Rượu Vân Giang (Ninh Giang) nức tiếng gần xa về chất lượng phương pháp nấu tỉ mỉ, cầu kỳ. Có thâm niên gần 30 năm làm nghề nấu rượu gạo ở thôn Vân Giang. Để có được mẻ rượu ngon, trước hết phải chọn nguyên liệu tốt. Gạo được chọn để nấu là loại gạo nếp ngon. Sau khi nấu chín, cơm được đổ ra chờ cho nguội rồi trộn với men thuốc Bắc.

Với 42 vị thuốc Bắc của men hòa quyện đều với cơm rượu rồi ủ chứa trong thùng. Thời gian ủ tùy theo từng mùa, 10 ngày (mùa đông) và 7 ngày (mùa hè) để bảo đảm thời gian lên men, tạo mùi thơm cho rượu. Sau cùng mới là công đoạn đưa lên bếp chưng cất thành rượu. Nhờ gạo nếp, men thuốc Bắc và phương pháp nấu rượu hoàn toàn thủ công đã chưng cất được thứ rượu trong vắt, hương vị đậm đà.

Rượu Vân Giang có nồng độ tương đối nặng, khoảng từ 40 đến 45 độ. Điểm đặc biệt của nấu rượu thủ công là nấu bằng bếp củi, công đoạn ngâm phải chín, nếu ngâm không kỹ thì men sẽ sống dẫn đến rượu uống sẽ nhức đầu. Khi tiến hành chưng cất, rượu được trữ trong đồ sành để bảo đảm chất lượng

Được UBND tỉnh công nhận là làng nghề nấu rượu nếp năm 2007, đây là niềm tự hào, động lực thúc đẩy làng nghề nấu rượu Văn Giang, xã Văn Hội ngày càng phát triển. Tuy nhiên, do địa phương chưa xây dựng được thương hiệu nên nghề nấu rượu chưa phát huy được thế mạnh. Hiện các gia đình nấu rượu thường bán cho các mối quen. Quy trình sản xuất nhỏ lẻ, đặc biệt không có sự liên doanh liên kết giữa các hộ nấu rượu với nhau trong sản xuất, tiêu thụ.

Bài, ảnh: Xuân Mạnh