | 17/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng gốm Thanh Hà Giữ nhịp thời gian bên dòng Thu Bồn
09:28 | 17/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Không gian di tích ở Hà Nội hồi sinh nghề thủ công truyền thống
09:12 | 17/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Trăm Nghề Trăm Nghệ” tái hiện sinh động bức tranh làng nghề Việt
08:52 | 17/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Chạm nghề phố cổ 2026” - Lan tỏa giá trị sơn ta trong dòng chảy di sản và sáng tạo
13:06 | 16/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương
13:01 | 16/04/2026 OCOP
Tin khác
Kết nối giao thương sản phẩm làng nghề Hà Nội: Đòn bẩy từ chuyển đổi số
08:00 | 16/04/2026 Tin tức
Quảng Ninh có thêm 8 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia
00:00 | 16/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phát triển kinh tế tuần hoàn cần thúc đẩy cơ chế hợp tác công - tư
15:00 | 15/04/2026 Nông thôn mới
Giữ hương vị biển, nâng tầm giá trị làng nghề
10:49 | 14/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tăng tốc du lịch hè, Lâm Đồng khẳng định vị thế điểm đến
10:38 | 14/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề vàng bạc Châu Khê trong vận hội phát triển mới
16:38 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Độc đáo Lễ cúng rừng của người Jrai ở xã Gào
09:13 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khu 10 Liên Hoa (Tam Nông): Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh
08:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Ngược dòng sông Đà: 7 ngày, 10 phiên chợ và những phận người bám sóng
07:00 | 13/04/2026 Du lịch làng nghề
Làng nghề trước yêu cầu nâng tầm: Hướng đi nào tất yếu?
00:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gò Găng nâng tầm nón lá, tạo đòn bẩy kinh tế nông thôn Gia Lai
00:00 | 13/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Phú Xuyên: Chuyển đổi số nâng tầm giá trị bản sắc địa phương
18:00 | 12/04/2026 Kinh tế
“Vườn Ánh sáng” thắp sáng di sản tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám
16:00 | 12/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đưa sản phẩm truyền thống đến gần giới trẻ
11:00 | 12/04/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Vẽ sáp ong - vẽ hồn dân tộc
07:00 | 12/04/2026 Nông thôn mới
Làng nghề ủ ấm Sơn Vi hồi sinh nhờ chương trình OCOP
18:01 Làng nghề, nghệ nhân
Gia Lai hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ V
15:48 Tin tức
DÒNG CHẢY SƠN MÀI VIỆT – TỪ DI SẢN ĐẾN ĐƯƠNG ĐẠI: KẾT NỐI TRUYỀN THỐNG, LAN TỎA GIÁ TRỊ MỚI
10:42 Tin tức
Làng gốm Thanh Hà Giữ nhịp thời gian bên dòng Thu Bồn
09:28 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề đóng tàu hơn 700 năm tuổi ở Nghệ An giữa dòng chảy thời cuộc
09:22 Tin tức
