Làng thuốc cổ Ninh Giang

LNV - Ninh Hiệp, vùng đất cổ của huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội có làng thuốc nam, thuốc bắc Ninh Giang vào diện cổ nhất của đất Thăng Long và đang trở thành nơi tái chế, trung chuyển thuốc thuộc diện lớn nhất cả nước.
Làng thuốc cổ Ninh Giang được bén rễ hình thành từ thời nhà Lý. Theo truyền thuyết kể lại rằng, khoảng năm 968, làng Ninh Hiệp lúc đó gọi là Phù Ninh, bà Lý Nương trong một lần ghé qua đây, thấy người dân hiền lành hiếu khách, nên bà cảm mến lắm. Nhìn cảnh dân đau ốm, bệnh tật quanh năm, bà thương tình mới dùng lá cây để giúp người dân chữa bệnh. Cảm kích trước tấm lòng thiết tha xin được học nghề của người dân nơi đây, bà đã đồng ý ở lại để dạy cách trồng và chế biến các loại cây thành những thang thuốc chữa bệnh cứu người. Tương truyền, vào thời Lý, một bà tổ nghề gốc Thanh Hóa có tài chữa bệnh cứu người, khi qua làng Ninh Giang thấy đất đai phì nhiêu, dân làng cần cù, bèn ở lại dạy dân làm nghề thuốc nam dược và dệt vải. Nguồn dược liệu vô cùng quý giá đối với dân làng Ninh Giang thời bấy giờ là rừng báng thuộc đất Đông Ngàn (nay là Tiên Du, Bắc Ninh), vừa là nơi khai thác vừa là nơi gieo trồng cây thuốc. Nghề làm thuốc phát triển, và lan sang cả các thôn lân cận. Sau nhờ có công lao truyền nghề làm thuốc chữa bệnh cứu người, bà được phong là Lý Nhũ Thái Mẫu Dược sư thần linh. Khi bà mất được thờ tại đình làng cùng với thành hoàng làng. Tại đình làng còn khắc đôi câu đối: “Y pháp tinh thông cứu bệnh cứu nhân danh bất hủ/ Dược phương năng đạt thọ dân thọ thế nãi phi thường”. Hàng năm, vào ngày 18-1 âm lịch, dân làng lại tổ chức cúng lễ, tưởng nhớ bà tổ nghề.

Làng thuốc cổ Ninh Giang bắt đầu từ thời nhà Lý. (Ảnh: TL)


Nghề thuốc ở Ninh Giang khi ấy phát triển cả y và dược, đặc biệt là ngành dược. Hầu hết những nhà khoa bảng, nhà nho trong làng thuở xưa đều biết cắt thuốc chữa bệnh. Người dân Ninh Giang hôm nay vẫn rất tự hào, hãnh diện bởi thời xưa, làng có hai danh y nổi tiếng giỏi nghề thuốc được vào cung làm ngự y chữa bệnh cho vua là Chánh ngự y Nguyễn Tán và Phó ngự y Nguyễn Khắc Hoạt, cùng rất nhiều thái y khác. Người làng Ninh Giang cũng như các thôn khác của xã Ninh Hiệp thường gánh thuốc bằng bồ đi bán rong khắp nơi và phố Lãn Ông của đất Thăng Long xưa trở thành đầu mối buôn bán chính của người Ninh Giang lúc bấy giờ.

Nghề thuốc cha truyền con nối cứ thế phát triển từ đời này sang đời khác. Tiếng là làng cổ, nằm ở ngoại thành Hà Nội nhưng Ninh Giang hôm nay trông khang trang, hiện đại hơn rất nhiều. Đường xá quanh co chật hẹp, những căn hộ cao tầng mọc lên san sát. Chỉ có điều thuốc bắc tràn ngập các sân nhà, lối đi. Mỗi gia đình như một xưởng dược liệu nhỏ ngổn ngang những kho thuốc. Toàn thôn có 254 hộ chế biến thuốc, chiếm 60% tổng số hộ; tạo doanh thu hàng năm khoảng 200 tỷ đồng, chiếm gần 80% tổng doanh thu toàn thôn. Xưa kia, người làng cũng như các thôn khác của Ninh Hiệp thường gánh thuốc bằng bồ rong bán khắp nơi và phố Lãn Ông, quận Hoàn Kiếm có tới gần nửa dân gốc ở Ninh Hiệp. Hiện tại, phố Lãn Ông là nơi tiêu thụ phần lớn thuốc ở Ninh Hiệp, là nơi trung chuyển thuốc tới tận tay người bệnh.

(Ảnh: TL)


Trước đây, người Ninh Giang chú trọng trồng và nhân giống cây thuốc ngay ở làng. Vào các buổi sáng, chợ xóm trong làng trở thành nơi các loại cây thuốc đã qua sơ chế tập trung về đây buôn bán, trao đổi. Do điều kiện đất chật người đông, quá trình đô thị hóa lại diễn ra mạnh mẽ nên người Ninh Giang hôm nay không có điều kiện trồng cây thuốc nhiều nữa mà chủ yếu thu mua từ khắp các tỉnh phía bắc, hoặc nhập từ Trung Quốc. Tuy nhiên, Ninh Giang vẫn tự hào là nơi trung chuyển thuốc đông y lớn vào hàng nhất nhì miền Bắc. Bất kể là cây thuốc gì, từng qua tay ai thì đều phải qua tay người làng Ninh Giang thì mới có thể tự tin xuất đi nơi khác được. Việc thái lát thuốc thì người Ninh Giang thái đẹp không nơi nào bằng. Quế, hồi, sa nhân... từ các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Thái Nguyên... tập trung về, người Ninh Giang gia công lại lần cuối, không bao giờ sợ mốc cả.

Đã có một thời, nghề thuốc cổ ở Ninh Giang bị rơi vào quên lãng, mai một do người dân quá mải mê, buôn bán trong cơ chế thị trường cạnh tranh khốc liệt. Tuy nhiên, từ năm 1990, khi Thành phố Hà Nội ra quyết định thành lập Chi hội Đông y xã Ninh Hiệp thì nghề làm thuốc của Ninh Giang cũng như các thôn trong Ninh Hiệp càng có điều kiện phát triển. Một niềm vui lớn đến với làng thuốc cổ Ninh Giang là thành phố vừa mới công nhận đây là một làng nghề truyền thống.

Hồng Quân (TH)

Tin liên quan

Tin mới hơn

Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

LNV - Ngày 28/11, tại TP Đà Nẵng, Trung tâm Công nghệ Sinh học Đà Nẵng (DBC) phối hợp cùng Đại học Yamagata (Nhật Bản), Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng và Hiệp hội Văn hoá Ẩm thực TP. Đà Nẵng (DCCA) tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc tế “Nước mắm và thủy sản lên men truyền thống: Di sản văn hóa, khoa học và phát triển bền vững”.
Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu hợp chuẩn quốc tế với sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam

Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu hợp chuẩn quốc tế với sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam

Ngày 3/12, tại Bắc Ninh, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Tư vấn nâng cao nhận thức về xây dựng thương hiệu hợp chuẩn quốc tế đối với sản phẩm thủ công mỹ nghệ”
Làng nghề hương xạ ở Sơn Nam: Nơi gìn giữ tinh hoa hương Việt

Làng nghề hương xạ ở Sơn Nam: Nơi gìn giữ tinh hoa hương Việt

LNV - Tổ dân phố Cao (phường Sơn Nam, Hưng Yên) từ lâu được biết đến là địa phương còn lưu giữ và phát triển nghề làm hương truyền thống nổi tiếng của tỉnh. Với kinh nghiệm lâu năm và lòng yêu nghề bền bỉ, người thợ nơi đây đã tạo nên sản phẩm hương thuốc bắc đặc trưng, góp phần bảo tồn nét văn hóa và lan tỏa giá trị của nghề truyền thống đến cộng đồng.
Làng nghề mỳ Chũ Thủ Dương vào vụ Tết

Làng nghề mỳ Chũ Thủ Dương vào vụ Tết

LNV - Làng nghề mỳ Chũ ở thôn Thủ Dương (xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh) đang bước vào giai đoạn sản xuất sôi động nhất trong năm để chuẩn bị nguồn hàng phục vụ Tết Nguyên đán. Từ tờ mờ sáng đến tận khuya, khắp thôn rộn vang tiếng máy tráng, tiếng cắt sợi, tiếng đóng gói.
Từ lễ hội đến lan tỏa giá trị khẳng định vị thế vùng đất nghề

Từ lễ hội đến lan tỏa giá trị khẳng định vị thế vùng đất nghề

LNV - Lễ hội vinh danh làng nghề và Tuần Văn hoá – Du lịch, Thương mại làng nghề năm 2025 đã chính thức khép lại sau bốn ngày tổ chức sôi động, giàu màu sắc tại xã Phú Xuyên (huyện Phú Xuyên, Hà Nội). Đây là sự kiện có quy mô lớn nhất từ trước tới nay của địa phương, do UBND xã Phú Xuyên phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức, mang đến chuỗi hoạt động văn hóa – kinh tế đa dạng, hướng tới mục tiêu tôn vinh, gìn giữ và phát huy giá trị các làng nghề truyền thống.
Giữ lửa nghề qua từng sợi bánh

Giữ lửa nghề qua từng sợi bánh

LNV - Bánh hỏi từ lâu đã là món ăn dân dã quen thuộc trong đời sống người Việt. Nhưng ở làng nghề bánh hỏi An Nhứt (xã Long Điền, TP.HCM), món ăn ấy không chỉ là thực phẩm mà còn là một nghệ thuật ẩm thực tinh tế, được truyền nối qua nhiều thế hệ như một phần máu thịt của văn hóa địa phương.

Tin khác

Hướng đi mới trong giáo dục trải nghiệm khi nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia giảng dạy

Hướng đi mới trong giáo dục trải nghiệm khi nghệ nhân, nghệ sĩ tham gia giảng dạy

LNV - Trong năm học này, xu hướng đưa chuyên gia, nghệ nhân, nghệ sĩ và vận động viên vào trường học để trực tiếp giảng dạy đang trở nên ngày càng phổ biến.
Người giữ hồn âm nhạc Khmer giữa nhịp sống hiện đại

Người giữ hồn âm nhạc Khmer giữa nhịp sống hiện đại

LNV - Trong Đoàn Nghệ thuật Tổng hợp Khmer – Nhà hát Cao Văn Lầu, nhắc đến cái tên Kim Văn Đồi, nhiều nghệ sĩ và khán giả đều dành sự trân trọng đặc biệt. Hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề, anh không chỉ là người phụ trách hòa âm, phối khí, cân chỉnh âm thanh cho dàn nhạc trong các chương trình lớn nhỏ, mà còn là người lặng lẽ gìn giữ những thanh âm tinh hoa của văn hóa Khmer bằng tất cả đam mê và trách nhiệm.
Nghề lấy yến sào ở Nha Trang

Nghề lấy yến sào ở Nha Trang

LNV - Với 36 năm gắn bó cùng những vách đá giữa biển khơi, nghệ nhân Võ Văn Cam (phường Nha Trang) là một trong những người thợ kỳ cựu đã góp phần gìn giữ và truyền lại tinh hoa nghề khai thác yến sào – sản vật được mệnh danh là “vàng trắng” của vùng biển Khánh Hòa.
Đưa khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ lên bản đồ thế giới

Đưa khảm trai – sơn mài Chuyên Mỹ lên bản đồ thế giới

Trong tháng 11 vừa qua, xã Chuyên Mỹ tiếp đón gần 200 đại biểu quốc tế trong khuôn khổ chương trình thẩm định để công nhận làng nghề khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ trở thành thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới năm 2025.
Hà Nội ban hành chính sách hỗ trợ mới cho nghệ nhân và cơ sở ngành nghề nông thôn

Hà Nội ban hành chính sách hỗ trợ mới cho nghệ nhân và cơ sở ngành nghề nông thôn

LNV - HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn tại kỳ họp thứ 28 khóa XVI, nhiệm kỳ 2021–2026. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, nhằm triển khai Luật Thủ đô năm 2025 liên quan đến công tác bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn.
Hành trình gìn giữ làng nghề di sản Chăm

Hành trình gìn giữ làng nghề di sản Chăm

LNV - Trải qua hàng trăm năm, những làng nghề như thổ cẩm Mỹ Nghiệp và gốm Bàu Trúc (trước đây thuộc tỉnh Ninh Thuận cũ, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa) vẫn giữ được sức sống mãnh liệt, trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của cộng đồng người Chăm. Đây không chỉ là những nơi lưu giữ tinh hoa nghề cổ mà còn là “bảo tàng sống” về lịch sử, phong tục và bản sắc Chăm giữa đời sống hiện đại.
Làng nghề Thủ đô - Hướng tới hệ sinh thái xanh và sáng tạo

Làng nghề Thủ đô - Hướng tới hệ sinh thái xanh và sáng tạo

LNV - Hà Nội đang triển khai đồng bộ các chính sách và giải pháp sáng tạo nhằm bảo tồn, phát triển làng nghề, kết hợp kinh tế, văn hóa và du lịch, tạo động lực mới cho nông thôn Thủ đô.
Vẻ đẹp làng Việt qua những khung hình đoạt giải Ảnh Di sản 2025

Vẻ đẹp làng Việt qua những khung hình đoạt giải Ảnh Di sản 2025

LNV - Cuộc thi Ảnh Di sản Việt Nam 2025 (Vietnam Heritage Photo Awards) đã chính thức công bố những tác phẩm xuất sắc nhất, mang đến một góc nhìn đầy cảm xúc về văn hóa, con người và di sản trên khắp mọi miền đất nước.
Phú Xuyên tổ chức cuộc thi trong khuôn khổ Lễ hội vinh danh làng nghề 2025

Phú Xuyên tổ chức cuộc thi trong khuôn khổ Lễ hội vinh danh làng nghề 2025

LNV - Trong chuỗi hoạt động của “Lễ hội vinh danh làng nghề và Tuần văn hóa, du lịch, thương mại làng nghề năm 2025”, ngày 29/11, UBND xã Phú Xuyên đã tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu về Cải cách hành chính, Chuyển đổi số gắn với phát triển văn hóa, du lịch, thương mại, làng nghề”.
Làng nghề Đắk Lắk chung tay vượt qua mùa nước lớn

Làng nghề Đắk Lắk chung tay vượt qua mùa nước lớn

LNV - Trận lũ vừa qua đã để lại những tổn thất nặng nề cho nhiều làng nghề truyền thống trên địa bàn, khiến công việc sản xuất vốn đã khó khăn nay càng thêm chồng chất.
Người đàn ông nửa đời thuần rắn với đôi tay đặc biệt

Người đàn ông nửa đời thuần rắn với đôi tay đặc biệt

LNV - Nổi tiếng với mệnh danh “thủ phủ rắn độc”, xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc (nay thuộc xã Thổ Tang, tỉnh Phú Thọ) có khoảng 60% số hộ dân nuôi rắn và chủ yếu là rắn hổ mang. Ông Phạm Thanh Hưng một người thợ giỏi của làng với hơn 30 năm kinh nghiệm là một trong số những hộ dân đặc biệt đó.
Làng nghề xứ Thanh khởi sắc từ phát triển tiểu thủ công nghiệp

Làng nghề xứ Thanh khởi sắc từ phát triển tiểu thủ công nghiệp

LNV - Các làng nghề truyền thống ở Thanh Hóa đang hồi sinh mạnh mẽ nhờ sự phát triển của ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, góp phần tạo sinh kế bền vững, giữ gìn văn hóa và làm mới diện mạo kinh tế nông thôn.
Các làng nghề ở Hợp Tiến vào vụ quất cảnh tết

Các làng nghề ở Hợp Tiến vào vụ quất cảnh tết

LNV - Xã Hợp Tiến (tỉnh Thanh Hóa) lại rộn ràng bước vào vụ quất cảnh phục vụ thị trường Tết Nguyên đán. Không khí lao động hối hả phủ kín các con đường, khu vườn; đi đến đâu cũng nghe người dân nhắc chuyện chăm quất, tạo thế, dự báo nguồn cung và giá bán trong mùa tết sắp đến. Từ lâu, cây quất không chỉ là nét đẹp trong đời sống tinh thần mà còn là sinh kế quan trọng giúp nhiều hộ dân Hợp Tiến vươn lên khá giả.
Hương thảo mộc của nghệ nhân người Giáy Vũ Thị Xìn: tinh hoa núi rừng giữa mây ngàn Sapa

Hương thảo mộc của nghệ nhân người Giáy Vũ Thị Xìn: tinh hoa núi rừng giữa mây ngàn Sapa

LNV - Giữa thung lũng Tả Van (Sapa), nơi những triền núi bao phủ bởi mây trắng, những nếp nhà người Giáy ẩn hiện sau thửa ruộng bậc thang, một hương thơm đang lặng lẽ lan tỏa, hòa quyện cùng gió mây của đất trời. Đó là hương thơm thảo mộc từ những nén hương do nghệ nhân Vũ Thị Xìn tỉ mỉ tạo nên. Từ căn nhà nhỏ nơi sườn núi, hương thơm ấy đã vượt qua thung lũng Tả Van đại ngàn, trở thành điểm nhấn văn hóa độc đáo tại Bản Mây - quần thể nhà ga cáp treo Sun World Fansipan Legend.
Hương Vân Trà - Nâng tầm Trà Việt từ những giá trị trà truyền thống

Hương Vân Trà - Nâng tầm Trà Việt từ những giá trị trà truyền thống

Thái Nguyên là vùng đất gắn với cây chè truyền thống, sản phẩm chè được đem đi khắp các vùng miền và cả thị trường nước ngoài, được những người sành chè và nhiều thị trường khó tính chấp nhận. Tại Thái Nguyên vùng đất Tân Cương từ lâu được biết đến như “đệ nhất danh trà”, nơi hội tụ khí hậu, thổ nhưỡng và bàn tay cần mẫn của người trồng chè để tạo nên những búp trà xanh ngát, mang hương vị đặc trưng khó lẫn. Giữa không gian ấy, Hương Vân Trà nổi lên như một doanh nghiệp đi đầu trong hành trình gìn giữ và phát triển những giá trị trà truyền thống, đồng thời luôn mạnh dạn đổi mới để góp phần tạo nên một sản phẩm nông sản sạch, chất lượng, uy tín, đưa sản phẩm trà Tân Cương (Thái Nguyên) vươn tầm ra thế giới.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
TP.HCM trước áp lực ô nhiễm giao thông và bài toán chuyển đổi xanh

TP.HCM trước áp lực ô nhiễm giao thông và bài toán chuyển đổi xanh

Ngày 4/12, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam tổ chức hội thảo “Giảm thiểu ô nhiễm từ khí thải phương tiện giao thông sử dụng động cơ diesel: Thực trạng và giải pháp tại khu vực Đông Nam Bộ”.
Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

Đà Nẵng tạo dấu ấn với hội thảo quốc tế về nước mắm truyền thống

LNV - Ngày 28/11, tại TP Đà Nẵng, Trung tâm Công nghệ Sinh học Đà Nẵng (DBC) phối hợp cùng Đại học Yamagata (Nhật Bản), Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng và Hiệp hội Văn hoá Ẩm thực TP. Đà Nẵng (DCCA) tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc tế “Nướ
Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị tăng cường hoạt động khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển nhanh và bền vững

Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị tăng cường hoạt động khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển nhanh và bền vững

LNV - Ngày 4 tháng 12 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã ký ban hành Chỉ thị số 20/CT-BCT về việc tăng cường các hoạt động khuyến công, thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Sơn Đồng mở rộng hợp tác quốc tế trong hành trình giữ gìn nghề truyền thống

Sơn Đồng mở rộng hợp tác quốc tế trong hành trình giữ gìn nghề truyền thống

Sơn Đồng mở rộng hợp tác quốc tế trong hành trình giữ gìn nghề truyền thống
Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường tuyên truyền phổ biến pháp luật đến người kinh doanh và người tiêu dùng

Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa: Tăng cường tuyên truyền phổ biến pháp luật đến người kinh doanh và người tiêu dùng

LNV - Trong 10 tháng năm 2025, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa đã đưa 149 tin, bài phóng sự, trong đó 117 bài đăng trên Cổng thông tin điện tử của Chi cục Quản lý thị trường và 32 tin, bài đăng trên các kênh thông tin khác (có 24 bài đăng trên web Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước).
Giao diện di động