Từ lâu, văn hóa trà đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng và tinh tế của người Việt Nam, song cũng rất giản dị. Không quá cầu kỳ như trà đạo Nhật Bản, không huyền bí như trà Trung Hoa, thói quen uống trà của người Việt đã có từ lâu đời, giản đơn, mộc mạc và chứa đầy nghĩa tình. Có thể khẳng định ở Việt Nam không có trà đạo mà chỉ có nghệ thuật thưởng trà Việt.

Trà đã đi vào tâm hồn người Việt một cách tự nhiên, tĩnh lặng, văn hóa trà Việt không chỉ thể hiện một thứ thức uống phổ biến trong đời sống hàng ngày mà còn trở thành một phong tục tập quán, một thú vui thanh cao của người Việt. Khi thưởng trà, con người bỗng “sống chậm” lại, bỏ bên ngoài những lo toan, những hối hả, gấp gáp của đời thường.

Hàng nghìn năm qua, ở phần lớn các làng quê, khách đến nhà, gia chủ phải đích thân pha trà mời khách như một cách tiếp đón nồng hậu. Bởi mời trà là một cách biểu hiện tình hiếu khách của hầu hết các gia đình Việt Nam. Người Việt Nam dù ở tầng lớp nào, là người miền xuôi hay miền ngược, từ thành thị đến nông thôn cũng đều coi trọng nét văn hóa trà Việt. Người Việt thưởng thức trà theo từng ngụm nhỏ để cảm nhận hết cái dư vị thơm ngon của trà và cảm nhận hơi ấm của chén trà đủ để làm nóng bàn tay. Uống để đáp lại lòng mến khách của người mời trà, để dốc bầu tâm sự. Chính những cách thể hiện này tạo nên nét văn hóa, sự thanh cao, tình tri âm, tri kỷ giữa người với người.

Do gắn liền với đời sống của người Việt Nam nên trà là loại nông sản được tiêu thụ mạnh mẽ trong nước và trong nhiều năm có tỷ trọng xuất khẩu cao. Bởi thế, giới thiệu về văn hóa trà, nghệ thuật thưởng trà và các loại trà nổi tiếng trong nước với những kỹ năng, kỹ nghệ và kỹ thuật sản xuất, pha chế, thưởng thức của các nghệ nhân làng nghề, nghệ nhân chế biến - sản xuất trà là một điểm nhấn đáng chú ý mà Hiệp hội Làng nghề Việt Nam mang tới Hội chợ Làng nghề Việt Nam 2017.

Bài và ảnh: Đặng Huy