Trong giai đoạn 2020-2025, cả 2 tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên (cũ) đã dành nhiều nguồn lực thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi…

Theo kết quả phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030, Đắk Lắk có 81 xã thuộc khu vực này, gồm 16 xã khu vực I, 14 xã khu vực II và 51 xã khu vực III; toàn tỉnh còn 449 thôn, buôn đặc biệt khó khăn. Đây là những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, đặt ra không ít thách thức đối với mục tiêu nâng cao đời sống người dân và xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn tới.

Giai đoạn 2020-2025, hai tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên (cũ) đã huy động nhiều nguồn lực triển khai đồng bộ 3 chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Qua đó, hạ tầng thiết yếu từng bước được đầu tư, điều kiện sản xuất và đời sống của người dân ở nhiều địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa được cải thiện.

Tuy nhiên, kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các địa phương vẫn còn chênh lệch lớn, nhất là tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và khu vực còn nhiều khó khăn.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Đắk Lắk tại Hội nghị sơ kết tình hình phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh tháng 8 và triển khai nhiệm vụ tháng 9/2026, tổ chức ngày 7/9, toàn tỉnh hiện có 26/88 xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Qua rà soát sơ bộ tại 88 xã, toàn tỉnh đạt 224/880 tiêu chí, bình quân 2,55 tiêu chí/xã. Trong số các xã chưa đạt chuẩn, có 2 xã đạt 8 tiêu chí, 1 xã đạt 7 tiêu chí, 7 xã đạt 6 tiêu chí, 8 xã đạt 5 tiêu chí, 8 xã đạt 4 tiêu chí, 10 xã đạt 3 tiêu chí, 22 xã đạt 2 tiêu chí, 13 xã mới đạt 1 tiêu chí. Đáng chú ý, còn 17 xã chưa đạt tiêu chí nào.

Những con số trên cho thấy khối lượng công việc xây dựng nông thôn mới của Đắk Lắk trong giai đoạn 2026-2030 còn rất lớn. Thách thức càng rõ nét khi nhiều xã có xuất phát điểm thấp, địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhu cầu đầu tư kết cấu hạ tầng lớn trong khi khả năng huy động nguồn lực tại chỗ còn hạn chế.

Do đó, bên cạnh nguồn lực hỗ trợ từ Trung ương, tỉnh cần tiếp tục ưu tiên đầu tư cho những địa bàn khó khăn, nhất là các xã khu vực III, xã biên giới và vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời lồng ghép hiệu quả nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, tránh đầu tư dàn trải.

Cùng với hoàn thiện hạ tầng, trọng tâm cần hướng mạnh hơn vào phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân. Việc khai thác lợi thế về nông nghiệp, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, phát triển chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, xây dựng sản phẩm OCOP và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông thôn sẽ tạo nền tảng để các địa phương hoàn thành các tiêu chí một cách thực chất, bền vững.

Đối với 17 xã chưa đạt tiêu chí nào, cần rà soát cụ thể từng địa bàn, xác định những tiêu chí có khả năng thực hiện trước để xây dựng lộ trình và bố trí nguồn lực phù hợp. Trong đó, ưu tiên những công trình, mô hình trực tiếp phục vụ đời sống và sản xuất của người dân, từ giao thông, nước sạch, trường học, y tế đến hỗ trợ sinh kế và tạo việc làm.

Xây dựng nông thôn mới tại Đắk Lắk vì thế không chỉ là câu chuyện hoàn thành các tiêu chí, mà quan trọng hơn là từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống và tạo động lực phát triển bền vững cho khu vực nông thôn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.