Nguồn gốc đất:

Sáu hộ dân có đơn khiếu nại gồm các ông bà: Nguyễn Thị Nhỉ, Đào Xuân Thiều, Đào Xuân Thắng, Nguyễn Thị Hà, Nguyễn Thị Loan, Đỗ Xuân Nhụ.

Đơn tố cáo của 6 hộ dân xã Quang Trung.

Hiện nay, toàn bộ diện tích đất của sáu hộ dân này đang sử dụng đều có nguồn gốc là đất thổ cư của vợ chồng cụ Đỗ Thị Pha cùng chồng là ông Đào Xuân Kiên sử dụng từ năm 1964 chuyển nhượng lại. Trong “Giấy xác nhận đất ở thổ cư”, ngày 8/6/2015, cụ Đỗ Thị Pha năm nay đã 100 tuổi nhưng vẫn khỏe mạnh, minh mẫn khẳng định: “Thời kỳ năm 1964, gia đình tôi được HTX Câu Đông cấp đất làm nhà. Mảnh đất được cấp phía Nam giáp trạm xá, phía Tây giáp ruộng Câu Hạ, phía Đông giáp đường 10”. Trong “Giấy xác nhận” này, cụ Pha còn nói rõ: “Năm 1966, HTX mượn đất của nhà tôi đào mương để phục vụ sinh hoạt dân cư, phục vụ tưới tiêu nông nghiệp”. Cụ Pha cho biết đất của gia đình cụ sử dụng liên tục, hoàn toàn không có tranh chấp. Đến năm 1980, cụ Pha chuyển nhượng một phần đất cho con gái là Đào Thị Thoa. Đến năm 1992 cụ Pha chuyển nhượng tiếp một phần đất thổ cư cho các hộ: Đào Xuân Thiều, Nguyễn Thị Nhỉ, Nguyễn Thị Hà, Đào Xuân Thắng, Đào Thị Loan. Cụ Nguyễn Văn Thế 89 tuổi, huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, nguyên Chủ nhiệm HTX Câu Đông, là người đã trực tiếp cấp đất ở thổ cư cho gia đình cụ Đỗ Thị Pha xác nhận: Vị trí đất thổ cư cấp cho bà Pha có phạm vi từ đường 10 vào trong, “không có hành lang” và “không có mương nước đằng trước”. Cùng với cụ Đỗ Thị Pha, cụ Nguyễn Văn Thế, xã Quang Trung còn có hàng chục người cao tuổi là cựu chiến binh, cựu học sinh trường làng. Những người con đã từng học tập lao động, trưởng thành ở quê hương như các ông bà: Đào Xuân Thiều, Đào Viết Lùng, Đào Huy Thông, Đào Xuân Gửi, Nguyễn Thị Mơ, Đào Thị Tuyến, Nguyễn Văn Sửu, Đào Xuân Thường, Đỗ Quang Nhuận, đều làm chứng, xác nhận đất 6 hộ mua lại của cụ Đỗ Thị Pha, có nguồn gốc là đất thổ cư, không có hành lang giao thông, không lấn chiếm mương nước như áp đặt của chính quyền địa phương hiện nay.

Giấy xác nhận của ông Nguyễn Văn Thế nguyên Chủ tịch HTX Câu Đông.

Điều tra xác minh nguồn gốc đất thiếu công tâm:

Đảng ta và nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao thường nói, trong quá trình thi hành công vụ, đặc biệt trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của người dân cần quán triệt quan điểm: “Cái gì có lợi cho dân thì làm, có hại cho dân thì nên tránh”.

Thế nhưng ở xã Quang Trung một số “công bộc” dường như đã cố tình làm ngược lại quan điểm nói trên. Xin đơn cử một ví dụ: Theo đơn của các hộ dân thì khi đến nhà cụ Nguyễn Văn Thế, 89 tuổi, nguyên Chủ nhiệm HTX Câu Đông xác minh nguồn gốc đất của 6 hộ dân, cụ Thế viết: Nhà của 6 hộ dân không có mương nước, không có hành lang nhưng khi về, các ông Đỗ Văn Chuyên Chủ tịch xã (khóa trước), ông Vũ Đức Hải, Phó chủ tịch và ông Vũ Xuân Bắc cán bộ tư pháp đã “sáng tác” ra một bản xác nhận hoàn toàn trái với lời cụ Thế đã xác nhận. Sau đó, xã tổ chức thông báo nội dung bản xác nhận xuyên tạc này những đã bị cụ Thế và nhân dân phản ứng gay gắt, buộc xã phải hủy bỏ nội dung bản xác nhận có nội dung xuyên tạc lời của cụ Thế.

Chưa dừng lại, nhân dân còn hết sức bức xúc bất bình tố cáo thái độ hống hách, ngạo mạn, coi thường dư luận và luật pháp của nguyên Chủ tịch xã Quang Trung, Đỗ Văn Chuyên và ông Vũ Đức Hải, Phó chủ tịch xã nhiều lần trong các cuộc đối thoại đã tuyên bố: “Ở Quang Trung, ai đất hành lang, ai đất thổ cư đều do chúng tôi quyết định!” “Chúng tôi cho ai nhà đó được”!. Phải chăng những lời tuyên bố gang thép đó của các quan xã đã thành hiện thực, nên mới có nhiều trường hợp trớ trêu, bi hài là: Cùng một tuyến đường, một dãy nhà liền kề nhau, đã có không ít hộ dân hôm trước còn bị liệt vào diện đất tranh chấp, lấn chiếm hành lang, hôm sau đã trở thành đất “thổ cư”, được nhận đền bù hàng trăm triệu đồng thậm chí hàng tỷ đồng! Ngược lại, một số dân đang sử dụng đất thổ cư lại bị liệt vào diện lấn chiếm hành lang giao thông, mương nước để không được đền bù mà chỉ hỗ trợ, thậm chí họ còn đe dọa cưỡng chế!. Ngoài ra, các hộ dân còn tố cáo hàng loạt hành vi sai trái, mờ ám của cán bộ giao thông công chính, cán bộ xã Quang Trung như lừa dân ký vào các văn bản khống đề viết thêm nội dung “thừa nhận vi phạm hành lang giao thông”; phát tiền đền bù và bắt dân ký các văn bản vào ban đêm; gửi công văn, điện thoại đến các cơ quan, đơn vị con em của 6 hộ dân đang công tác, làm việc để đe dọa, gây khó dễ, buộc các hộ dân phải chùn bước trong đấu tranh bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Ngày 19/5/2018 tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị giải quyết khiếu nại, tố cáo. Thủ tướng nêu hiện tượng: “Nhiều cơ quan hành chính chưa thực hiện nghiêm túc và chưa làm hết trách nhiệm với dân. Xác minh thông tin sơ sài, thu thập chứng cứ không đầy đủ, kết luận không chính xác, phương hướng giải quyết thiếu thuyết phục, thiếu khách quan, công tâm”. Phải chăng nhận định này của Thủ tướng đã đúng với một số cán bộ thi hành công vụ của xã Quang Trung, huyện An Lão?

Có hay không, bị khiếu nại lại tăng tiền đền bù?

Điều gây bức xúc, thiếu lòng tin không chỉ có 6 hộ dân của thôn Tân Trung mà còn nhiều hộ dân khác trong xã là: Cách thức đền bù của Ban quản lý vừa lai rai, vừa nhỏ giọt, thậm chí hộ nào có khiếu nại thì đền bù lần sau cao hơn lần trước! Ông Đào Xuân Thắng, một trong 6 hộ dân cung cấp cho báo chí một thông tin: Tại thông báo số 14, không ngày, không tháng năm 2016, ông được đền bù 38.358.800 đồng. Còn trong Thông báo số 30 cũng không ngày, không tháng năm 2016 ông được nhận 12.730.436 đồng. Vào gần đây, trong Thông báo số 5 ngày 8/5/2017, ông lại được nhận 64.134.458 đồng!

Từ thực tế nói trên, dư luận đặt câu hỏi: Vậy Ban quản lý dự án, Trung tâm quỹ đất huyện An Lão và chính quyền xã Quang Trung dựa vào quyết định nào, điều luật nào để thay đổi xoành xoạch mức đền bù cho dân như vậy? Thử hỏi: Nếu dân không khiếu nại thì mức đền bù có được tăng lên không? Và số tiền chênh lệch đền bù đó của dân sẽ nằm ở đâu? Dân không được sử dụng thì ai, cơ quan nào sử dụng?

Từ những nội dung khiếu nại, tố cáo nói trên, dư luận cho rằng: Sở dĩ một số cán bộ chủ chốt của xã Quang Trung làm việc thiếu công tâm, thiếu khách quan, vi phạm quyền dân chủ, coi thường quyền lợi chính đáng của người dân là có sự bao che, “chống lưng” của ông Nguyễn Văn Thông, nguyên Chủ tịch huyện An Lão. Vì thế việc các hộ dân tạm chưa nhận tiền đền bù là có cơ sở, đồng thời đề nghị Ủy ban kiểm tra và Thanh tra Nhà nước TP. Hải Phòng vào cuộc kiểm tra toàn diện dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 10, đoạn đi qua xã Quang Trung để làm rõ đúng sai, có những biện pháp xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân nếu có sai phạm, khuất tất trong quá trình đền bù, giải tỏa.

Bài và ảnh Lê Hữu - Đỗ Quý - Lan Trần