Trái nhàu ở miền Nam được thuần hóa và trồng ở HTX Thương mại và Dịch vụ Hán Thị. Ảnh: ST

Cơ duyên đến với cây nhàu của chị Luyến bắt đầu từ chính câu chuyện sức khỏe cá nhân. Nhiều năm lao động nặng nhọc trên đồng ruộng khiến chị mắc các bệnh về xương khớp, thoát vị đĩa đệm, việc đi lại gặp nhiều khó khăn. Trong quá trình tìm kiếm phương pháp cải thiện sức khỏe, chị biết đến các sản phẩm từ trái nhàu và thử sử dụng. Sau một thời gian, nhận thấy tình trạng cơ thể cải thiện rõ rệt, chị nảy sinh ý tưởng đưa loại cây dược liệu này về trồng tại quê hương, mong muốn nhiều người dân có cơ hội tiếp cận nguồn sản phẩm tự nhiên tốt cho sức khỏe.

Thời điểm bắt đầu, ý tưởng của chị không nhận được nhiều sự đồng thuận. Không ít người cho rằng cây nhàu vốn phù hợp với khí hậu miền Nam, khó thích nghi với điều kiện thời tiết miền Bắc, đặc biệt là mùa đông lạnh. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì học hỏi kỹ thuật canh tác, tìm hiểu đặc tính sinh trưởng và thử nghiệm nhiều phương pháp chăm sóc, chị từng bước chứng minh cây nhàu hoàn toàn có thể phát triển trên đồng đất Bắc Ninh.

Từ những luống trồng thử nghiệm ban đầu, mô hình dần mở rộng thành vùng nguyên liệu tập trung. Đến nay, Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Hán Thị đã xây dựng vùng trồng khoảng 7 ha, trở thành đơn vị thâm canh và chế biến trái nhàu quy mô lớn tại khu vực miền Bắc. Việc chủ động nguồn nguyên liệu sạch giúp hợp tác xã kiểm soát chất lượng ngay từ khâu sản xuất, tạo nền tảng cho quá trình chế biến sâu và xây dựng thương hiệu.

Từ trái nhàu tươi, hợp tác xã phát triển bốn sản phẩm chủ lực gồm: quả nhàu khô, trà nhàu túi lọc, nước cốt nhàu và rượu nhàu. Các sản phẩm được chuẩn hóa quy trình sản xuất, chú trọng an toàn vệ sinh thực phẩm và xây dựng bao bì nhận diện thương hiệu. Nhờ đó, các sản phẩm đã được đánh giá, phân hạng OCOP 3 sao, từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường.

Trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, mô hình của Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Hán Thị cho thấy tiềm năng phát triển rõ rệt. Ảnh: Thế Đại

Không chỉ dừng lại ở sản xuất, chị Luyến đặc biệt quan tâm đến phản hồi của người tiêu dùng để hoàn thiện sản phẩm. Sau khi trải nghiệm trà nhàu, ông Ngô Ngọc Tần (phường Kinh Bắc) chia sẻ: “Tôi thấy vị trà dễ uống, thơm nhẹ, uống xong cảm giác rất dễ chịu. Sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng nên tôi yên tâm mua về dùng lâu dài”. Những đánh giá tích cực từ khách hàng trở thành động lực để hợp tác xã tiếp tục cải tiến chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nhận thức rõ vai trò của xây dựng thương hiệu trong chương trình OCOP, chị Luyến chủ động tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ nông sản và kết nối tiêu thụ. Việc đạt chứng nhận OCOP không chỉ nâng cao uy tín sản phẩm mà còn giúp thương hiệu dễ dàng tiếp cận hệ thống phân phối rộng lớn hơn. Đây được xem là “tấm vé thông hành” giúp nông sản địa phương từng bước bước ra thị trường chuyên nghiệp.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn ngành nông nghiệp địa phương, trái nhàu là loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện nay khi người dân ngày càng quan tâm đến các sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ thiên nhiên. Việc hình thành vùng trồng tập trung kết hợp chế biến sâu đang mở ra cơ hội xây dựng sản phẩm đặc trưng mới cho vùng đồng chiêm Bắc Ninh. Nếu tiếp tục được đầu tư bài bản về công nghệ chế biến, marketing và liên kết tiêu thụ, trái nhàu hoàn toàn có thể trở thành nông sản chủ lực mới, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Từ câu chuyện cá nhân vượt qua bệnh tật đến hành trình xây dựng thương hiệu dược liệu địa phương, chị Hán Thị Luyến đã chứng minh rằng sự mạnh dạn đổi mới và tinh thần khởi nghiệp từ nông nghiệp có thể tạo nên giá trị khác biệt. Trái nhàu hôm nay không chỉ là cây trồng mới trên vùng đồng chiêm mà còn mang kỳ vọng trở thành sản phẩm OCOP đặc trưng, góp phần làm phong phú thêm bản đồ nông sản của Bắc Ninh trong giai đoạn phát triển mới.