Mô hình trồng ớt thôn Đồng Danh, xã Thái Hòa cho thu nhập ổn định.

Đi dọc các địa phương trên địa bàn tỉnh, dễ dàng cảm nhận sự chuyển mình tích cực từ cơ sở hạ tầng cho đến đời sống văn hóa, tinh thần của người dân. Tiêu biểu như thôn Lâm Đồng, phường Hà Giang 1 – nơi vừa được công nhận đạt chuẩn thôn NTM kiểu mẫu năm 2024. Bước chân vào thôn, ai cũng ấn tượng với khung cảnh ngăn nắp, sạch đẹp: những con đường bê tông phẳng lì chạy dài đến tận cổng nhà, hai bên rực rỡ sắc hoa; khuôn viên từng gia đình đều được quy hoạch gọn gàng, xanh mát. Đây là nơi sinh sống của 212 hộ, phần lớn là đồng bào dân tộc Tày, trong đó có khoảng 50 hộ phát triển kinh doanh dịch vụ, du lịch.

Không chỉ là điểm sáng về phát triển kinh tế, thôn Lâm Đồng còn là thôn đầu tiên trong cả nước được Bộ Công an tặng Bằng khen nhờ sáng kiến thành lập Tổ Phòng cháy, chữa cháy tại chỗ do chính người dân đóng góp và vận hành. Ông Đàm Quốc Hồi – Bí thư kiêm Trưởng thôn Lâm Đồng – cho biết: “Người dân trong thôn luôn thấm nhuần phương châm ‘Nhà nước và Nhân dân cùng làm’. Từng mét đất, từng ngày công được góp vào các công trình đều là minh chứng cho sự đồng thuận cao.”

Hiện nay, thu nhập bình quân đầu người của thôn đạt 57 triệu đồng/năm; toàn thôn chỉ còn 2 hộ nghèo do hoàn cảnh đặc biệt. Hệ thống thiết chế văn hóa - xã hội được đầu tư đầy đủ: nhà văn hóa 200 m² có wifi miễn phí; hệ thống camera an ninh và đèn năng lượng mặt trời được xã hội hóa lắp đặt tại các ngõ xóm; các câu lạc bộ thể thao, đội văn nghệ hoạt động sôi nổi. Mới đây, người dân còn tiếp tục hiến đất, đóng góp hơn 200 triệu đồng để làm đường bê tông nội đồng phục vụ sản xuất và giao thương.

Cũng trong năm 2024, thôn Mỹ Hoa (phường Mỹ Lâm) – nơi có 79 hộ đồng bào dân tộc Mông – đã được công nhận đạt chuẩn thôn NTM kiểu mẫu. Dù điều kiện còn nhiều khó khăn, người dân trong thôn luôn nỗ lực vươn lên bằng chính sức lao động của mình. Nhờ vậy, thu nhập bình quân hiện đạt 48 triệu đồng/người/năm và không còn hộ nghèo. Theo anh Lý Văn Tú – Trưởng thôn Mỹ Hoa – khi Nhà nước đầu tư các hạng mục cơ bản, người dân đã chủ động đóng góp vật liệu, ngày công và hơn 300 triệu đồng để xây dựng nhà văn hóa, làm kè đường, lắp đèn năng lượng chiếu sáng đường quê.

Đằng sau những kết quả ấy là sự lãnh đạo quyết liệt, sát sao của cấp ủy, chính quyền các cấp. Sự định hướng kịp thời đã giúp phát huy hiệu quả nguồn lực tại chỗ và dẫn dắt người dân cùng hành động vì mục tiêu phát triển chung. Xã Thái Hòa là ví dụ điển hình. Sau khi sáp nhập hai xã Thái Hòa và Đức Ninh, xã đã nỗ lực giữ vững danh hiệu xã NTM nâng cao. Nhờ sự chủ động trong điều hành và khai thác hiệu quả các thế mạnh như trồng chè, cây ăn quả (bưởi, thanh long), nhiều mô hình kinh tế đã được hình thành và phát triển bền vững.

Một số sản phẩm nông nghiệp của xã đã được xếp hạng OCOP, trong đó nổi bật là mô hình nuôi cá Chiên, cá Bỗng trên sông Lô của HTX Sản xuất – Kinh doanh cá đặc sản Thái Hòa, với thu nhập trung bình 200–300 triệu đồng/năm. HTX rau, củ, quả an toàn Ninh Thái cũng phát triển ổn định trên diện tích hơn 5 ha, mang lại thu nhập đều đặn cho thành viên.

Hệ thống hạ tầng của xã ngày càng đồng bộ, hiện đại. 100% thôn có nhà văn hóa; điện lưới quốc gia phủ kín, đảm bảo sử dụng an toàn, thường xuyên; hơn 90% trục đường thôn, xóm được lắp đèn chiếu sáng; thu nhập tăng đều qua các năm và tỷ lệ hộ nghèo đa chiều ngày càng giảm.

Toàn tỉnh hiện có 35 xã đạt chuẩn NTM. Tuy nhiên, thực tế sau sáp nhập cho thấy, một số xã không còn giữ vững đủ các tiêu chí. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các địa phương nhìn nhận lại, phát huy nội lực và đề ra giải pháp phù hợp để tiến tới xây dựng xã lớn đạt chuẩn. Trong đó, vai trò trung tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương vẫn là yếu tố cốt lõi, không thể thay thế – từ khâu tổ chức, chỉ đạo đến thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Hơn bao giờ hết, để chương trình xây dựng Nông thôn mới đi vào chiều sâu, bền vững, cần có sự kết hợp linh hoạt giữa nguồn lực nhà nước và sức dân. Chính tinh thần đồng thuận, đoàn kết từ nhân dân mới là “chìa khóa” giữ vững thành quả và tiếp tục nâng cao chất lượng sống cho người dân ở từng địa phương.