Nâng giá trị nông sản bản địa

Mang theo ký ức tuổi thơ và nỗi trăn trở gìn giữ bản sắc quê hương, chị Nguyễn Thị Hiền, Hợp tác xã Nông nghiệp Lạc Sơn, đã khởi xướng dự án “Chuẩn hóa quy trình sản xuất và thương mại hóa Nem Lạc Sơn”. Với chị Hiền, khởi nghiệp không chỉ là câu chuyện làm kinh tế, mà còn là hành trình trả lại giá trị cho một sản vật đang dần bị lãng quên.

Dưới sự dẫn dắt của chị Hiền, thương hiệu Lạc Sơn Food kiên trì phục dựng nghề làm nem truyền thống bằng cách kết nối những người phụ nữ địa phương – những người vẫn lặng lẽ giữ gìn bí quyết gia truyền qua nhiều thế hệ. Nem Lạc Sơn được làm từ thịt heo nóng, phối trộn với các gia vị quen thuộc như tỏi, riềng, tiêu, ớt, lá đinh lăng…, sau đó gói thủ công bằng lá chuối, lá ổi và lên men tự nhiên.

HTX Nông nghiệp Lạc Sơn tại chương trình kết nối và lan tỏa sản phẩm địa phương năm 2025. Ảnh:ST

Quy trình sản xuất được chuẩn hóa để bảo đảm an toàn thực phẩm, nhưng vẫn giữ nguyên phương pháp truyền thống. “Nem phải giữ được vị xưa, nhưng cũng phải phù hợp với thị hiếu hôm nay”, chị Hiền chia sẻ. Chính sự chỉn chu trong từng công đoạn cùng quyết tâm của người phụ nữ trẻ đã giúp Nem Lạc Sơn đạt chứng nhận OCOP 3 sao, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

“Hành trình này là cách tôi tri ân quê hương. Khi nem Lạc Sơn được khách hàng đón nhận, tôi tin rằng nghề xưa vẫn còn chỗ đứng nếu biết làm đúng và làm tử tế”, chị Hiền nói.

Không chỉ Nem Lạc Sơn, nhiều phụ nữ tại Quế Sơn đang từng bước khẳng định vai trò của mình trong hành trình khởi nghiệp nông nghiệp bền vững. Hợp tác xã Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ QNa Farm là một trong những mô hình tiêu biểu.

QNa Farm được sáng lập và điều hành bởi bà Phạm Thị Mỵ Nương, người đã lựa chọn con đường phát triển nông sản bản địa theo hướng chế biến sâu. Theo bà Nương, địa phương có lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu như chuối lùn, nghệ trắng, gừng, mít… Tuy nhiên, nếu chỉ bán thô, giá trị mang lại không cao và đầu ra thiếu ổn định.

Từ trăn trở đó, QNa Farm tập trung chế biến các sản phẩm nông sản sạch, an toàn, hướng đến thị trường tiêu dùng hiện đại. Đến nay, hợp tác xã đã có 4 sản phẩm OCOP, gồm: tinh bột nghệ trắng (3 sao), viên hoàn nghệ trắng (4 sao), bột chuối xanh (3 sao) và mứt gừng viên (3 sao).

Đặc biệt, từ năm 2023 đến nay, QNa Farm mạnh dạn đầu tư máy sấy lạnh, máy nghiền bột siêu mịn và các thiết bị chế biến hiện đại. Nhờ đó, sản phẩm đáp ứng tốt hơn yêu cầu về chất lượng, mẫu mã, giúp doanh thu tăng trưởng 20–30% mỗi năm. Các sản phẩm của hợp tác xã hiện đã có mặt tại hơn 100 đại lý trên toàn quốc, đồng thời tiếp cận khách hàng qua nhiều nền tảng số như Facebook, Zalo, Shopee và website riêng.

Một số sản phẩm OCOP của QNa Farm. Ảnh:ST

Trao cơ hội cho phụ nữ nông thôn

Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, QNa Farm còn góp phần giải quyết việc làm tại địa phương. Hiện hợp tác xã tạo việc làm thường xuyên cho 12 lao động, tất cả đều là phụ nữ, với mức thu nhập từ 6–10 triệu đồng/tháng. Môi trường làm việc ổn định giúp nhiều phụ nữ nông thôn có thêm cơ hội phát triển kinh tế, tự chủ tài chính ngay trên quê hương mình.

Song song đó, QNa Farm còn liên kết với hàng chục hộ dân tại xã Lãnh Ngọc và các vùng lân cận để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững. Tổng diện tích liên kết gần 50ha, cung cấp các loại nông sản như nghệ trắng, chuối xanh, gừng… cho hợp tác xã chế biến. “Chúng tôi hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt và bao tiêu sản phẩm đầu ra để người dân yên tâm canh tác”, bà Nương cho biết.

Từ Nem Lạc Sơn đến các sản phẩm OCOP của QNa Farm, có thể thấy điểm chung là sự kiên trì, sáng tạo và tâm huyết của những người phụ nữ dám chọn con đường khó: gìn giữ giá trị truyền thống gắn với đổi mới tư duy sản xuất. Những mô hình này không chỉ góp phần nâng tầm nông sản địa phương, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế nông thôn, nơi ký ức quê nhà được tiếp nối bằng chính bàn tay của những người con trở về.