Theo người dân, làng nghề hình thành cách nay hơn 40 năm khi một nhóm đồng bào miền Trung di cư về sinh sống. Do đó, ban đầu mọi người quen gọi là xóm lưới Huế dần về sau khi xóm lưới phát triển người dân gắn nó với địa danh nơi đây là xóm lưới Thơm Rơm.

Mùa đan lưới bắt đầu từ tháng 3 âm lịch đến tháng 11 âm lịch nhưng cao điểm nhất vẫn là vào mùa lũ, khoảng từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch, khi nước tràn đồng nhu cầu đánh bắt cá của người dân đồng bằng sông Cửu Long gia tăng.

Lưới Thơm Rơm được đánh giá cao về sự đan hẹp, độ bền cao, dễ giăng bắt cá, giá lại thấp hơn lưới những nơi khác từ 10%-15% nên phù hợp với túi tiền của người nghèo.

Hàng làm ra có nơi tiêu thụ đã giúp làng nghề có điều kiện cải tiến kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng, mẫu mã. Hiện những hộ nơi đây không chỉ kinh doanh độc mặt hàng lưới giăng cá mà còn sản xuất ra nhiều dụng cụ đánh bắt khác như chài, vó, vèo, lú…Được biết, lưới các loại có giá từ 60.000- 500.000 đồng/ tay; lú từ 250.000 -400.000 đồng/ cái.

Làng lưới Thơm Rơm có tên đầy đủ là Làng nghề đan lưới - lú Thơm Rơm, được UBND thành phố Cần Thơ công nhận làng nghề vào năm 2012 với khoảng 40 hộ sản xuất chính và khoảng 200 hộ tham gia gia công, tập trung ở khu vực Tân Lợi và Tân Lợi 2, phường Tân Hưng. Làng nghề góp phần giải quyết việc làm cho gần 700 lao động chuyên nghiệp và khoảng 500 lao động thời vụ với thu nhập từ vài chục ngàn đồng đến vài trăm ngàn đồng/ ngày. Những năm lũ lớn nhu cầu người dân gia tăng nên các cơ sở sản xuất lưới ở đây phải thuê thêm nhân công và làm cả ban đêm mới đáp ứng kịp
đơn đặt hàng.

Làng đan lưới Thơm Rơm thích ứng để phát triển.

Nghề đan lưới nói chung không khó khăn vất vả, nhưng đòi hỏi người thợ đan lưới phải rất tỉ mỉ, khéo léo và kiên nhẫn, mới có được những tấm lưới chất lượng. Chính vì những yêu cầu kỹ thuật trong công việc không cao, nên bất cứ ai hay độ tuổi nào nếu cần mẫn và khéo léo cũng có thể đan lưới, ngay cả những em nhỏ tuổi đang còn ở độ tuổi đi học thường làm thêm khi có thời gian rảnh rỗi.

Các sản phẩm ngư cụ của làng lưới Thơm Rơm được tiêu thụ chủ yếu ở các tỉnh thượng nguồn dòng Mê Kông như: An Giang, Đồng Tháp, Long An và cả các nước như Campuchia, Lào, Thái Lan. Sản phẩm lưới được tiêu thụ mạnh nhất vào mùa nước nổi, khi nhu cầu đánh bắt thủy sản cao hơn mùa bình thường, khiến làng nghề thêm tấp nập rộn rã.

Để duy trì làng nghề, các thợ làm lưới phải mày mò tạo ra các sản phẩm mới để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Ngoài sản xuất các loại ngư cụ đánh bắt cá nước ngọt, những năm gần đây, nhu cầu đặt hàng các loại lú, rập và ngư cụ phục vụ đánh bắt cá biển cũng tăng cao. Ngày nay, công việc của những người thợ làm lưới đã đỡ vất vả hơn trước. Nhiều cơ sở sản xuất tại làng lưới Thơm Rơm đã mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị nhằm hạn chế sức lao động chân tay.

Làng đan lưới Thơm Rơm cứ thể lặng lẽ phát triển giữa miền Tây trù phú với những con sông, kênh rạch chằng trịch, phù sa bên lỡ bên bồi và những cánh đồng xanh mát, điều này vô hình chung tạo nên một sự thú vị đặc biệt khiến ai một lần đặt chân đến sẽ không thể nào quên.

Làng nghề Thơm Rơm hiện đang giải quyết bài toán lao động thôn cho địa phương. Trong thời gian tới, hi vọng chính quyền thành phố Cần Thơ sẽ có thêm nhiều chính sách về vay vốn, đào tạo nghề,... để người dân tiếp tục duy trì và phát triển sản xuất nghề đan lưới này.

NQ