Theo đơn thư của bị đơn và hồ sơ của vụ án: Ngày 10/10/1998 bà Trần Thị Năm - Sinh năm 1962; trú tại tổ 12, khu 3, phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long, (Quảng Ninh) đã mua căn nhà số 36, ngõ 307, đường Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa (TP. Hà Nội). Người bán là bà Nguyễn Thị Thủy và ông Tô Đình Lư, có giấy viết tay, sau khi mua bà Năm đã đóng thuế nhà đất cho Nhà nước, có biên lai thu thuế nhà đất năm 1999 đứng tên Trần Thị Năm, sau này bà Năm đã tặng căn nhà cho con gái bà, vì căn nhà là tài sản riêng của bà, con gái bà Năm đã sử dụng căn nhà từ khi được mẹ cho tặng đến bây giờ.

Năm 2000, ông Niên và bà Năm đã kết hôn và ở cùng nhau (hai bên đã ly hôn vợ chồng cũ). Trong thời kỳ hôn nhân ông Niên và bà Năm có một căn nhà tại phường Bãi Cháy, thành phố Hạ Long (Quảng Ninh), năm 2002 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đứng tên cả hai vợ chồng (xác định là tài sản chung). Do phát sinh mâu thuẫn nên ông Niên và bà Năm đưa nhau ra tòa án xin ly hôn. Bản án sơ thẩm số 16/2015HNGĐ ngày 30/3/2015 của TAND thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) đã phán quyết việc ly hôn của hai bên và phân chia tài sản sau hôn nhân. Mặc dù có căn cứ là căn nhà tại số 36, ngõ 307, phường Cát Linh, quận Đống Đa (Hà Nội) là tài sản riêng của bà Năm và không có căn cứ là tài sản chung của hai vợ chồng, nhưng TAND thành phố Hạ Long vẫn phán quyết đó là tài sản chung của hai vợ chồng. Vì vậy, bà Trần Thị Năm đã gửi đơn kháng cáo, nhưng sau khi xét xử phúc thẩm, TAND tỉnh Quang Ninh cũng phán quyết giữ nguyên phần phân chia tài sản của hai bên theo án sơ thẩm.

Rất bức xúc và không đồng ý với án sơ thẩm của TAND thành phố Hạ Long và án phúc thẩm của TAND tỉnh Quảng Ninh, nên bà Trần Thị Năm đã gửi đơn đến Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội để khiếu nại các bản án nêu trên. Mặc dù không có cơ sở nhưng TAND thành phố Hạ Long và TAND tỉnh Quảng Ninh vẫn chấp nhận khởi kiện của ông Trần Khắc Niên về phần phân chia tài sản. Nên ngày 17/6/2016 Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã ban hành Văn bản số: 22/2016/KNGĐT – DS Về việc kháng nghị giám đốc thẩm đối với Bản án hôn nhân phúc thẩm số 19/2015/HNGĐ-PT ngày 15/9/2015 của TAND tỉnh Quảng Ninh. Đề nghị Ủy ban thẩm phán TAND cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm hủy phần tài sản của bản án phúc thẩm và bản án sơ thẩm nêu trên, giao hồ sơ vụ án cho TAND thành phố Hạ Long xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Tại Quyết định Giám đốc thẩm số: 17/2016/HNGĐ-GĐT ngày 29/9/2016 của TAND cấp cao tại Hà Nội đã nêu rõ: “Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm chưa xác minh và làm rõ quan hệ hôn nhân hợp pháp của ông Niên và bà Năm từ thời điểm nào, từ đó mới có cơ sở xác định nhà đất tại 36 phường cát Linh có trước hay trong thời kỳ hôn nhân. Trên cơ sở đó mới có căn cứ xác định nhà đất tại 36 phường Cát Linh là tài sản chung của ông Niên, bà Năm hay tài sản riêng của bà Năm. Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm cũng chưa xác minh làm rõ thời điểm xây dựng căn nhà 05 tầng nêu trên, nếu căn nhà được xây dựng trong thời kỳ hôn nhân thì phải xác định giá trị căn nhà là tài sản chung của vợ chồng ông Niên, bà Năm. Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm chưa làm rõ những vấn đề nêu trên nhưng đã xác định nhà đất tại 36, ngõ 307, phường Cát Linh, quận Đống Đa (Hà Nội) là tài sản chung vợ chồng ông Niên, bà Năm là chưa đủ căn cứ.

Bởi các lẽ trên Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã Quyết định: Hủy một phần Bản án hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 19/2015/HNGĐ-PT ngày 15/9/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh và hủy một phần Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số: 16/2015/HNGĐ ngày 30/3/2015 của Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, Quảng Ninh về phần tài sản đối với vụ án “Tranh chấp hôn nhân và gia đình” giữa nguyên đơn là ông Trần Khắc Niên và bị đơn là bà Trần Thị Năm. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật”.

Tuy nhiên, trong việc xét xử sơ thơ thẩm lại của vụ án, Luật sư Nguyễn Văn Bảo, Đoàn luật sư tỉnh Quảng Ninh, là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Trần Thị Năm cho rằng: Khi xét xử án sơ thẩm lần đầu, mặc dù không có căn cứ là tài sản chung của ông Niên, bà năm, nhưng TAND thành phố Hạ Long vẫn phán quyết là tài sản chung, nên bản án sơ thẩm lần đầu của TAND thành phố Hạ Long đã bị Viện kiểm sát nhân dân cấp cao và Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội hủy bỏ phần phân chia tài sản. Xét xử án sơ thẩm lần hai, Hội đồng xét xử vẫn có nhiều biểu hiện bất thường và có dấu hiệu vi phạm tố tụng.

Trao đổi với báo chí tại TAND thành phố Hạ Long ngày 04/6/2018, ông Vũ Văn Đoan, Chánh án cho biết: Vụ án này đã kéo dài nhiều năm, án sơ thẩm lần đầu của TAND thành phố Hạ Long, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đã kháng nghị và TAND cấp cao tại Hà Nội ra Quyết định Giám đốc thẩm, hủy phần phân chia tài sản của bản án, giao hồ sơ cho TAND thành phố Hạ Long xét xử sơ thẩm lại, vì vậy trong thời gian qua chúng tôi đã xem xét rất kỹ và thận trọng trước khi phán quyết, ông Đoan nói.

Thái Bình