Lợi thế phát triển và chuyển mình

Thanh Trì sở hữu vị trí rất thuận lợi: nằm trên trục giao thông quan trọng với đường Vành đai 3, cao tốc Pháp Vân–Cầu Giẽ, quốc lộ 1A, tuyến đường sắt Bắc–Nam và gần bến xe Nước Ngầm. Nhờ vậy, xã không chỉ là vùng nông thôn thuần túy mà đang “tiến về” đô thị hóa: thương mại–dị vụ phát triển mạnh, nhiều chợ dân sinh, siêu thị, cửa hàng và dịch vụ hỗ trợ đời sống xuất hiện tại các khu Văn Điển, Tứ Hiệp, Yên Sở. Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp cũng duy trì khá tốt ở các vùng Yên Mỹ, Ngũ Hiệp, Vĩnh Quỳnh với các cơ sở sản xuất cơ khí, vật liệu xây dựng, mộc dân dụng.

Trên nền móng “nông thôn mới”, xã Thanh Trì đang chuyển mình để hoàn thiện tiêu chí “xã lên phường”. Thực tế cho thấy: xã đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu tại nhiều đơn vị thành phần (như Yên Mỹ) với đủ 8/8 lĩnh vực. Vấn đề còn lại là tiêu chí “tự cân đối ngân sách” để hoàn thiện bộ tiêu chí lên phường theo Nghị quyết 26.

Xây dựng nông thôn mới gắn với đô thị hóa, quản lý quy hoạch

Xã đang được định hướng phát triển theo mô hình đô thị–nông thôn giao thoa: “xã thành phường” theo hướng xanh, thông minh, hiện đại. Công tác quy hoạch, phân khu đô thị được triển khai mạnh: Quy hoạch S5, H2–3, GS và khu Tây Nam Linh Đàm. Cùng với đó, công tác quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, trật tự xây dựng – môi trường được đẩy mạnh. Đây là bước quan trọng để xã Thanh Trì nâng chuẩn nông thôn mới theo hướng đô thị hóa.

Văn hóa, giáo dục, y tế – nâng chuẩn đời sống

Xã Thanh Trì không chỉ chú trọng hạ tầng kinh tế mà còn nâng cao đời sống văn hóa xã hội: vùng đất giàu truyền thống lịch sử–văn hóa với nhiều đình chùa, di tích cấp quốc gia như đình Ba Dân, đình Tự Khoát, chùa Tứ Hiệp, chùa Yên Sở. Hệ thống trường học từ mầm non đến THCS được đầu tư, nhiều trường đạt chuẩn quốc gia. Về y tế, xã có gần bệnh viện tuyến trung ương cùng các trạm y tế tại các đơn vị hành chính cũ đảm bảo khám chữa bệnh và phòng chống dịch.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thanh Trì mới phục vụ giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân.

Làng nghề – trụ cột kinh tế nông thôn mới & giá trị bản địa

Một trong những “câu chuyện đẹp” của xây dựng nông thôn mới tại xã Thanh Trì là sự đóng góp của các làng nghề truyền thống – vừa tạo việc làm, tăng thu nhập, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa. Ví dụ nổi bật: nghề làm bánh cuốn Thanh Trì. Nghề này có từ lâu đời ở vùng Thanh Trì, sử dụng gạo ngâm, xay cối đá, tráng bánh mỏng như lụa, dai mềm, ăn cùng chả, nước mắm mắm cà cuống đặc trưng. Ngày 9 / 3 / 2024, nghề bánh cuốn Thanh Trì được công nhận danh hiệu “Làng nghề truyền thống Hà Nội”. Sự công nhận ấy không chỉ là vinh danh mà còn là cơ hội để phát triển du lịch trải nghiệm, quảng bá sản phẩm, kết nối với xây dựng nông thôn mới.

Một ví dụ khác: làng nghề bánh kẹo Nội Am (xã Liên Ninh, huyện Thanh Trì), nghề làm bánh kẹo truyền thống được công nhận “Làng nghề Hà Nội”. Làng này chuyển dịch lao động nông thôn sang nghề, nâng cao thu nhập cho nhiều hộ. Tại đây, có 183/728 hộ tham gia nghề; số lao động 282 người (chiếm ~20% lao động tuổi hoạt động); thu nhập bình quân người làm nghề gần 70 triệu đồng/người/năm. Giá trị sản xuất nghề bánh kẹo tại làng này ước đạt hơn 16 tỷ đồng.

Việc phát triển làng nghề tương tác chặt với hạ tầng giao thông – điện – đường – môi trường, là yếu tố then chốt trong tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Những làng nghề như thế trở thành “thỏi nam châm” giữ người ở lại quê, làm giàu tại quê, đồng thời lan tỏa diện mạo nông thôn mới: ngõ xóm sạch đẹp, đường làng bê tông, môi trường được quan tâm.

Bánh cuốn Thanh Trì được công nhận danh hiệu “Làng nghề truyền thống Hà Nội”

Thách thức & định hướng tới năm 2026

Dẫu đã có nhiều chuyển biến, xã Thanh Trì vẫn còn thách thức: tiêu chí ngân sách tự cân đối chưa đạt; quá trình đô thị hóa mạnh nhưng vẫn phải bảo đảm không đánh mất bản sắc nông nghiệp – làng nghề – văn hoá; vấn đề môi trường đô thị – nông thôn giao thoa cũng cần quản lý chặt. Theo lãnh đạo xã, 6 nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2025-2030 được xác định rõ: chỉnh đốn Đảng, phát triển kinh tế nhanh bền vững, hạ tầng đồng bộ hiện đại, phát triển văn hóa – xã hội, nâng cao hiệu lực quản lý quy hoạch – môi trường và giữ vững an ninh quốc phòng. Ba khâu đột phá gồm: ứng dụng công nghệ thông tin, huy động mọi nguồn lực đầu tư hạ tầng, tăng cường kỷ luật kỷ cương hành chính. Mục tiêu phấn đấu: đưa xã Thanh Trì trở thành phường văn minh, hiện đại vào năm 2026.

Kết nối làng nghề & nông thôn mới

Khi phát triển nông thôn mới, xã Thanh Trì có thể gắn kết làng nghề truyền thống (như bánh cuốn Thanh Trì, bánh kẹo Nội Am) với du lịch trải nghiệm, quản lý môi trường, thương hiệu sản phẩm và không gian công cộng (ví dụ dự án công viên văn hóa – làng nghề tại vùng bãi sông Hồng) để tạo thêm nguồn thu, tạo việc làm tại chỗ. Hạ tầng giao thông, đô thị hóa phải đồng hành với bảo vệ môi trường nông thôn – tránh “đô thị hóa mất bản sắc”. Mô hình kinh tế nông nghiệp – dịch vụ – tiểu thủ công nghiệp nên chuyển đổi hướng “nông thôn mới kiểu mẫu” nhưng vẫn giữ động lực từ làng nghề – văn hóa – du lịch.

Như vậy, xã Thanh Trì đang là minh chứng sinh động cho hành trình “vươn mình” từ nông thôn sang đô thị – từ làng nghề truyền thống tới không gian sống hiện đại – mà vẫn không quên sợi chỉ văn hóa, nghề thủ công, cộng đồng. Sự kết hợp giữa lợi thế vị trí, hạ tầng giao thông, làng nghề bản địa và chủ trương xây dựng nông thôn mới mở ra triển vọng tích cực cho nơi này.

Trang thông tin có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội