Hà Nội: 18°C Hà Nội
Đà Nẵng: 23°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 27°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 21°C Thừa Thiên Huế

Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách

LNV - Cách trung tâm Hà Nội gần 20km về phía Nam, làng nghề sơn mài Hạ Thái nay thuộc xã Hồng Vân, (Thành phố Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mang vẻ đẹp óng ánh, bền màu và giàu giá trị nghệ thuật. Không chỉ lưu giữ kỹ thuật chế tác được trao truyền qua nhiều thế hệ, nơi đây còn mở ra những trải nghiệm mới, đưa du khách đến gần hơn với chất liệu sơn ta và nghệ thuật sơn mài truyền thống.
Nghệ nhân Vũ Thị Lệ Hà cùng các bạn trẻ trong buổi tìm hiểu, trải nghiệm nghề sơn mài tại Hạ Thái. (Ảnh: Sắc Nghệ Ký)
Nghệ nhân Vũ Thị Lệ Hà cùng các bạn trẻ trong buổi tìm hiểu, trải nghiệm nghề sơn mài tại Hạ Thái. (Ảnh: Sắc Nghệ Ký)

Từ nhựa cây sơn đến sắc màu độc đáo của sơn mài Việt

Nghề sơn ở Hạ Thái có lịch sử lâu đời, theo nhiều tài liệu, nghề sơn Hạ Thái được cho là đã xuất hiện từ thế kỷ XVII. Dấu tích của nghề còn được lưu giữ qua những bức hoành phi, câu đối sơn son thếp vàng tại đình làng. Trước đây, người dân chủ yếu làm nghề sơn đồ nét, chế tác các sản phẩm phục vụ tầng lớp vua chúa, quan lại. Bởi vậy, Hạ Thái từng được biết đến với tên gọi làng nghề “dâng vua”.

Bước ngoặt của nghề sơn đến vào những năm 1930, khi các họa sĩ Trường Mỹ thuật Đông Dương đưa thêm những vật liệu như vỏ trứng, vỏ trai, ốc, cật tre vào sáng tác, đồng thời ứng dụng kỹ thuật mài để tạo chiều sâu cho bề mặt sản phẩm. Từ nghệ thuật sơn truyền thống, sơn mài dần hình thành như một loại hình mỹ thuật đặc sắc, kết hợp giữa kỹ thuật thủ công và tư duy sáng tạo.

Một trong những yếu tố làm nên giá trị riêng của sơn mài truyền thống là chất liệu sơn ta, được lấy từ nhựa cây sơn. Tại Việt Nam, cây sơn được trồng nhiều ở Phú Thọ, nơi có điều kiện tự nhiên phù hợp để phát triển vùng nguyên liệu. Nhựa sơn sau khi khai thác phải trải qua quá trình xử lý, lọc và chế biến mới có thể đưa vào sản xuất.

Những tác phẩm sơn mài với họa tiết và màu sắc đa dạng, thể hiện sự sáng tạo trong cách ứng dụng chất liệu truyền thống tại làng Hạ Thái. (Ảnh: Sắc Nghệ Ký)
Những tác phẩm sơn mài với họa tiết và màu sắc đa dạng, thể hiện sự sáng tạo trong cách ứng dụng chất liệu truyền thống tại làng Hạ Thái. (Ảnh: Sắc Nghệ Ký)

Khác với những loại sơn công nghiệp thông thường, sơn ta có những đặc tính riêng về độ bám dính, độ bóng, khả năng chống ẩm và độ bền theo thời gian. Khi được xử lý và sử dụng đúng kỹ thuật, chất liệu này tạo nên bề mặt có chiều sâu, càng mài càng hiện rõ những lớp màu và họa tiết bên dưới. Đây cũng là yếu tố góp phần tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của sản phẩm sơn mài Việt Nam.

Chia sẻ về giá trị của chất liệu truyền thống này, nghệ nhân Vũ Thị Lệ Hà cho biết, chưa có loại nguyên liệu nào có thể tạo nên vẻ đẹp tương tự sơn ta. Do nguồn nguyên liệu quý, quá trình khai thác và chế biến công phu nên những tác phẩm sử dụng sơn ta thường có giá trị cao. Theo nghệ nhân, sức hấp dẫn của chất liệu này nằm ở sắc màu trầm ấm, chiều sâu trong từng lớp sơn cùng bề mặt phẳng, nhẵn và độ bóng tự nhiên. Những đặc điểm ấy tạo nên vẻ đẹp riêng biệt, độc đáo của sơn mài truyền thống khó có chất liệu nào thay thế được.

Để phát huy những đặc tính của sơn ta, người thợ Hạ Thái phải thực hiện nhiều công đoạn nối tiếp nhau, từ tạo vóc, hom, sơn lót đến trang trí, mài và đánh bóng. Tùy vào yêu cầu của từng sản phẩm, các lớp sơn được phủ chồng lên nhau, có thể lên tới hàng chục lớp. Sau mỗi lần phủ sơn, sản phẩm cần có thời gian khô, ổn định trước khi tiếp tục xử lý ở công đoạn kế tiếp.

Đặc biệt, kỹ thuật mài đòi hỏi sự kiên nhẫn và cảm nhận tinh tế của người thợ. Chỉ cần thao tác quá tay hoặc không đúng thời điểm, lớp màu và họa tiết có thể bị ảnh hưởng. Bởi vậy, để tạo nên một sản phẩm đạt độ hoàn thiện cao đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ thuật làm nghề thành thục, khả năng cảm nhận chất liệu và kinh nghiệm lâu năm của người thợ.

Từ những chiếc khay, lọ hoa, hộp trang trí đến các bức tranh sơn mài, mỗi sản phẩm đều mang dấu ấn riêng của người chế tác. Những hình ảnh quen thuộc như phong cảnh làng quê, phố cổ, hoa lá hay các biểu tượng văn hóa Việt Nam được tái hiện qua sự kết hợp của màu sắc, chất liệu và kỹ thuật khảm, vẽ, mài. Qua đó, sản phẩm Hạ Thái không chỉ đáp ứng nhu cầu sử dụng, trang trí mà còn góp phần đưa nghệ thuật sơn mài Việt Nam đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế.

Đưa nghệ thuật sơn mài đến với du khách

Không chỉ tập trung vào hoạt động sản xuất, những năm gần đây, Hạ Thái còn từng bước phát triển du lịch trải nghiệm làng nghề. Năm 2020, nơi đây được UBND thành phố Hà Nội công nhận là điểm du lịch làng nghề, mở ra cơ hội kết hợp giữa bảo tồn nghề truyền thống và phát triển các dịch vụ phục vụ du khách.

Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách
Qua nhiều lớp sơn và công đoạn mài giũa tỉ mỉ, các tác phẩm sơn mài Hạ Thái hiện lên với sắc màu trầm ấm, bề mặt bóng mịn và vẻ đẹp giàu tính nghệ thuật.

Đến Hạ Thái, du khách có thể tham quan các xưởng sản xuất, tìm hiểu về lịch sử nghề sơn, quan sát người thợ thực hiện từng công đoạn chế tác và chiêm ngưỡng những sản phẩm được trưng bày. Đặc biệt, một số cơ sở còn tổ chức workshop trải nghiệm, tạo điều kiện để khách tham quan trực tiếp thử sức với nghệ thuật sơn mài.

Thông qua hoạt động này, du khách được làm quen với các vật liệu, dụng cụ và kỹ thuật trang trí cơ bản. Dưới sự hướng dẫn của người thợ, mỗi người có thể tự tay thực hiện một số thao tác như vẽ họa tiết, trang trí trên phôi sản phẩm, khảm vỏ trứng hoặc hoàn thiện những món đồ thủ công nhỏ. Thay vì chỉ quan sát thành phẩm, du khách có cơ hội trải nghiệm một phần quá trình lao động phía sau vẻ đẹp của sản phẩm sơn mài.

Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách

Trải qua nhiều thế kỷ, nghề sơn mài Hạ Thái vẫn tiếp tục được duy trì trong nhịp sống hiện đại. Từ những lớp sơn ta được phủ lên từng sản phẩm đến những workshop dành cho du khách, giá trị của nghề không chỉ nằm ở kỹ thuật được gìn giữ mà còn ở khả năng thích ứng, sáng tạo và tìm kiếm những cách thức mới để tiếp cận công chúng. Đó cũng là hành trình để sắc sơn truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.

Hoàng Yến

Tin liên quan

Tin mới hơn

Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du

Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du

LNV - Từ những nương chè lâu đời bám rễ qua nhiều thế hệ, làng chè xóm Bình Nguyên xã Phú Đình, (Thái Nguyên) nay đã bước sang một trang mới sau mốc son công nhận làng nghề cuối tháng 12/2025. Câu chuyện của Bình Nguyên giờ đây không chỉ là giữ gìn tinh hoa trà Việt, mà là hành trình chuyên nghiệp hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu bài bản và kết nối với du lịch trải nghiệm để vươn xa.

Tin khác

Nón lá Quy Hậu: Hơn một thế kỷ gìn giữ hồn quê qua từng đường kim

Nón lá Quy Hậu: Hơn một thế kỷ gìn giữ hồn quê qua từng đường kim

LNV - Hơn một thế kỷ trôi qua, nghề chằm nón lá Quy Hậu xã Lệ Thủy, (tỉnh Quảng Trị) vẫn bền bỉ được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ tạo ra sản phẩm đậm bản sắc, làng nghề còn lưu giữ hồn cốt văn hóa và mở ra hướng phát triển du lịch trải nghiệm cho địa phương.
Nỗi lo thất truyền khèn ma nhí và sáo mũi của người Xa Phó

Nỗi lo thất truyền khèn ma nhí và sáo mũi của người Xa Phó

LNV - Khèn ma nhí và sáo mũi cúc kẹ là hai nhạc cụ truyền thống độc đáo của đồng bào Xa Phó ở tỉnh Lào Cai. Tuy nhiên, đằng sau những âm thanh mộc mạc ấy là nỗi lo về nguy cơ thất truyền khi người biết chế tác nhạc cụ ngày càng vắng bóng. Việc truyền dạy cho thế hệ trẻ đang được những người tâm huyết với văn hóa dân tộc nỗ lực duy trì, nhưng để bảo tồn trọn vẹn di sản, chỉ biết thổi khèn, thổi sáo thôi là chưa đủ.
Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa

Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa

LNV - Sáng ngày 19/11, tại Nhà thờ Tổ nghề mộc truyền thống Thượng Mạo, phường Phú Lương, Hà Nội, lễ giỗ Tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo được tổ chức trong không khí trang nghiêm, thành kính. Đây là hoạt động văn hóa tâm linh có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Tôn sư trọng đạo”, tri ân công đức các bậc tiền nhân đã khai sáng, truyền dạy nghề mộc cho quê hương.
Làng nghề Hòa Mục hướng tới phát triển bền vững

Làng nghề Hòa Mục hướng tới phát triển bền vững

LNV - Khởi nguồn từ những bếp lửa ven Quốc lộ 3 hơn 30 năm trước, nghề làm cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối ở Hòa Mục (xã Tân Kỳ, Thái Nguyên) đã vươn mình trở thành làng nghề cấp tỉnh. Trước yêu cầu phát triển mới, địa phương đang tập trung chuẩn hóa sản xuất gắn với bảo vệ môi trường, xây dựng thương hiệu và thành lập hợp tác xã nhằm nâng cao giá trị kinh tế, cải thiện thu nhập cho người dân.
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân

LNV - Với hơn 2 ha chè Shan tuyết, gia đình bà Ma Thị Hường ở xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên thu trên 120 triệu đồng mỗi năm từ chè. Từ khi tham gia hợp tác xã, gia đình bà được hướng dẫn chăm sóc, thu hái và có nơi thu mua. Câu chuyện của bà Hường cho thấy cây chè bản địa đang đem lại sinh kế như thế nào cho người dân làng nghề Bản Mộc.
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn

LNV - Giữa những đồi chè xanh mướt của xã Phú Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, nghề trồng và chế biến chè từ lâu đã gắn bó với đời sống của người dân xóm Tân Quy. Từ những nương chè nhỏ phục vụ sinh hoạt gia đình, cây chè dần trở thành nguồn sinh kế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập, gìn giữ nghề truyền thống và tạo nên những đổi thay trên vùng quê.
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn

LNV - Từ một người thợ học nghề gốm năm 1959, Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ đã dành nhiều thập kỷ truyền nghề, cải tiến kỹ thuật và đưa sản phẩm gốm Đông Thành đến với thị trường. Câu chuyện của ông gợi mở một hướng đi thiết thực: bảo tồn nghề truyền thống phải gắn với tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh

LNV - Từ những nương chè trung du bám rễ qua nhiều thế hệ, làng nghề chè xóm Bình Nguyên (xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên), được công nhận ngày 31/12/2025, đang từng bước chuyển mình: giữ gìn tinh hoa chế biến thủ công, chuẩn hóa vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu và mở ra hướng đi mới gắn với du lịch trải nghiệm.
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường

LNV - Từ những bếp lửa ven quốc lộ 3 hơn 30 năm trước, Làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối Hòa Mục (xã Tân Kỳ, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề cấp tỉnh. Bước sang giai đoạn mới, địa phương tập trung chuẩn hóa sản xuất, bảo vệ môi trường, xây dựng thương hiệu và thúc đẩy thành lập hợp tác xã để nâng thu nhập cho người làm nghề.
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội

LNV - Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 dự kiến quy tụ gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ với 166 gian hàng quốc tế, cùng sự tham gia của 24 tỉnh, thành phố trong cả nước. Sự kiện được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trong hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá tinh hoa nghề thủ công truyền thống, thúc đẩy kết nối giao thương và phát triển làng nghề theo hướng xanh, bền vững
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long

LNV- Tối 14/11, trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), các nhà thiết kế đến từ 12 quốc gia đã cùng tạo nên đêm trình diễn Global Craft Fashion Show 2026, mang đến những sắc màu văn hóa đặc sắc. Từ lụa Việt thếp vàng đến những chất liệu dệt, nhuộm và chế tác thủ công truyền thống, mỗi bộ sưu tập kể một câu chuyện riêng về di sản, sự sáng tạo và khát vọng đưa nghề thủ công đến gần hơn với đời sống đương đại.
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc

LNV - Từ nền tảng những cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi và làng nghề đã được công nhận, xã Đồng Phúc (Thái Nguyên) đang nâng tầm chè Shan tuyết Bằng Phúc thông qua bảo tồn nguồn gen, sản xuất an toàn, liên kết tiêu thụ gắn với du lịch trải nghiệm.
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ

LNV - Gắn bó với những gốc chè Shan tuyết cổ thụ và phương thức chế biến truyền thống, thôn Bản Mộc (xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên) đã được công nhận là làng nghề chè Shan tuyết. Danh hiệu ghi nhận nỗ lực gìn giữ nghề của nhiều thế hệ, đồng thời mở ra cơ hội để chè Bản Mộc nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu.
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026

LNV - Tối 13/11, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội. Sự kiện quy tụ 200 nghệ nhân, nhà thiết kế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, mở ra cơ hội hợp tác về truyền nghề, thiết kế và phát triển thị trường cho sản phẩm thủ công.
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân

Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh, đồng chí Phạm Hoàng Sơn vừa ký Quyết định số 2917/QĐ-UBND về việc thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, nghệ nhân, thợ giỏi và tổ chức, cá nhân có công đưa nghề mới về các địa phương trên địa bàn thành phố Bắc Ninh.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách

Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách

Làng nghề sơn mài Hạ Thái nay thuộc xã Hồng Vân từ lâu đã nổi tiếng với những sản phẩm thủ công mang vẻ đẹp óng ánh, bền màu và giàu giá trị nghệ thuật.
Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12

Bắc Ninh chuẩn bị tổ chức Lễ hội trái cây vào đầu tháng 12

UBND thành phố Bắc Ninh vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Lễ hội trái cây Bắc Ninh năm 2026.
Khuyến công Đắk Lắk tiếp sức cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới và vươn xa

Khuyến công Đắk Lắk tiếp sức cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới và vươn xa

Nguồn vốn khuyến công địa phương và quốc gia giúp các cơ sở ở Đắk Lắk nâng năng suất, cải thiện chất lượng và mở rộng thị trường
Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du

Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du

Làng chè xóm Bình Nguyên xã Phú Đình, (Thái Nguyên) nay đã bước sang một trang mới sau mốc son công nhận làng nghề cuối tháng 12/2025.
LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B

LAROY KẾT NỐI TRẢI NGHIỆM VĂN HOÁ ẨM THỰC VỚI TƯ DUY PHÁT TRIỂN F&B

ocopvietnam – Tại Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế 2026, Chuyên gia Nguyễn Thị Tình – Co.Founder LAROY đã đưa các học viên tham gia trải nghiệm, khám phá tinh hoa ẩm thực đa quốc gia. Hoạt động không chỉ mở rộng kiến thức thực tiễn mà còn góp phần khơi g
so-2526-tap-chi-lang-nghe-viet-nam-2026-2
gex
xet-tuyen-dai-hoc
Giao diện di động