Từ trăn trở đầu ra nông sản

Phú Thiện từ lâu được biết đến là vùng đất có điều kiện thuận lợi để phát triển cây khoai lang. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc tiêu thụ sản phẩm của người dân vẫn chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, giá cả bấp bênh, thiếu tính ổn định. Đây cũng là nút thắt khiến giá trị nông sản chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Xuất phát từ thực tiễn đó, nhóm học sinh Trường THPT Pleiku đã chủ động nghiên cứu, đề xuất giải pháp chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho khoai lang. Hướng tiếp cận này không chỉ phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp hiện đại mà còn góp phần từng bước giải bài toán tiêu thụ bền vững cho người nông dân.

Dự án đã tập trung vào việc tối ưu hóa giá trị tinh bột từ khoai lang tại xã Phú Thiện.

Theo đó, Dự án được thực hiện bởi nhóm tác giả gồm các em học sinh: Nguyễn Ngọc Phong (lớp 11A4), Nguyễn Xuân Huy (lớp 11C2), Nguyễn Quỳnh Bảo Hân (lớp 11B1), Lương Quỳnh Anh (lớp 11A2) và Đào Xuân Gia Khang (lớp 10A1), dưới sự hướng dẫn của cô giáo bộ môn Sinh học Lê Thị Thùy Linh.

Điểm nổi bật của dự án là tập trung tối ưu hóa hàm lượng tinh bột tự nhiên trong khoai lang để tạo ra tinh bột kháng (RS3) – một dạng tinh bột có lợi cho hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ ổn định đường huyết. Chia sẻ về quá trình thực hiện, em Nguyễn Ngọc Phong – trưởng nhóm – cho biết: “Qua nghiên cứu và trải nghiệm thực tế, chúng em nhận thấy khoai lang có hàm lượng tinh bột dồi dào và cấu trúc phù hợp để tạo ra tinh bột kháng. Nhóm đã ứng dụng công nghệ hồ hóa, làm lạnh và sấy thăng hoa để tạo ra sản phẩm tinh bột kháng phục vụ nhu cầu sức khỏe.”

Dự án “BESOP - Pleiku Beyond Starch Optimization / Sức trẻ Gia Lai - Kiến tạo giá trị nông sản Việt” của nhóm học sinh Trường THPT Pleiku xuất sắc lọt vào vòng chung kết cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII.

Quy trình biến tính vật lý này giúp giữ nguyên cấu trúc tinh bột kháng tự nhiên, không sử dụng hóa chất hay phụ gia tổng hợp, qua đó đảm bảo chất lượng và tính an toàn của sản phẩm. Không chỉ dừng lại ở tinh bột kháng nguyên chất, nhóm còn tận dụng phần bã khoai giàu chất xơ để phát triển các sản phẩm thực dưỡng như bánh xơ khoai, bánh quy xơ, bánh thuyền và các dòng sản phẩm “healthy”, góp phần gia tăng giá trị sử dụng của nguyên liệu.

Bày tỏ mong muốn từ dự án, em Lương Quỳnh Anh chia sẻ: “Chúng em không chỉ mong muốn đưa hình ảnh khoai lang Phú Thiện đến gần hơn với người tiêu dùng mà còn kỳ vọng góp phần giải quyết đầu ra cho nông sản địa phương, giúp người dân nâng cao thu nhập.”

Khát vọng từ thực địa ra thị trường

Vượt qua nhiều đối thủ nặng ký tại cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII, dự án “BESOP - Pleiku Beyond Starch Optimization/Sức trẻ Gia Lai - Kiến tạo giá trị nông sản Việt” của nhóm đã xuất sắc lọt vào vòng chung kết dự kiến tổ chức tại Hà Nội vào tháng 4/2026.

Là người đồng hành cùng nhóm học sinh thực hiện dự án, cô Lê Thị Thùy Linh cho biết: Trong quá trình nghiên cứu cô tập trung hướng dẫn các em nhìn nhận dự án không đơn thuần là một bài tập hay để tham gia một cuộc thi, mà là việc đưa ra giải pháp thực tế cho cộng đồng. Khi hiểu được giá trị mình mang lại, các em thực hiện dự án bằng sự thấu hiểu và tâm huyết.

"Kết quả này là phần thưởng xứng đáng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ của cả thầy và trò. Điều đáng quý nhất là các em đã chủ động tìm tòi, nghiên cứu, mạnh dạn biến ý tưởng thành sản phẩm gắn với thế mạnh nông nghiệp của địa phương.” cô Thùy Linh chia sẻ.

Trong quá trình triển khai, nhóm tác giả đã trực tiếp khảo sát thực tế tại vùng trồng khoai lang Phú Thiện nhằm thu thập dữ liệu và đánh giá tiềm năng nguyên liệu.

Đối với các em học sinh, sân chơi này không chỉ là nơi tranh tài mà còn là nấc thang để trưởng thành. Em Nguyễn Xuân Huy, đại diện nhóm tác giả dự án BESOP, bày tỏ: "Chúng em xem đây là cột mốc quan trọng trong quá trình học tập. Sự công nhận tại sân chơi quy mô toàn quốc là động lực lớn lao. Khát khao lớn nhất của nhóm là đưa dự án ra khỏi phạm vi cuộc thi, thực sự đi vào đời sống để đưa nông sản quê hương đến gần hơn với thị trường tiêu thụ".

Được triển khai trên nền tảng nghiên cứu và đầu tư bài bản, dự án kỳ vọng góp phần đưa nông sản quê hương tiếp cận rộng rãi hơn với thị trường tiêu thụ.

Có thể thấy từ những sản phẩm khoai lang còn mang tính nguyên liệu thô, việc được nghiên cứu, chế biến theo hướng gia tăng giá trị đã cho thấy cách tiếp cận mới của thế hệ trẻ đối với nông nghiệp. Không chỉ hướng tới hiệu quả kinh tế, đó còn là biểu hiện của tinh thần trách nhiệm, sự gắn bó với quê hương và khát vọng góp phần nâng tầm nông sản địa phương trong tiến trình phát triển bền vững.