Hà Nội: 26°C Hà Nội
Đà Nẵng: 28°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 28°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 29°C Thừa Thiên Huế

Nghề làm cốm ở Mễ Trì Hạ

Gọi là làng nhưng thôn Mễ Trì Hạ giờ chẳng khác gì phố chật người đông với những ngôi nhà chen chúc và những đường ngõ nhỏ hẹp. Chỉ còn hương cốm ngào ngạt tỏa ra từ những chiếc máy tuốt lúa nếp non là giữ nguyên vị ngọt ngào của làng nghề làm cốm.
Xưa kia, đất Mễ Trì nổi tiếng là trồng được gạo Tám và nếp cái hoa vàng thơm, dẻo. Giờ đô thị hóa đã không còn đất trồng lúa, các nhà làm cốm phải đặt cấy lúa nếp từ Bắc Ninh, đến mùa thì tự gặt về và bắt đầu quy trình tuốt, rang, sàng, xảy và giã cốm…Trong những ngôi nhà mà khoảng sân không còn rộng, bức tranh người lao động với nghề làm cốm khá sinh động: đàn ông đứng máy tuốt, phụ nữ rang thóc bên bếp củi lớn, bà già ngồi sàng xảy, thanh niên ngồi đảo cốm bên cối giã tự động. Các công đoạn làm cốm bây giờ đã có máy móc phụ trợ, không còn hoàn toàn thủ công như trước. Song quan sát quy trình làm cốm cầu kỳ, công phu mới thấy, để có món quà ngon, độc đáo của Hà Thành là cả sự kỳ công và vất vả của người lao động:

Bà Phạm Thị Yến, 76 tuổi bày tỏ: “ Tôi tuy mỏi lưng lắm nhưng cố Glàm đỡ con cháu để cho tiền cho các cháu đi học. Giờ có thêm máy móc cũng đỡ vất vả hơn nhưng ngon thì không bằng làm bang tay được”…

Có động lực làm việc, bà Yến sàng cốm như dẻo tay hơn. Những mẻ cốm xanh mộc được bà xẩy cho sạch cám và trấu lại được đưa vào cối giã lại. Họ bảo cốm phải được giã bốn đến năm lần mới dẻo, lên hương, lên nước mầu xanh non. Ngày xưa, quy trình thủ công thuần thục đã được bà Yến nằm lòng.


Thừa kế nghề làm cốm, chị Nguyễn Thị Hằng đã nuôi được hai đứa con vào đại học, tuy một năm chỉ có hơn ba tháng làm nghề. Chị vui lắm vì vừa thừa kế được nghề của làng, vừa chó them thu nhập.

So với cốm làng Vòng, cốm Mễ Trì còn giữ nguyên vẻ mộc. Song rất nhiều người yêu cái vị mộc ấy bởi nó mang hương vị chân quê mà đầy tinh tế. Có tiền nuôi con ăn học, khôn lớn, chị Hằng còn hạnh phúc hơn vì các con không chỉ học giỏi mà còn chăm ngoan, biết lao động, phụ nghề cho mẹ. Em Nguyễn Văn Kiên, sinh viên Đại học công đoàn chia sẻ:“ Cháu phụ nghề cho mẹ từ năm học lớp 9. Học vẫn học và làm vẫn làm được. Quen dần thôi ạ…”

Xem ra những cô gái làng Mễ Trì Hạ ngày nay không thua kém gì côn Tấm ngày xưa. Họ đảm đang, giỏi nghề, quản lý gia đình nền nếp. Chị Ngô Thị Trà Giang lấy chồng người Phú Thọ vẫn theo nghề làm cốm của bố mẹ, và rể làng đã trở nên trai làng bởi cũng biết làm cốm, sống bằng nghề làm cốm.


Ảnh: Dân Việt

Một năm hai vụ cốm chiêm và cốm mùa với khoảng thời gian hơn ba tháng, vậy mà nghề đã đem lại cuộc sống tương đối khá giả cho khoảng hơn 30 hộ dân Mễ Trì Hạ. Chị Ngô Thị Lương chia sẻ: “ Mỗi khi làm song mẻ cốm ngon cho khách tôi cảm thấy vui lắm. Khách vui là tôi cũng vui”

Những mẻ cốm “ra lò” mỗi tinh mơ lại có các cô gái bán “hàng dong” tới lấy hang để rao cốm khắp phố phường. Món cốm mộc của Mễ Trì Hạ khiến khách hoàn toàn yên tâm về an toàn thực phẩm như nhận định của chị Hương Thu, người bán cốm của Mễ Trì Hạ:

“Cốm mộc là phải có lớp hồ và màu tự nhiên, tuyệt đối không dùng phẩm màu hay hóa chất. Chúng em vẫn duy trì cách làm chân thực mà các cụ truyền lại…”

Mỗi gói cốm cho khách phải được bọc hai lớp lá, lá sen già bọc bên ngoài, lá dáy non lót bên trong để giữ được độ ẩm và độ thơm và màu xanh non. Các cô bán cốm bây giờ không còn quảy đôi thúng đen với đòn gánh cong và vận trang phục áo tứ than như trước. Song gói cốm bằng lá và buộc sợi rơm lúa nếp non là điều tối thiểu bắt buộc mới ra được vị “quà cốm”. Chị Thu cho rằng: “Ngày xưa bán cốm thì phải mặc áo cánh nâu, giờ thì không ăn vận như vậy cho nhanh và tiện, miễn là cốm ngon…”

Sự giản tiện trong quy trình đi bán cốm có làm giảm đi nét duyên của cốm hà thành. Song trong cơn lốc đô thị hóa, lớp trẻ của làng Mê Trì Hạ bây giờ đã ý thức hơn về nghề truyền thống. Mới đây, chính những bạn trẻ sinh viên của làng đã tổ chức thành công lễ hội quảng bá cốm Mễ Trì. Các bạn trẻ của làng được học hành giỏi giang hơn thế hệ trước đã có thêm những ý tưởng mới để phát triển làng nghề. Em Nguyễn Văn Kiên, một thanh niên làng cho rằng:

“Nếu ở đây mà học tập Vạn Phúc quy hoạch các hộ làm cốm theo mô hình HTX thì làng nghề sẽ phát triển bài bản hơn nhiều…

Bên cạnh làng Mễ Trì Hạ bây giờ là cả tòa nhà Trung tâm hội nghị lớn. Các con đường lớn, đô thị mới ngày càng sầm uất. Chẳng còn đất trồng lúa, song người làng vẫn không bỏ nghề làm cốm, vẫn giữ được một món ngon của Hà Thành, điều đó chẳng quí giá lắm sao!

Thanh Thủy

Tin liên quan

Tin mới hơn

Cao khô Vạn Linh - Làng nghề truyền thống mở lối làm du lịch

Cao khô Vạn Linh - Làng nghề truyền thống mở lối làm du lịch

LNV - Từ một làng nghề truyền thống của đồng bào Nùng, Vạn Linh (Lạng Sơn) đang từng bước chuyển mình khi đưa sản xuất cao khô gắn với phát triển du lịch trải nghiệm. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở ra mô hình phát triển mới, kết nối làng nghề với không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Ra mắt ban vận động CLB Doanh Nhân Họ Nguyễn Tp. Hồ Chí Minh

Ra mắt ban vận động CLB Doanh Nhân Họ Nguyễn Tp. Hồ Chí Minh

LNV - Sáng ngày 31/03/2026, trong không gian trang trọng tại Bảo tàng – Siêu thị Đá quý Thiên Vạn (TP.HCM), Ban vận động thành lập Câu lạc bộ (CLB) Doanh nhân họ Nguyễn TP. Hồ Chí Minh đã chính thức ra mắt.
Quốc tửu Bàu Đá: Từ làng nghề trăm tuổi đến sản phẩm OCOP trứ danh

Quốc tửu Bàu Đá: Từ làng nghề trăm tuổi đến sản phẩm OCOP trứ danh

LNV - Giữa núi rừng An Nhơn Tây, nghề nấu rượu Bàu Đá vẫn âm thầm lưu giữ bí quyết thủ công truyền đời. Không máy móc hiện đại, không sản xuất đại trà, từng giọt rượu đều được hun đúc từ nguồn nước tinh khiết, men lá gia truyền và ngọn lửa liu riu suốt nhiều giờ liền. Chính sự tỉ mỉ này đã tạo nên hương vị trứ danh, làm say lòng người suốt hơn 200 năm qua.
Lễ hội làng gốm Bát Tràng tiếp nối sứ mệnh gìn giữ văn hóa làng cổ

Lễ hội làng gốm Bát Tràng tiếp nối sứ mệnh gìn giữ văn hóa làng cổ

LNV - Sáng 31/3, tiếng trống khai mạc Lễ hội truyền thống làng gốm Bát Tràng chính thức vang lên, mở ra không gian mang đậm dấu ấn văn hóa di sản dân tộc

'Xanh hóa' làng nghề

LNV - Theo thời gian, làng nghề Thủ đô không chỉ đơn thuần là danh lam thắng cảnh và không gian văn hóa đặc sắc, mà đang dần trở thành một trong những mũi nhọn kinh tế, góp phần gia tăng sức hút cho Hà Nội.
Tơ sen nâng tầm sản phẩm làng nghề dệt lụa Phùng Xá

Tơ sen nâng tầm sản phẩm làng nghề dệt lụa Phùng Xá

LNV - Nằm kế bên dòng sông Đáy, làng nghề dệt lụa Phùng Xá (xã Hồng Sơn, Hà Nội) vẫn miệt mài giữ nhịp thoi đưa hàng trăm năm qua. Từ những sản phẩm dệt truyền thống, bằng sự sáng tạo và khéo léo, nghệ nhân Phan Thị Thuận đã làm mới sản phẩm truyền thống với lụa tơ sen

Tin khác

Phù Yên: Làng mộc chuyển mình nâng tầm giá trị kinh tế

Phù Yên: Làng mộc chuyển mình nâng tầm giá trị kinh tế

Làng mộc Phù Yên (xã Phú Nghĩa, TP. Hà Nội) đang từng bước đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, qua đó nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đồng thời, các cơ sở sản xuất trong làng mở rộng thị trường tiêu thụ, đa dạng hóa mẫu mã, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, hướng tới phát triển bền vững và khẳng định vị thế của làng nghề mộc truyền thống Phù Yên trong bối cảnh mới.
Hợp tác xã Sinh Dược: Khơi dậy giá trị dược liệu bản địa

Hợp tác xã Sinh Dược: Khơi dậy giá trị dược liệu bản địa

Phát huy tiềm năng, lợi thế về tài nguyên dược liệu bản địa, Hợp tác xã Sinh Dược (xã Gia Sinh cũ nay là phường Tây Hoa Lư) đã từng bước khẳng định hiệu quả của mô hình kinh tế tập thể gắn với bảo tồn tri thức y học truyền thống. Không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp địa phương, hợp tác xã còn tạo việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Phát triển thương hiệu làng nghề:  Đòn bẩy cho kinh tế nông thôn

Phát triển thương hiệu làng nghề: Đòn bẩy cho kinh tế nông thôn

LNV - Thanh Hóa từ lâu được biết đến là vùng đất giàu truyền thống với hệ thống làng nghề đa dạng và lâu đời. Những làng nghề ấy không chỉ tạo ra các sản phẩm thủ công mang giá trị văn hóa đặc sắc mà còn góp phần quan trọng vào sinh kế của người dân nông thôn. Trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay, việc xây dựng và phát triển “thương hiệu” làng nghề đang trở thành hướng đi quan trọng để bảo tồn giá trị truyền thống, mở ra cơ hội phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Hưng Yên phát huy vai trò của nghệ nhân trong bảo tồn di sản và lan tỏa giá trị văn hóa

Hưng Yên phát huy vai trò của nghệ nhân trong bảo tồn di sản và lan tỏa giá trị văn hóa

LNV - Với tâm huyết và trách nhiệm, đội ngũ nghệ nhân tại Hưng Yên đang đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ, truyền dạy các loại hình di sản văn hóa phi vật thể, đồng thời góp phần phát triển du lịch cộng đồng, đưa giá trị văn hóa truyền thống lan tỏa trong đời sống hiện đại.
Khuyến nông chuyển mình theo mô hình chính quyền hai cấp

Khuyến nông chuyển mình theo mô hình chính quyền hai cấp

LNV - Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống khuyến nông đang từng bước đổi mới theo hướng bám sát cơ sở, hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật và thị trường. Tuy nhiên, quá trình kiện toàn tổ chức và nâng cao năng lực đội ngũ vẫn còn nhiều khó khăn cần sớm tháo gỡ để phát huy hiệu quả.
Đánh thức nghề dệt Cao Lan giữa nhịp sống hiện đại

Đánh thức nghề dệt Cao Lan giữa nhịp sống hiện đại

LNV - Giữa nhịp sống hiện đại, nghề dệt truyền thống của đồng bào Cao Lan ở xã Lục Sơn (Bắc Ninh) vẫn được gìn giữ như một phần hồn cốt văn hóa. Từ những khung cửi mộc mạc, người dân nơi đây đang từng bước khôi phục, phát triển nghề xưa, đưa sản phẩm thủ công gắn với bản sắc dân tộc vươn ra thị trường.
Hát Xoan – Di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của đất Tổ Phú Thọ

Hát Xoan – Di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của đất Tổ Phú Thọ

LNV - Là loại hình dân ca nghi lễ gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, hát Xoan Phú Thọ không chỉ mang giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn chứa đựng chiều sâu lịch sử, văn hóa của dân tộc. Trải qua nhiều thăng trầm, di sản này đang được bảo tồn, phát huy, trở thành điểm nhấn trong đời sống văn hóa và phát triển du lịch vùng đất Tổ.
Làng nghề xứ Thanh khẳng định vai trò trong phát triển nông thôn

Làng nghề xứ Thanh khẳng định vai trò trong phát triển nông thôn

LNV - Từ đúc đồng Trà Đông đến nghề mộc Đạt Tài, các làng nghề truyền thống xứ Thanh đang từng bước khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và mở rộng giá trị sản phẩm trên thị trường.
Nghệ nhân tiếp nối dòng tranh Đông Hồ giữa nhịp sống hiện đại

Nghệ nhân tiếp nối dòng tranh Đông Hồ giữa nhịp sống hiện đại

LNV - Sinh ra trong gia đình nhiều đời làm tranh Đông Hồ (Bắc Ninh), nghệ nhân Nguyễn Hữu Hoa không chỉ kế thừa kỹ thuật in tranh dân gian cổ truyền mà còn nỗ lực tìm hướng đi mới, đưa dòng tranh nổi tiếng của Bắc Ninh thích ứng với thị trường hiện đại.
Người “dệt hồn quê” bằng những mũi thêu tay

Người “dệt hồn quê” bằng những mũi thêu tay

LNV - Sinh ra trong một gia đình có truyền thống thêu tại vùng quê Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức (nay là xã Phúc Sơn, TP Hà Nội), nghệ nhân Nguyễn Thị Hằng đã dành hơn hai thập kỷ bền bỉ gắn bó với nghề. Không chỉ gìn giữ kỹ thuật thêu tay truyền thống, chị còn tìm hướng đi mới để đưa nghề hòa vào nhịp sống hiện đại, mở rộng không gian sáng tạo và lan tỏa giá trị văn hóa.
Làng đệm bàng Phò Trạch: Nơi ký ức làng quê được đan dệt

Làng đệm bàng Phò Trạch: Nơi ký ức làng quê được đan dệt

LNV - Làng nghề đệm bàng Phò Trạch (phường Phong Dinh, TP Huế) từ lâu đã trở thành một phần ký ức văn hóa của người dân xứ Huế. Trải qua nhiều biến động của thị trường và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng, nghề truyền thống này vẫn được người dân nơi đây bền bỉ gìn giữ, từng bước thích nghi để tồn tại và phát triển.
Rối nước Nguyên Xá: Giữ hồn nghệ thuật dân gian trong dòng chảy hiện đại

Rối nước Nguyên Xá: Giữ hồn nghệ thuật dân gian trong dòng chảy hiện đại

LNV - Là một trong những phường rối cổ truyền tiêu biểu của vùng Đồng bằng Bắc Bộ, rối nước Nguyên Xá (Hưng Yên) không chỉ lưu giữ kho tàng tích trò độc đáo mà còn đang từng bước tìm hướng đi mới để bảo tồn và phát huy giá trị trong đời sống đương đại. Giữa những biến chuyển của xã hội, những nghệ nhân nơi đây vẫn lặng lẽ giữ nghề, truyền lửa và đưa nghệ thuật rối nước đến gần hơn với công chúng.
Làng sinh vật cảnh Gò Móc vươn mình thành “thủ phủ” cây cảnh

Làng sinh vật cảnh Gò Móc vươn mình thành “thủ phủ” cây cảnh

LNV - Từ những mảnh vườn nhỏ lẻ, Gò Móc (Thái Nguyên) đã từng bước phát triển thành làng nghề sinh vật cảnh quy mô với hàng chục hộ tham gia. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế hàng tỷ đồng, nơi đây còn trở thành điểm hội tụ đam mê, khẳng định hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế nông thôn gắn với giá trị nghệ thuật.
Giữ hồn giấy dó Phong Phú trong nhịp sống hiện đại

Giữ hồn giấy dó Phong Phú trong nhịp sống hiện đại

LNV - Giữa dòng chảy mạnh mẽ của công nghiệp hóa, làng nghề giấy dó Phong Phú (Nghệ An) vẫn âm thầm gìn giữ một nghề thủ công truyền thống mang đậm dấu ấn văn hóa Việt. Từ những tấm giấy mỏng nhẹ nhưng bền dai, người dân nơi đây không chỉ bảo tồn một nghề cổ mà còn từng bước tìm hướng đi mới để thích ứng với thị trường hiện đại.
Về Định Yên nghe nhịp khung dệt kể chuyện làng nghề

Về Định Yên nghe nhịp khung dệt kể chuyện làng nghề

LNV - Giữa miền sông nước Đồng Tháp, làng chiếu Định Yên vẫn đều đặn vang lên tiếng khung cửi qua bao thế hệ. Hơn hai thế kỷ trôi qua, những tấm chiếu lác không chỉ là sản phẩm mưu sinh mà còn là “nhịp thở” văn hóa, kết tinh từ sự cần cù và lòng yêu nghề của người dân nơi đây.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Hoàn thiện khung chính sách, tạo động lực cho doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp

Hoàn thiện khung chính sách, tạo động lực cho doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp

LNV - Vừa qua, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành rà soát, tích hợp các cơ chế, chính sách hiện hành để xây dựng nghị định mới về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn theo hướng đồng bộ, khả thi và hỗ trợ có
Công viên địa chất Lạng Sơn: Từ danh hiệu di sản đến động lực phát triển nông thôn

Công viên địa chất Lạng Sơn: Từ danh hiệu di sản đến động lực phát triển nông thôn

LNV - Không chỉ dừng lại ở giá trị danh hiệu, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn đang được định vị như một trụ cột trong phát triển kinh tế - xã hội. Với cách tiếp cận mới gắn bảo tồn với khai thác hợp lý, địa phương từng bước biến di sản địa chấ
Cao khô Vạn Linh - Làng nghề truyền thống mở lối làm du lịch

Cao khô Vạn Linh - Làng nghề truyền thống mở lối làm du lịch

LNV - Từ một làng nghề truyền thống của đồng bào Nùng, Vạn Linh (Lạng Sơn) đang từng bước chuyển mình khi đưa sản xuất cao khô gắn với phát triển du lịch trải nghiệm. Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở ra mô hình phát triển mới, kế
Nghề biến rơm rạ thành nguồn thu nhập tốt

Nghề biến rơm rạ thành nguồn thu nhập tốt

LNV - Sau mỗi vụ thu hoạch lúa Đông Xuân, thay vì bị đốt bỏ gây lãng phí và ô nhiễm môi trường, rơm rạ đang trở thành nguồn nguyên liệu có giá trị kinh tế. Nghề thu mua, cuộn và kinh doanh rơm phát triển mạnh tại nhiều địa phương, giúp nông dân tăng thu n
Kết nối, quảng bá sản phẩm OCOP Gia Lai

Kết nối, quảng bá sản phẩm OCOP Gia Lai

Trong khuôn khổ Tuần lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia – Gia Lai 2026, không gian trưng bày, giới thiệu và quảng bá các sản phẩm OCOP tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành đã trở thành điểm nhấn nổi bật, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Giao diện di động