Đây không chỉ là cơ hội lịch sử để Gia Lai mở rộng không gian phát triển, mà còn là thách thức đặt ra đối với công tác chuẩn bị, tổ chức thực hiện, đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.

Hoàn thiện từng bước công tác chuẩn bị

Theo báo cáo của các cơ quan chuyên môn, dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có chiều dài 125 km, đi qua 17 xã, phường của tỉnh Gia Lai, với tổng mức đầu tư 43.734 tỷ đồng. Tuyến cao tốc được thiết kế 4 làn xe, nền đường rộng 24,75 m, tốc độ tối đa 100 km/h (riêng qua đèo An Khê và Mang Yang dưới 80 km/h). Để triển khai dự án, tỉnh sẽ phải thu hồi hơn 942 ha đất, trong đó có gần 325 ha đất rừng; kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 4.715 tỷ đồng. UBND tỉnh Gia Lai đã cam kết bố trí 1.250 tỷ đồng từ ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp khác.

Cùng với đó, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua Gia Lai có chiều dài hơn 115 km, đi qua 18 xã, phường, với nhu cầu sử dụng khoảng 758 ha đất. Toàn tuyến bố trí hai nhà ga chính tại Bồng Sơn và Diêu Trì, tổng kinh phí giải phóng mặt bằng khoảng 6.410 tỷ đồng. Tỉnh dự kiến xây dựng 38 khu tái định cư, 6 khu cải táng, 10 mỏ đất phục vụ dự án.

Quang cảnh phiên họp thứ 2 tại điểm cầu Tỉnh ủy Gia Lai.

Trong thời gian qua, tỉnh Gia Lai ban hành nhiều văn bản hướng dẫn công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; hoàn thành khảo sát, xác định vị trí các khu tái định cư; thành lập Ban Chỉ đạo, Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng tại tất cả các địa phương có dự án đi qua. Công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách tới người dân cũng được triển khai sâu rộng, bước đầu tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Tự Công Hoàng báo cáo công tác chuẩn bị triển khai hai dự án trọng điểm.

Phát biểu tại phiên họp thứ 2, Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm quốc gia tỉnh Gia Lai vào ngày 23/9, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn khẳng định: “Với sự vào cuộc chỉ đạo quyết liệt, đến nay công tác chuẩn bị của tỉnh cơ bản đã hoàn thành. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất vẫn là thủ tục pháp lý từ Trung ương và công tác xác định giá bồi thường, hỗ trợ cho người dân”.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh, trong mọi phương án, quyền lợi chính đáng của người dân phải được đặt lên hàng đầu. Ngoài kinh phí bồi thường, tỉnh sẽ tính toán chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm, bảo đảm đời sống dân cư tái định cư không bị xáo trộn. Đồng thời, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đề nghị các địa phương nêu cao tinh thần trách nhiệm, bám sát công việc, triển khai đúng quy trình, tránh ảnh hưởng tiến độ. Việc xây dựng quy định thống nhất về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên toàn tỉnh được xem là nhiệm vụ cấp thiết để tránh sự chồng chéo, khác biệt giữa các địa phương.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn thông tin thêm về công tác chuẩn bị để triển khai thực hiện hai dự án trọng điểm.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cũng khẳng định, vấn đề vật liệu xây dựng đã được tháo gỡ cơ bản. Các sở, ngành đã rà soát, nâng công suất mỏ đá, tận dụng nguồn vật liệu phát sinh từ nền đường và hầm, nên sẽ không xảy ra tình trạng khan hiếm vật liệu khi dự án khởi công.

Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới

Kết luận phiên họp thứ 2, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của hai dự án: “Đây là những công trình mang ý nghĩa đặc biệt, mở ra không gian phát triển mới, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội của Gia Lai, đồng thời củng cố quốc phòng - an ninh trên địa bàn”.

Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Hồ Quốc Dũng chỉ đạo những nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai thực hiện hai dự án trọng điểm.

Đồng chí Hồ Quốc Dũng yêu cầu cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở phải vào cuộc quyết liệt, thống nhất hành động, khẩn trương cụ thể hóa yêu cầu, mục tiêu thành các nhiệm vụ chi tiết với ba nhiệm vụ trọng tâm: Hoàn thiện hồ sơ pháp lý của cả hai dự án, sớm trình cấp có thẩm quyền để làm cơ sở triển khai. Đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng tái định cư, đảm bảo hài hòa lợi ích Nhà nước và quyền lợi của người dân. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, đưa nội dung vào sinh hoạt chi bộ, thôn làng, tổ dân phố để nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội.

Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Hồ Quốc Dũng lưu ý, đất tái định cư phải ở vị trí thuận lợi, đảm bảo điều kiện đi lại và sinh kế cho người dân. Giá đất bồi thường cần tính toán thỏa đáng, công khai, minh bạch để tránh khiếu kiện kéo dài. Đồng thời, yêu cầu các ngành chức năng thành lập bộ phận giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

Để đáp ứng tiến độ khởi công dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku dự kiến vào tháng 12/2025, Gia Lai cần tập trung vào một số nhiệm vụ then chốt: Hoàn thành xác định giá đất cụ thể tại tất cả các khu vực có dự án đi qua. Triển khai xây dựng đồng bộ các khu tái định cư, đảm bảo bàn giao đất đúng thời hạn. Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện thủ tục pháp lý, đặc biệt liên quan đến các hạng mục hầm An Khê và Mang Yang. Huy động nguồn lực hỗ trợ từ các sở, ngành, tăng cường nhân sự cho địa phương còn khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Xây dựng chính sách an sinh dài hạn cho người dân bị ảnh hưởng, kết hợp đào tạo nghề, phát triển việc làm tại chỗ.

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua Gia Lai, tỉnh cũng cần sớm hoàn thành quy hoạch chi tiết các khu tái định cư còn lại, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ kiểm đếm, phương án bồi thường để trình phê duyệt.

Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Hồ Quốc Dũng bày tỏ: Đây là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Sự đồng lòng, quyết liệt trong chỉ đạo và thực hiện sẽ là yếu tố quyết định để Gia Lai biến cơ hội thành hiện thực, sớm hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh và bền vững.

Hai dự án cao tốc Quy Nhơn - Pleiku và đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua Gia Lai là “cửa ngõ phát triển mới”, có sức lan tỏa to lớn tới vùng Bắc Tây Nguyên và toàn bộ khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Thành công của hai công trình này sẽ tạo ra bước ngoặt lịch sử, đưa Gia Lai trở thành trung tâm kết nối, mở ra thời kỳ phát triển mới.