Toàn cảnh buổi họp báo giới thiệu một số điểm mới của Bộ tiêu chí, quy trình đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP.

Sau hơn 4 năm triển khai, Chương trình OCOP đã lan toả mạnh mẽ, được triển khai đồng bộ, rộng khắp ở tất cả 63/63 tỉnh, thành phố. Đến ngày 31/12/2022, cả nước đã có 8.689 sản phẩm OCOP (trong đó 65,5% sản phẩm 3 sao, 33,6% sản phẩm 4 sao, 0,7% sản phẩm tiềm năng 5 sao và 0,2 % sản phẩm 5 sao) của 4.479 chủ thể OCOP (trong đó có 38,1% là HTX, 25,7% là doanh nghiệp, 33,4% là cơ sở sản xuất/hộ kinh doanh, còn lại là tổ hợp tác) được đánh giá, phân hạng đạt 3 sao trở lên.

Thông qua chương trình OCOP, nhiều địa phương đã quy hoạch được các vùng nguyên liệu đặc sản, phát triển các ngành nghề nông thôn, đặc biệt là bảo tồn và phát triển nhiều làng nghề truyền thống; hình thành nhiều sản phẩm OCOP gắn với vai trò như một “đại sứ” chuyển tải những câu chuyện sản phẩm mang tính nhân văn của vùng, miền.

Thông qua chương trình OCOP, nhiều địa phương đã quy hoạch được các vùng nguyên liệu đặc sản, hình thành những sản phẩm OCOP có chất lượng.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Bộ tiêu chí OCOP giai đoạn 2018-2020 bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, cụ thể: Bộ tiêu chí sản phẩm OCOP chưa bao hàm đầy đủ các sản phẩm theo 6 nhóm, một số sản phẩm chưa được đưa vào phân nhóm và có phiếu đánh giá như: tổ yến, các sản phẩm từ tổ yến; tinh dầu…Một số tiêu chí chưa phản ánh đầy đủ những vấn đề cần quan tâm, đề cập gắn với định hướng, tiếp cận của sản phẩm OCOP như: nguồn nguyên liệu đối với sản phẩm tươi sống, thực chất phải là nguồn gốc sản phẩm). Cơ cấu điểm của một số tiêu chí chưa phù hợp với định hướng và yêu cầu của Chương trình OCOP. Quá trình tổ chức đánh giá, phân hạng chưa thực sự chặt chẽ…

Phát biểu tại hội nghị, ông Đào Đức Huấn, Trưởng phòng OCOP, Văn phòng Điều phối nông thôn mới cho biết: Một số điểm mới của Bộ tiêu chí, quy trình đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP, việc xây dựng Bộ tiêu chí OCOP được thực hiện trên nguyên tắc kế thừa tối đa Bộ tiêu chí OCOP giai đoạn 2018-2020 đã được ban hành theo Quyết định số 1048/QĐ-TTg; chỉ điều chỉnh, bổ sung những yêu cầu nhằm phù hợp với mục tiêu phát triển Chương trình OCOP giai đoạn 2021-2025 theo Quyết định số 919/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và đáp ứng yêu cầu thực tiễn ở các địa phương...

Về phân nhóm sản phẩm trong Bộ tiêu chí đánh giá sản phẩm OCOP cơ bản giữ 26 Bộ sản phẩm như Quyết định số 1048/QĐ-TTg, tuy nhiên, thay đổi các bộ sản phẩm, cụ thể: Bổ sung thêm 03 bộ sản phẩm thuộc Nhóm sản phẩm Sinh vật cảnh, gồm: Hoa, cây cảnh và động vật cảnh; gộp Nhóm sản phẩm về sản phẩm lưu niệm, nội thất, trang trí thành Bộ sản phẩm thủ công mỹ nghệ;Bổ sung một số sản phẩm chưa được quy định tại Quyết định số 1048/QĐ-TTg vào bộ sản phẩm, như: mật ong, tinh dầu…

Về cấu trúc các nội dung đánh giá sản phẩm OCOP điều chỉnh lại cơ cấu điểm giữa 03 phần, thành 40-25-35. Sản phẩm và sức mạnh cộng đồng: 40 điểm; khả năng tiếp thị: 25 điểm, và chất lượng sản phẩm: 35 điểm nhằm đảm bảo phù hợp với định hướng tiếp cận và yêu cầu triển khai của Chương trình OCOP, giảm bớt các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cảm quan.

Về nội hàm các nội dung của các tiêu chí, đối với sản phẩm tươi sống thì tiêu chí thể hiện là nguồn gốc sản phẩm (thay vì nguyên liệu); liên kết chuỗi sản xuất được quy định theo khối lượng đầu vào/nguyên liệu đầu vào; làm rõ yên cầu về nguồn gốc ý tưởng sản phẩm theo hướng đặc trưng, nổi trội, bản sắc, trí tuệ địa phương; yêu cầu về bao bì, ghi nhãn hàng hóa… Điều chỉnh cơ cấu điểm của các chỉ tiêu theo hướng: Nâng cao điểm số đánh giá về vai trò và sức mạnh của cộng đồng, sử dụng lao động địa phương, chất lượng sản phẩm…

Quy định về hồ sơ đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được sửa đổi theo hướng giảm bớt các biểu mẫu, như: phiếu đăng ký sản phẩm tham gia Chương trình; phương án sản xuất kinh doanh…Bổ sung “Báo cáo tự đánh giá của chủ thể”. Phân cấp cho UBND cấp huyện đánh giá và công nhận sản phẩm OCOP đạt 3 sao; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đánh giá và công nhận sản phẩm OCOP đạt 4 sao; Trung ương đánh giá và công nhận sản phẩm OCOP đạt 5 sao (OCOP cấp quốc gia).

Tin.ảnh: Thanh Hậu