Hành trình thăng trầm của làng nghề

Làng nghề mây tre đan Tăng Tiến mang ý nghĩa lịch sử và văn hóa với người dân nơi đây.

Xã Tăng Tiến vốn là một xã thuần nông, trước đây người dân chủ yếu gắn bó với đồng ruộng. Còn nghề mây tre đan chỉ được xem như một nghề phụ để người dân tranh thủ làm lúc nông nhàn. Gia đình nào duy trì nghề đan lát mà cha ông để lại nhưng chỉ làm đơn giản các loại đồ dùng như rổ, rá, quạt nan… và mang đi bán trong mỗi phiên chợ. Tuy các sản phẩm còn đơn sơ nhưng vẫn thấy được nét nghệ thuật kết hợp với bản tay của người đan lát.

Đến làng nghề mây tre đan Tăng Tiến hôm nay là vùng quê yên bình, được nhiều thương lái cùng du khách quan tâm, yêu thích cây tre, cây mây cùng những sản phẩm đan lát. Các sản phẩm mây tre đan nơi đây không ngừng vươn xa ra khắp các quốc gia trên thế giới. Không chỉ mang giá trị truyền thống lâu đời, các sản phẩm làng nghề cũng đẹp về mẫu mã, kiểu dáng để đưa tới tay những người yêu thích sản phẩm mây tre.

Hiện nay, làng nghề mây tre đan Tăng Tiến hơn một nửa số hộ với khoảng 6.000 lao động đang làm nghề đan lát. Công việc này đã tạo công ăn, việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, thu nhập từ mây tre đan chiếm hơn 65% tổng thu nhập bình quân toàn xã.

Một số sản phẩm của làng nghề Tăng Tiến được đưa ra thị trường và có nhiều khách hàng yêu thích.

Người đi đầu phát triển làng nghề theo hướng mới

Một trong những động lực để làng nghề phát triển như hiện tại không thể không nói đến anh Đinh Văn Tỉnh – người góp phần thúc đẩy sự chuyển đổi nghề mây tre đan Tăng Tiến từ một nghề phụ lên nghề chính. Anh Đinh Văn Tỉnh là chủ nhiệm HTX mây tre đan Tăng Tiến.

Chia sẻ về quá trình phát triển với nghề, anh Đinh Văn Tỉnh cho biết, hận thấy bà con trong xã quanh năm vất vả, có nghề truyền thống nhưng thu nhập lại chẳng đáng bao nhiêu, trong khi nhiều địa phương khác cũng làm nghề mây tre đan nhưng lại rất phát triển. Sau nhiều đêm băn khoăn, trằn trọc để tìm hướng đi mới cho làng nghề truyền thống của quê hương, anh đã đến một số tỉnh thành như Hà Nội, Nam Định. Thanh Hóa, Hưng Yên… để tìm hiểu thực tế các làng nghề. Qua quá trình tìm tòi và học hỏi, anh nhận thấy làng nghề của quê hương mình rất có tiềm năng. Vì thế, ngay khi học được nghề dệt tăm lụa, anh đã hạ quyết tâm mang nghề dệt tăm lụa về xã để phát triển nghề đan lát truyền thống.

HTX mây tre đan Tăng Tiến tạo ra bước phát triển đột phá cho làng nghề.

Để làm nên một sản phẩm đối với người thợ đó là một nghệ thuật, sản phẩm mây tre Tăng Tiến càng đòi hỏi nhiều công phu, tỉ mỉ, qua nhiều công đoạn của người thợ mới tạo nên được. Những cây tre đem về phải mang cắt thành những đoạn nhỏ rồi đến tay người thợ. Họ mang chẻ ra thành những chiếc nan nhỏ như những chiếc tăm nhưng có độ dài 30 đến 40 cm, đặc biệt khó khi họ chẻ thủ công bằng tay. Thế nhưng, họ chẻ rất nhanh, điêu luyện và những chiếc tăm đều tăm tắp. Sau đó, từng bó tăm được đem phơi khô.

Một khâu đặc biệt quan trọng là nhuộm tăm, chỉ có anh Đinh Văn Tỉnh mới có bí quyết nhuộm được để tạo màu, độ bền cho mành tăm, chống mối mọt, đặc trưng của Tăng Tiến. Để tạo ra những sản phẩm bền đẹp, người thợ đem dệt từng chiếc tăm nhỏ thành mành, với những màu chỉ khác nhau kết hợp với màu của tăm mà tạo nên những sản phẩm đa màu sắc, mẫu mã, vừa đẹp mà vừa bền.

Sản phẩm mây tre đan mang nét đẹp nghệ thuật truyền thống.

Với vai trò là người đam mê với nghề, anh Đinh Văn Tỉnh dành nhiều tâm huyết cho nghề đan mây tre và không ngừng học hỏi thêm, đưa ra ngày càng nhiều những sản phẩm đa dạng. Anh lưu giữ những bí quyết mà không ai có được, gia truyền qua từng thế hệ là nhuộm mành, nan tre để tạo ra nhiều màu đồng thời bảo quản cho nan không bị mối mọt, giữ sản phẩm được lâu hơn, bền đẹp cùng thời gian. Không những vậy, anh còn thành lập HTX sản xuất mây tre cùng những sản phẩm mây tre như: mành trải bàn ăn, đệm, gối, túi sách, mành tre cửa... xuất khẩu ra nước ngoài mành tăm cùng các sản phẩm từ mành tăm. Sản phẩm của làng nghề ngày càng đa dạng vì ngoài nan, anh làm thêm mành tăm, sản phẩm từ mành tăm xuất khẩu./.