Người dân xã Nguyên Bình tập trung phát triển cây thanh long đỏ.

Về những vùng quê của xã Nguyên Bình, trên khắp các nẻo đường, ngõ xóm, người dân ai cũng phấn khởi bởi cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung huy động mọi nguồn lực phát triển sản xuất; thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo sát sao các xã, thị trấn quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh, bố trí cơ cấu giống, thời vụ hợp lý; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân ứng dụng khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất, phát triển các loại cây trồng mũi nhọn theo hướng hàng hóa đặc hữu, nâng cao thu nhập, đem lại hiệu quả kinh tế, đảm bảo tiêu chuẩn thực phẩm sạch và an toàn.

Anh Đinh Văn Duy, xóm Vũ Ngược là một trong những hộ đi đầu trong phong trào trồng và phát triển cây thanh long, chia sẻ: Trước đây, tôi trồng ngô xuống các hốc đá nhưng mất nhiều công sức, năng suất thấp, hiệu quả kinh tế không cao. Qua tìm hiểu trên ti vi, sách, báo và những người thực hiện mô hình hiệu quả, tôi thấy cây thanh long phù hợp trồng trên núi đá và cho hiệu quả kinh tế cao, đầu năm 2010 tôi mua giống về trồng thử 200 gốc, thấy cây phát triển tốt, sau đó mới nhân rộng.

Đến nay, gia đình anh Duy trồng 1.200 trụ thanh long (600 trụ thanh long trắng, 600 trụ thanh long ruột đỏ) trên 9.000 m2, thu nhập hằng năm trên 60 triệu đồng. Thanh long là quả sạch, không phun thuốc trừ sâu nên chín đến đâu, thương lái đến thu mua tận vườn hoặc gia đình tự tiêu thụ. Ngoài ra, gia đình nhân giống thanh long để trồng, bán mỗi cành 20.000 đồng cho các hộ có nhu cầu. Nhờ trồng cây thanh long, nhiều gia đình trong xóm đã xây được nhà ở kiên cố, mua được các phương tiện, dụng cụ phục vụ sản xuất...

Thực hiện nội dung đột phá nông nghiệp thông minh, xã Nguyên Bình huy động lồng ghép các nguồn vốn, chương trình, dự án xây dựng các mô hình trồng lúa chất lượng cao, cây lê và cây dược liệu (quế)… Phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, phát triển cây trồng hàng hóa tập trung đặc hữu, duy trì trồng cây thanh long… Sau 4 năm thực hiện, nông nghiệp địa phương đạt được nhiều kết quả. Xã tập trung phát triển một số loại cây ăn quả mũi nhọn, chủ lực có giá trị kinh tế cao như: thanh long, cam, quýt, dưa hấu… Đến nay, toàn xã trồng 40,5 ha thanh long, 14 ha lê, 5 ha quýt, 1,2 ha dưa hấu, 66 ha thuốc lá, 5,3 ha bắp cải trái vụ, 170 ha quế… Đối với lĩnh vực chăn nuôi, xã tập trung phát triển đàn trâu, bò trên 1.900 con, lợn 8.000 con, trong đó lợn đen bản địa chiếm 40%.

Chủ tịch UBND xã Nguyên Bình Hoàng Thị Hòa cho biết: Để thực hiện hiệu quả nội dung đột phá sản xuất nông nghiệp thông minh theo hướng sản xuất hàng hóa đặc hữu, cấp ủy, chính quyền địa phương rà soát diện tích đất quy hoạch phát triển cây dược liệu, cây ăn quả và dự kiến các vùng sản xuất có điều kiện thuận lợi cho phát triển rau màu theo hướng hàng hóa gắn với chế biến. Khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn; hỗ trợ nông dân kết nối với các doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng sản xuất, chế biến sản phẩm, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Thực hiện các nội dung đột phá về phát triển nông nghiệp thông minh theo hướng sản xuất hàng hóa đặc hữu gắn với chế biến giai đoạn 2022 - 2025, Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 09-KH/BCĐ ngày 24/3/2022, trong đó, chú trọng quy hoạch, phát triển vùng sản xuất trên các lĩnh vực phù hợp với đặc điểm, điều kiện của từng địa phương. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện hiệu quả việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Một số công nghệ thông minh trong nông nghiệp bước đầu triển khai, tạo sự chuyển biến, lan tỏa sâu rộng. Qua đó, người dân, doanh nghiệp mạnh dạn tiếp cận và hưởng ứng áp dụng các giải pháp công nghệ cao như: hệ thống tưới tự động trên cây rau, cây ăn quả (nho, dâu tây), kỹ thuật vin cành, tạo tán trên cây lê, dẻ, cam, quýt, ứng dụng chế phẩm sinh học trong xử lý giống và phòng bệnh trên cây trồng. Đa dạng hóa các hình thức liên kết giữa người dân, doanh nghiệp, HTX trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông sản.

Qua 4 năm thực hiện kế hoạch, sản xuất nông nghiệp tại các địa phương đạt được nhiều thành tựu, người dân đẩy mạnh áp dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác, đem lại năng suất và chất lượng cao. Với những kết quả bước đầu trong phát triển vùng nông nghiệp cây, con đặc hữu, giai đoạn 2022 - 2025, tỉnh hướng đến xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa theo hướng hiện đại, sản xuất an toàn, hữu cơ, hợp tác, liên kết theo chuỗi giá trị bền vững. Tỉnh đặc biệt quan tâm hỗ trợ phát triển sản phẩm và tìm các giải pháp về thị trường tiêu thụ sản phẩm nhằm mở rộng thị trường, tăng thu nhập cho người dân.

Trồng dưa trong nhà lưới đem lại hiệu quả kinh tế cao tại phường Nùng Trí Cao.

Sản xuất nông nghiệp hàng hóa của tỉnh có những chuyển biến tích cực từ tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, từ sản xuất nguyên liệu thô sang xây dựng thương hiệu riêng, nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm. Đến nay, toàn tỉnh có 174 sản phẩm OCOP, trong đó 10 sản phẩm OCOP 4 sao và 164 sản phẩm OCOP 3 sao. Các sản phẩm OCOP của tỉnh dần khẳng định được chỗ đứng trên thị trường, một số sản phẩm được đưa vào các siêu thị lớn của các tỉnh lân cận như: lạp sườn, thịt hun khói của HTX Tâm Hòa, miến dong Tân Việt Á của HTX nông sản Tân Việt Á, lục trà và hồng trà của Công ty TNHH Kolia Cao Bằng, gạo nếp Hương Bảo Lạc của Công ty TNHH HATODO, bánh khảo Sơn Tòng, thạch đen Thu Hường, thạch đen Đinh Tuyên, các sản phẩm bún khô của HTX nông nghiệp Ba Sạch Hưng Đạo, Công ty TNHH Cao Tuyền… đã ký kết hợp đồng với một số chuỗi siêu thị lớn: Winmart+, Big C, AEON và liên kết với các đại lý, cửa hàng bán lẻ trong và ngoài tỉnh. Về lĩnh vực trồng trọt, đến nay, toàn tỉnh trồng mới 96,5ha cây dẻ, 508,18ha lê, 554,9ha thạch đen, 6.407ha thuốc lá, 313ha cây mắc ca, 326ha trúc sào. Trồng mới 2.346,9ha hồi, đạt 469,38% kế hoạch giai đoạn; 590,43ha quế, đạt 210,87% kế hoạch giai đoạn…

Đối với lĩnh vực chăn nuôi, xây dựng và thành lập vùng chăn nuôi thông minh ứng dụng công nghệ cao, hình thành các khu, dự án chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, đặc biệt là các dự án, trang trại bò sữa và chế biến sữa công nghệ cao tại các xã Phục Hòa, Quảng Uyên... Trong đó, hỗ trợ làm chuồng chăn nuôi trâu, bò được 6.493 con, hỗ trợ mua 5.945 con giống lợn thịt, hỗ trợ trồng cỏ chăn nuôi 111,5 ha… Tiếp tục khuyến khích thu hút các doanh nghiệp, HTX đầu tư các dự án chăn nuôi tập trung, quy mô lớn.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nông Quốc Hùng, ngành tiếp tục tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh quan tâm, chỉ đạo phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt, định hướng, chỉ đạo triển khai xây dựng các chương trình trọng tâm, nội dung đột phá để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển nông nghiệp thông minh, nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa đặc hữu gắn với chế biến trong giai đoạn mới. Tăng cường đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân; tạo cơ chế, chính sách ưu đãi thu hút các đơn vị, doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp theo hướng công nghệ cao. Xây dựng hạ tầng nông thôn đồng bộ, phục vụ sản xuất nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Tăng cường lồng ghép các nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp; huy động, bố trí, lồng ghép nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các nguồn vốn vay, chính sách của tỉnh về hỗ trợ phát triển nông nghiệp thông minh, nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa đặc hữu gắn với chế biến sản phẩm có giá trị kinh tế cao.