Chè Đinh thương hiệu OCOP 5 sao của HTX chè Hảo Đạt

Nhân dịp ngày Quốc khánh 2/9, phóng viên Tạp chí Làng nghề Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Nghệ nhân Đào Thanh Hảo, người tạo nên thương hiệu HTX chè Hảo Đạt đang từng ngày đổi mới sáng tạo, phát huy giá trị truyền thống, nâng tầm thương hiệu Việt.

Phóng viên: Thưa nghệ nhân Đào Thanh Hảo, trong 6 tháng đầu năm 2026 về hoạt động sản xuất, kinh doanh của Hợp tác xã (HTX) chè Hảo Đạt có những chuyển biến như thế nào so với những năm trước?

Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: Có thể nói, năm 2026 là một dấu mốc đặc biệt đối với HTX chè Hảo Đạt. Nếu trước đây chúng tôi chủ yếu sản xuất theo phương thức truyền thống, thì những năm gần đây, đặc biệt là từ đầu năm 2026, HTX đã đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào toàn bộ quá trình sản xuất. Mục tiêu lớn nhất là giảm sức lao động cho người nông dân nhưng đồng thời phải nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Khi khoa học, công nghệ được đưa vào sản xuất một cách bài bản, người nông dân không chỉ làm việc hiệu quả hơn mà còn hiểu rõ hơn giá trị của từng công đoạn lao động. Năm 2025, doanh thu của HTX đạt khoảng 55 tỷ đồng. Bước sang năm 2026, tốc độ tăng trưởng có nhiều tín hiệu tích cực, riêng giai đoạn đầu năm đã ghi nhận mức tăng khoảng 99,8% so với cả năm 2025 theo số liệu chúng tôi đang tổng hợp. Quan trọng hơn những con số là chúng tôi đang hình thành một phương thức sản xuất mới: sản xuất dựa trên dữ liệu, công nghệ và khả năng truy xuất rõ ràng. Người nông dân cũng dần quen với các giải pháp quản lý hiện đại. Chẳng hạn, HTX đã đưa thẻ RFID vào quản lý lao động. Ngày công, thời gian làm việc và các thông tin liên quan được ghi nhận chính xác, minh bạch. Người lao động không còn phụ thuộc vào ghi chép thủ công, đồng thời có thể nhận lương qua tài khoản. Đây là một bước chuyển rất lớn: từ sản xuất truyền thống sang sản xuất có dữ liệu và công nghệ.

Nghệ nhân Đào Thanh Hảo pha chè Đinh ướp sen để mọi người cùng thưởng thức

Phóng viên: Vậy việc ứng dụng khoa học, công nghệ đang tác động như thế nào đến sản lượng và doanh thu của HTX, thưa nghệ nhân?

Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: Khi ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, điều đầu tiên chúng tôi hướng tới là nâng cao chất lượng và tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Với sản phẩm chè sạch, truy xuất nguồn gốc có ý nghĩa rất quan trọng. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến hương vị mà còn muốn biết sản phẩm được trồng ở đâu, chăm sóc như thế nào và sản xuất ra sao. Khi quy trình được kiểm soát chặt chẽ, người tiêu dùng yên tâm hơn, từ đó nhu cầu đối với sản phẩm chất lượng cao cũng tăng lên. Khi đầu ra ổn định, người nông dân có động lực mở rộng vùng nguyên liệu và nâng cao chất lượng. Từ đó hình thành một vòng tròn tích cực: Khoa học nâng chất lượng - chất lượng tạo niềm tin - niềm tin mở rộng thị trường - thị trường quay lại nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Phóng viên: Không chỉ chuyển đổi số, HTX còn ứng dụng khoa học, công nghệ trong chăm sóc vùng chè và quản lý thu nhập của người lao động. Nghệ nhân có thể chia sẻ cụ thể hơn?

Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: Chúng tôi nhận được sự hướng dẫn, tập huấn từ các cơ quan chuyên môn, từ đó từng bước đưa khoa học kỹ thuật vào tất cả các khâu: chăm sóc, bón phân, thu hái và chế biến chè. Mỗi công đoạn đều có yêu cầu kỹ thuật riêng. Khi thực hiện đúng quy trình, năng suất và chất lượng đều được nâng lên. Quan trọng hơn, giá trị gia tăng được chia sẻ trở lại cho người nông dân. Hiện nay, HTX liên kết với hàng trăm lao động và hộ dân trong vùng chè. Chúng tôi không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn hướng tới việc làm bền vững và sinh kế ổn định cho người dân địa phương. Một HTX muốn phát triển lâu dài không thể chỉ nhìn vào doanh thu, mà phải đảm bảo hài hòa giữa doanh nghiệp, người nông dân và vùng nguyên liệu. .

Phóng viên: Từ đầu năm đến nay, HTX có thêm sản phẩm OCOP 5 sao nào mới không, thưa nghệ nhân?

Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: OCOP là chương trình rất có ý nghĩa đối với sản phẩm nông nghiệp địa phương. Với chúng tôi, đây không chỉ là chứng nhận mà là quá trình nâng cấp toàn diện sản phẩm. Năm 2019, HTX có ba sản phẩm đạt OCOP 4 sao gồm: chè Móc Câu, chè Tôm Nõn và chè Đinh. Đến năm 2020, chè Tôm Nõn đạt OCOP 5 sao sau một quá trình nâng cấp nghiêm ngặt. Sau đó, giai đoạn 2024, chè Đinh tiếp tục đạt OCOP 5 sao. OCOP 5 sao không chỉ là danh hiệu, mà là sự ghi nhận về chất lượng, quy trình sản xuất và giá trị sản phẩm. Đây cũng là động lực để người sản xuất tiếp tục nâng tầm thương hiệu. Đặc biệt, việc sản phẩm chè của người nông dân đạt cấp độ cao như vậy là niềm tự hào của HTX và cả vùng chè Thái Nguyên.

Phóng viên: Ngoài các sản phẩm truyền thống, HTX chè Hảo Đạt còn có dòng chè Đinh ướp sen. Sản phẩm này được hình thành như thế nào?

Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: Với tôi, trà sen không chỉ là sản phẩm thương mại mà còn là câu chuyện văn hóa. Sen là biểu tượng của sự thanh cao, tinh khiết trong văn hóa Việt Nam. Trong khi đó, chè Tân Cương là vùng chè nổi tiếng với lịch sử lâu đời. Tôi luôn nghĩ rằng nếu kết hợp hương sen và vị đậm sâu của chè Tân Cương, chúng ta có thể tạo ra một sản phẩm mang bản sắc riêng. Vì vậy, HTX đã đầu tư trồng hơn 10.000 m² sen, đồng thời đưa giống sen từ Tây Hồ về trồng tại Tân Cương. Đặc biệt, chúng tôi sử dụng chính chè Đinh - sản phẩm OCOP 5 sao để ướp sen. Đây là dòng chè tinh túy nhất, nên chỉ kết hợp với sen để tạo ra sản phẩm cao cấp nhất. Sen được trồng tại Tân Cương, chè cũng được trồng tại Tân Cương. Vì vậy, sản phẩm là sự kết hợp giữa hương sen truyền thống và tinh hoa trà Tân Cương. Phóng viên: Quy trình tạo nên một sản phẩm trà Đinh ướp sen có gì đặc biệt? Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: Trà sen là sản phẩm đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác về thời gian. Với chè, thời điểm thu hái quyết định chất lượng. Cùng một cây chè nhưng hái vào sáng sớm hay khi nắng lên sẽ cho hương vị khác nhau. Với sen cũng vậy. Khoảng 5 giờ sáng, hoa sen được thu hái khi đạt độ nở phù hợp nhất, sau đó đưa về sơ chế ngay để giữ độ tươi. Khi đạt đúng thời điểm, chè Đinh được đưa vào bông sen để ướp. Sau 5 đến 6 giờ, hương sen và trà hòa quyện, sản phẩm được đóng gói hút chân không và cấp đông. Chúng tôi không sử dụng hương liệu nhân tạo mà giữ sự tự nhiên tối đa giữa hương sen và vị trà.

Phóng viên: Vì sao Hảo Đạt lựa chọn phương pháp cấp đông thay vì làm khô?

Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: Vì trà sen tươi có giá trị rất riêng. Cấp đông đúng cách giúp giữ nguyên độ tươi và hương thơm tự nhiên của sen. Chúng tôi không sản xuất hàng loạt để lưu kho lâu dài mà chủ yếu làm theo đơn đặt hàng. Ngoài sản phẩm cấp đông, HTX còn có trà sấy khô cho nhu cầu vận chuyển xa, nhưng vẫn ưu tiên sản xuất theo đơn để đảm bảo chất lượng tốt nhất. Phóng viên: Điều HTX Hảo Đạt theo đuổi có phải “không chỉ là sản phẩm trà, mà còn là giá trị văn hóa phía sau nó”? Nghệ nhân Đào Thanh Hảo: Đúng vậy. Một sản phẩm nông nghiệp muốn đi xa phải có câu chuyện. Người tiêu dùng không chỉ mua trà, mà còn mua niềm tin, nguồn gốc và giá trị văn hóa. Với trà Đinh ướp sen, chúng tôi giữ ba yếu tố: đất Tân Cương - hương sen Việt - sự tinh tế của người làm trà. Từ một búp chè nhỏ, nếu biết ứng dụng khoa học, công nghệ và giữ gìn giá trị truyền thống, chúng ta có thể tạo ra những sản phẩm có giá trị lớn hơn rất nhiều. Đó cũng là điều tôi mong muốn nhất: để mỗi búp chè Tân Cương khi đến tay người tiêu dùng đều mang theo câu chuyện về đất, người và văn hóa Việt Nam.