Cắm sổ đỏ, bán vàng để làm than củi trấu

Năm 2011, anh Hoàng Văn Công (31 tuổi, xã Nga Phượng, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa), tốt nghiệp Cao đẳng Hàng hải Hải Phòng, trở thành nhân viên hàng hải cho một công ty ở Hải Phòng với mức lương gần 8 triệu đồng/tháng.

Cuối năm 2014, trong chuyến về quê nghỉ phép, tình cờ nghe anh trai vợ giới thiệu về mô hình làm than từ vỏ trấu, vỏ lạc… chàng thanh niên hàng hải vốn mạnh mẽ nơi đầu sóng ngọn gió đã đem lòng say mê món nghề này.

"Vừa nghe giới thiệu tôi đã thấy rất thích thú, từ những phế phẩm của ngành nông nghiệp lại có thể tạo ra than để bán kiếm lời, vừa bảo vệ môi trường vừa giúp ích cho bà con nông dân. Từ đó, tôi quyết định thử sức mình với nghề này", anh Công tâm sự.

Đến với than củi trấu như một cái duyên, giờ đây anh Công đã có thu nhập cao nhờ nghề này.

Nghĩ là làm, được sự giúp đỡ của anh trai vợ, anh tập trung nghiên cứu về quy trình làm than củi trấu. Công việc tưởng chừng như đơn giản nhưng phải mất hơn 1 năm học nghề, anh mới đi vào sản xuất những khúc than đầu tiên.

Đến năm 2016, sau khi đã thuần thục các quy trình làm than, anh động viên bố mẹ cầm sổ đỏ để vay ngân hàng rồi thuyết phục vợ đem toàn bộ của hồi môn đi bán để lấy vốn mở xưởng làm kinh tế. Có xưởng, anh bắt tay vào công việc. Những mẻ than đầu tiên lần lượt ra lò, đem mang theo nhiều hy vọng đổi đời cho chàng trai trẻ.

Thế nhưng, với kinh nghiệm ít ỏi, thị trường than củi trấu lúc bấy giờ chưa được nhiều người biết đến. Những sản phẩm làm ra không thể xuất bán được khiến anh Công thua lỗ ngay từ lần đầu tiên.

"Khi đó tôi chỉ muốn bỏ cuộc, nhưng nghĩ đến những gì mình đã tâm huyết suốt bấy lâu, tôi quyết tâm làm bằng được. Tôi bắt đầu nghĩ đến thị trường tiêu thụ, khi giải quyết được vấn đề này, số than làm ra sẽ không lo bị ế ẩm nữa".

Vỏ trấu, vỏ lạc là nguyên liệu chính để làm ra than củi trấu.

Không khuất phục trước thất bại, anh Công lao vào tìm thị trường. Mỗi ngày, anh đều đặn chạy đến từng công ty, xí nghiệp trên địa bàn để chào bán với hy vọng sản phẩm được tiếp nhận.

Sau nhiều tháng gian nan, cuối năm 2016, than củi trấu của anh cũng được các ông chủ của công ty lớn tin dùng.

Từ nghề rẽ ngang trở thành ông chủ

Có thị trường, anh Công tập trung vào sản xuất. Năm 2020, để mở rộng quy mô sản xuất, anh vay gần 100 triệu đồng từ chương trình tín dụng ưu đãi, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp thông qua Ngân hàng chính sách xã hội.

Vỏ trấu sau khi thu mua về sẽ được xử lý và đưa vào máy ép.

Nhờ vậy, đến nay, mô hình than củi trấu của anh nhanh chóng được thị trường trong và ngoài tỉnh biết đến.

Theo anh Công, than củi trấu được làm hoàn toàn từ những thứ tưởng chừng bỏ đi như vỏ trấu, vỏ lạc... Loại than này có giá thành rẻ hơn nhiều so với than đá. Chính vì vậy, nhiều năm qua, mặt hàng này được nhiều công ty may mặc, các công ty sản xuất lớn ở khu công nghiệp tin dùng.

Than củi trấu có giá bán 1.700 đồng/kg, rẻ hơn nhiều so với than đá, vì vậy được nhiều đơn vị lựa chọn.

Không chỉ thế, than được làm từ nguồn nguyên liệu sẵn có ở vùng quê, không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đem lại nguồn thu nhập cho bà con nông dân. Hiện tại, cơ sở của anh thu mua vỏ trấu với giá 4.000 đồng/bao, vỏ lạc 10.000 đồng/bao từ các cơ sở sản xuất lạc, xay xát gạo trên địa bàn huyện Nga Sơn và các huyện lân cận như Hà Trung, Hậu Lộc, Hoằng Hóa, thị xã Bỉm Sơn…

Về quy trình làm than củi trấu, anh Công bật mí: "Thực chất đây là công nghệ ép nén vỏ trấu, vỏ lạc ở nền nhiệt cao. Tuy nhiên, việc vận hành và thực hiện các quy trình đòi hỏi phải có kinh nghiệm, nếu không những khúc than làm ra sẽ bị hỏng".

Quy trình làm than củi trấu tưởng đơn giản nhưng lại phải đúng kỹ thuật mới ra được sản phẩm tốt.

Hiện trung bình mỗi tháng, cơ sở của anh xuất ra thị trường 120-150 tấn than củi trấu, với giá bán ra 1.700 đồng/kg, mỗi tháng trừ chi phí, anh thu lời từ 30-35 triệu đồng.

Không chỉ là gương thanh niên làm kinh tế giỏi, cơ sở sản xuất than củi trấu của anh Công còn tạo công ăn việc làm cho 7-8 lao động tại địa phương với mức lương từ 4-6 triệu đồng/tháng.

Đầu năm 2020, anh Công còn mạnh dạn mở rộng kinh doanh sản xuất kẹo lạc ở địa phương. "Đây là mô hình được tôi học tập tại làng nghề ở Thái Bình. Với đặc thù là nơi trồng lạc nhiều của huyện Nga Sơn, tôi thấy nghề này ở quê rất phù hợp để phát triển. Hiện công ty đang phấn đấu sẽ đưa kẹo lạc thành sản phẩm OCOP theo chương trình mỗi xã một sản phẩm".

Nhớ lại ngày đầu, có lúc anh Công chỉ muốn bỏ cuộc, nhưng nghĩ đến những gì mình đã tâm huyết suốt bấy lâu, nên anh quyết tâm làm bằng được.

Ông Ngô Đăng Khoa - Chủ tịch UBND xã Nga Phượng, - cho biết, than củi trấu của cơ sở anh Công là một trong những mô hình phát triển kinh tế giỏi ở địa phương.

"Anh Công không chỉ là gương thanh niên khởi nghiệp giỏi mà còn tạo công ăn việc làm cho nhiều người dân tại địa phương. Ngoài ra, những phế phẩm từ việc trồng lạc, lúa bỏ đi thì nay có thể đem về thêm một nguồn thu nhập đối với bà con", ông Khoa nói.

Bài, ảnh: Thanh Tùng