Người dân Sai Nga chủ yếu làm hai loại nón: nón kỹ và nón thưa. Nón kỹ là loại nón được làm từ nguyên liệu kỹ càng, bên trong được lót ni-lông, có thể cài hoa hoặc hình ảnh đẹp của quê hương và đất nước. Loại nón này được chăm chút đặc biệt với việc quang dầu bóng, cài quai và chóp nón được khâu kỹ lưỡng. Nón kỹ có giá từ 55.000 đến 100.000 đồng một chiếc. Trong khi đó, nón thưa là loại đơn giản hơn, mỏng và ít công đoạn hơn, thường được bán cho tiểu thương với mức giá từ 20.000 đến 50.000 đồng một chiếc. Nón lá Sai Nga không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn xuất hiện rộng rãi ở các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Thái Nguyên và thậm chí được xuất khẩu ra nước ngoài.

Một cơ sở hộ gia đình làm nón tại Sai Nga.

Năm 2020, nón lá Sai Nga đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển nghề truyền thống này. Với sự quan tâm và hỗ trợ của các cấp, ngành từ tỉnh đến huyện, xã, nghề nón lá Sai Nga đang trải qua một giai đoạn đổi mới và phát triển. Vừa qua, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đã đưa ra các giải pháp nhằm giảm công lao động bằng việc đưa máy móc hiện đại vào sản xuất.

Ngoài ra, huyện Cẩm Khê cũng đang tập trung xây dựng nhà trưng bày và giới thiệu sản phẩm, quảng bá sản phẩm gắn với du lịch làng nghề và tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Sự phát triển cơ sở hạ tầng làng nghề cũng được đặt lên hàng đầu để phục vụ tốt hơn nhu cầu du lịch của Cẩm Khê. Tạo điểm tham quan hấp dẫn cho du khách và góp phần phát triển thương hiệu nón lá Sai Nga trên toàn quốc và vươn ra quốc tế. Các hoạt động đào tạo nghề, tạo cơ chế, chính sách khuyến khích các nghệ nhân, thợ giỏi, tổ chức các cuộc thi tay nghề, phong tặng danh hiệu nghệ nhân, thợ giỏi và đầu tư xây dựng thị trường và thương hiệu sản phẩm cũng được chính quyền huyện Cẩm Khê quan tâm triển khai trong thời gian tới.

Những nỗ lực trong việc bảo tồn và phát triển nghề nón lá Sai Nga góp phần giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương, đóng góp lớn vào sự phát triển bền vững của kinh tế địa phương.

Trên hành trình bảo tồn và phát triển di sản văn hóa, rất cần có sự quan tâm và hỗ trợ từ chính quyền, các tổ chức và toàn thể cộng đồng. Chỉ khi có sự đoàn kết và cùng nhau tôn vinh giá trị văn hóa đặc trưng, những di sản quý giá này mới thực sự được bảo tồn và truyền cho thế hệ sau.