21 làng nghề truyền thống của Cao Bằng chủ yếu sản xuất các sản phẩm như miến dong, làm hương, giấy dó, cơ khí nhỏ (nghề rèn đúc), đường phên, đan lát, dệt thổ cẩm, bánh nướng, ngói máng, trạm khắc bạc...

UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành Quyết định công nhận các làng nghề miến dong Phia Đén (xã Thành Công); Làng nghề Ngói đất nung xóm Lũng Rì (xã Hạnh Phúc) và làng nghề Nón lá xóm Hoàng Diệu (xã Hạnh Phúc) là làng nghề truyền thống năm 2023. Ngoài 3 làng nghề được Ủy ban nhân tỉnh công nhận, tỉnh Cao Bằng còn 5 làng nghề khác gồm làng nghề rèn xã Phúc Sen, làng nghề hương Phia Thắp, làng nghề giấy bản Quốc Dân, làng Thu Thủy nghề làm đường phên Bó Tờ và làng nghề làm hương thảo mộc xóm Nà Kéo, xã Trường Hà.

Các làng nghề truyền thống của Cao Bằng không chỉ có giá trị văn hóa mà còn mở ra cơ hội lớn trong phát triển du lịch. Khi kết hợp với các loại hình du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng, làng nghề có thể trở thành điểm nhấn thu hút du khách trong nước và quốc tế. Du khách không chỉ đến tham quan mà còn có thể tự tay thực hành các công đoạn sản xuất sản phẩm thủ công như: làm giấy, nón lá, hương hay miến dong. Các làng nghề có thể liên kết với các điểm du lịch nổi tiếng lân cận như thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao, hồ Thang Hen, Phja Oắc, Phja Đén… hình thành các tour du lịch đa dạng, giúp du khách vừa chiêm ngưỡng thiên nhiên vừa trải nghiệm văn hóa bản địa; Góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

LÀNG NGHỀ NGÓI ĐẤT NUNG

Nghề làm ngói âm dương xóm Lũng Rì, xã Hạnh Phúc có từ lâu đời, được bà con nơi đây truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ngói được làm thủ công rất cẩn thận, chất lượng tốt, màu sắc đẹp, dùng lợp mái nhà rất thoáng mát. Để làm ngói theo cách truyền thống phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, từ chọn đất, ủ đất, nhào đất, lọc sạn, tạo hình, phơi, nung, các khâu đều làm thủ công nhằm tạo ra sản phẩm, mẫu mã đẹp, thời gian sử dụng lâu dài, từng viên ngói mang nét đặc trưng riêng của người dân nơi đây. Sản phẩm làm cho khách có cảm giác gần gũi, thân thiện, thể hiện những giá trị văn hóa truyền thống, do đó ngói Lũng Rì được nhiều địa phương ưa chuộng.

Được làm từ đất sét và nung bằng lò thủ công, ngói Lũng Rì có màu đỏ tươi, độ bền cao, thường được sử dụng trong các công trình kiến trúc cổ và sân vườn.

Từ Lũng Rì, ngói âm dương được bán đi nhiều nơi trong tỉnh và các tỉnh, thành phố trong cả nước như: Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Hà Nội, Hải Phòng... Nhu cầu mua ngói của khách hàng chủ yếu để phục vụ xây dựng các công trình du lịch, quán cà phê, nhà thờ, đền, chùa, kiến trúc nhà đất, nhà sàn truyền thống...

LÀNG NGHỀ MIẾN DONG PHIA ĐÉN

Thành Công là xã có nghề truyền thống sản xuất miến dong, hiện có gần 100 hộ sản xuất miến dong, chủ yếu ở xóm Phia Đén, Pù Vài. Những năm qua, sản lượng miến của xã đã tăng mạnh, từ 35 tấn năm 2015 lên gần 200 tấn năm 2023, số hộ tham gia làm miến dong ngày càng nhiều, tập trung chủ yếu ở xóm Phia Đén, Pù Vài. Miến dong Phia Đén hiện được tiêu thụ trên thị trường theo 3 hình thức chính: Tiêu thụ trực tiếp, tiêu thụ nguyên liệu làm miến và tiêu thụ theo hình thức chuỗi sản xuất.

Xã Thành Công tập trung vào việc đầu tư cơ sở vật chất phát triển sản phẩm du lịch, gắn với khai thác du lịch nghề làm miến dong, đây là nghề truyền thống có từ lâu đời và trở thành một trong những sản phẩm nổi tiếng nhất của địa phương, được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ưa chuộng.

Việc được công nhận là làng nghề truyền thống sẽ góp phần thúc đẩy chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp, phát huy giá trị văn hóa, nâng cao giá trị sản phẩm gắn liền với phát triển dịch vụ, du lịch. Qua đó, tạo việc làm và tăng thu nhập cho lao động nông thôn, góp phần làm thay đổi bộ mặt văn hóa - xã hội của địa phương theo hướng bền vững, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc gắn với xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay.