Tết Đoan Ngọ, còn gọi là Tết Đoan Dương, diễn ra vào ngày 5 tháng 5 âm lịch hằng năm. Đây là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt, gắn với nhiều phong tục đặc sắc mang ý nghĩa cầu sức khỏe, con cháu tìm về cội nguồn, nhớ ơn công đức tổ tông.

Không gian trưng bày Tết Đoan Ngọ được chia thành hai chủ đề chính là giới thiệu Tết Đoan Ngọ trong đời sống dân gian và trong cung đình Thăng Long thời Lê.

Tại Nhà 19C, chủ đề “Tết Đoan Ngọ dân gian truyền thống” được tái hiện sinh động dưới nếp nhà ba gian gồm không gian thờ cúng tổ tiên, phòng khách và gian bếp. Qua đó, những phong tục đặc sắc của người dân kinh thành Thăng Long xưa được tái hiện một cách chân thực, gần gũi.

Trong không gian thờ cúng tổ tiên, các mâm lễ vật với hoa quả đầu mùa như vải, mận, dưa hấu cùng bánh tro, rượu nếp, hương nến được chuẩn bị để dâng cúng tổ tiên, cầu mong sức khỏe, bình an và cuộc sống no đủ. Sau khi cúng lễ, con cháu sẽ thụ lộc với quan niệm “giết sâu bọ”.

Không gian thờ cúng tổ tiên.

Không gian phòng khách tái hiện các vật phẩm quen thuộc trong dịp Tết Đoan Ngọ như chỉ ngũ sắc, bùa tua, bùa túi, áo dấu dành cho trẻ em. Theo quan niệm dân gian, chỉ ngũ sắc tượng trưng cho ngũ hành giúp xua đuổi tà khí; bột hùng hoàng và các loại thảo dược trong bùa túi có tác dụng bảo vệ sức khỏe, phòng tránh sâu bọ và côn trùng gây hại.

Không gian phòng khách được tái hiện sinh động

Tại không gian bếp, du khách được tìm hiểu các phong tục như ủ cơm rượu nếp, ngâm rượu xương bồ, chuẩn bị lễ vật đi sêu tết, gói bánh tro và nấu các loại chè truyền thống. Một nét đặc sắc khác được giới thiệu là tục hái thảo mộc vào giờ Ngọ để làm trà và thuốc dùng quanh năm.

Các loại cây quen thuộc như ngải cứu, đinh lăng, ích mẫu, tía tô, bồ công anh, vông, vối, lạc tiên hay diệp hạ châu đều xuất hiện trong không gian trưng bày. Đặc biệt, tục kết ngải cứu thành hình con giáp và treo trước cửa nhà nhằm cầu sức khỏe, xua đuổi tà khí cũng được tái hiện sinh động.

Không gian bếp trưng bày nhiều loại cây thảo dược quen thuộc.

Tại Nhà N14, chủ đề “Tết Đoan Ngọ trong cung đình Thăng Long thời Lê” giới thiệu những giá trị văn hóa cung đình thông qua hệ thống thơ ca trung đại và tranh minh họa. Nội dung trưng bày gồm các bài thơ ngự chế về thế sự đất nước, những áng thơ viết về phong tục Tết Đoan Ngọ cùng tâm tư của các bề tôi đối với nhà vua và triều đình. Bên cạnh đó là hệ thống tranh tái hiện các nghi lễ Tết Đoan Ngọ trong cung đình và đời sống dân gian truyền thống.

Không gian trưng bày đã trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách tham quan và trải nghiệm.

Du khách tham quan không gian trưng bày.

Anh Nguyễn Văn Trường, du khách đến từ Thái Nguyên, chia sẻ: “Tôi rất ấn tượng với không gian trưng bày tại đây. Trong bối cảnh xã hội hiện đại phát triển nhanh chóng, việc lưu giữ và giới thiệu những giá trị văn hóa truyền thống như thế này có ý nghĩa rất lớn đối với các thế hệ hôm nay và mai sau”.

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Mai Anh, du khách đến từ TP. Hồ Chí Minh, cho biết, “Không gian trưng bày đã tái hiện sinh động phong tục Tết Đoan Ngọ, giúp tôi như được sống lại trong không gian sinh hoạt của một gia đình ở kinh thành Thăng Long xưa. Nhiều nét văn hóa đặc sắc tại đây có sự khác biệt so với Sài Gòn, khiến tôi thêm yêu và trân trọng những giá trị truyền thống của dân tộc”.

Thông qua không gian trưng bày “Tết Đoan Ngọ xưa và nay”, công chúng không chỉ có cơ hội tìm hiểu những phong tục truyền thống của dân tộc mà còn cảm nhận rõ hơn sự tiếp nối của các giá trị văn hóa trong đời sống đương đại.