Ông Hà Văn Lai - Giám đốc công ty TNHH Lai Hoài trong một lần lên tivi

Nghề làm long nhãn có ở nhiều nơi trong tỉnh, nhưng tập trung ở xã Hồng Nam Thành phố Hưng Yên, Hồng Nam có gần 180 hộ sản xuất long nhãn. Thời vụ thu hoạch nhãn thường chỉ kéo dài 35 đến 50 ngày, đây là thời kỳ bận rộn nhất của nghề làm long nhãn. Thời điểm này, Hồng Nam thu hút khoảng 1.200 lao động, phần đông là người làng, song cũng có người ở các xã lân cận, có cả bà con ở thị xã Hưng Yên. Sản lượng long nhãn thành phẩm mỗi năm khoảng 200 tấn, doanh thu bán long nhãn của Kông qua các chợ biên giới. Người xã Hồng Nam không chỉ chế biến long nhãn ở Hưng Yên Hồng Nam mỗi năm đạt hơn 12 tỷ đồng, thu nhập của người làm công đạt 300 - 400.000 đồng/tháng Long nhãn được tiêu thụ phần lớn ở thị trườngTrung Quốc, Hồng mà còn tổ chức thu mua rồi chế biến long nhãn tại Mộc Châu, Sơn La và ở phía Nam; chế biến vải thiều ở Lục Ngạn - Bắc Giang đem lại lợi nhuận rất cao. Vì vậy Hồng Nam xuất hiện tỷ phú từ nghề làm long nhãn.

Công nhân công ty TNHH Lai Hoài đang phân lại hạt sen

Ngoài phương pháp thủ công, hiện nay công nghệ sản xuất long nhãn có phần tiên tiến hơn. Để sản xuất ra những trái long nhãn Hưng Yên vàng ngon, đẹp mắt, người ta thường lựa chọn những quả nhãn tươi, múi mọng và được nước. Nhãn sau khi được thu hoạch trên cay thì sẽ được tách phần cùi ra khỏi hạt bằng bút xoáy để múi long đẹp và không bị rách (Bút xoáy là sản phẩm chuyên dụng, được chế tạo để xoáy nhãn). Việc xoáy long cần đến sự khéo léo và tỉ mỉ của những người thợ xoáy nhãn (Ở Hưng Yên thợ xoáy nhãn thường là các em học sinh, sinh viên, người già, phụ nữ,...). Long sau khi xoáy thì được xếp vào những chiếc phên nhỏ và cho vào lò sấy cho đến khi thoát hết hơi nước, múi long vàng óng thì được.

Việc chế biến long nhãn bằng lò sấy chuyên dụng đã rút ngắn công đoạn và tăng giá trị sản phẩm.

Hạt sen khô của công ty TNHH Lai Hoài

Ngoài ra với đặc điểm thổ nhưỡng được thiên nhiên ban tặng, hạt sen Hưng Yên được đánh giá có vị thơm, ngon đặc trưng mà ít có địa phương nào trồng được. Theo các cụ cao niên trong làng kể lại, những năm trước, đi đến đâu cũng thấy sen. Người ta không chỉ trồng sen trong ao, hồ, kênh, rạch mà cứ chỗ nào có nước là có sen. Người người, nhà nhà trong vùng tìm cách xóa đói giảm nghèo nhờ hạt sen, trong đó không ít người trở nên giàu có. Nhờ có chất lượng vượt trội hơn hẳn mà hạt sen tại Hưng Yên cũng được giá cao hơn so với các loại hạt sen khác trên thị trường. Một thời gian dài, hạt sen nơi đây đã chiếm lĩnh rộng rại thị trường trong nước và được xuất khẩu đi một số nước như Thái Lan, Singapo, Trung Quốc.

Hạt sen khô của công ty TNHH Lai Hoài để làm quà biếu

Mặc dù hiện tại, trước sự ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường, nhiều diện tích ao hồ trồng sen trong vùng đã dần bị thu hẹp khiến năng suất ngày một thấp. Theo các thương lái, thị phần hạt sen Hưng Yên đang ngày một giảm đi, việc thu mua diễn ra nhỏ lẻ và khá tốn thời gian. Không những thế, hạt sen Hưng Yên còn phải chịu sự cạnh tranh quyết liệt của nhiều nguồn sen khác có nguồn gốc trong và ngoài nước. Tuy nhiên, người dân nơi đây vẫn có nhiều phương án để bảo tồn và phát triển nghề: như đầu tư máy móc, nhân lực, thu mua nguyên liệu từ địa phương khác và tham gia chương trình OCOP. Nổi có những doanh nhân đã chèo lái, đưa thương hiệu của làng nghề càng phát triển và bay xa như doanh nhân Hà Văn Lai, Giám đốc Công ty TNHH Lai Hoài – Một công ty hàng đầu về chế biến long nhãn và hạt sen khô tại xã Hồng Nam.

Sản phẩm Long nhãn của công ty TNHH Lai Hoài

Ông Hà Văn Lai, Giám đốc Công ty TNHH Lai Hoài cho biết: “Xã Hồng Nam tự haò là nơi có hai nghề truyền thống nổi tiếng cả nước là: nghề làm long nhãn và chế biến hạt sen khô. Nhờ các nghề này mà thu nhập của người dân nơi đây được cải thiện và sẽ còn phát triển trong tương lai. Hiện công ty chúng tôi cũng tập trung mua thêm máy móc, đầu tư công nghệ để tạo ra những sản phẩm mới phù hợp với thị hiếu của khách hàng trong thời gian tới”.
Công ty TNHH Lai Hoài là một những công ty hàng đầu xuất khẩu các sản phẩm từ Long nhãn ra nước ngoài. Hiện nay công ty có 02 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao là 01 sản phẩm từ Hạt sen và 01 sản phẩm từ Long nhãn.

Bài, ảnh: Lương Văn Tuân