Trà Bồng là huyện miền núi phía tây bắc tỉnh Quảng Ngãi từ lâu nổi tiếng với cây quế, một trong những đặc sản quý mang lại giá trị kinh tế cao. Trong dòng chảy phát triển của địa phương, không chỉ dừng lại ở việc khai thác vỏ quế thô, người dân nơi đây đã biết tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có để tạo ra nhiều sản phẩm giá trị gia tăng, trong đó nhang quế là một điển hình.

Nhang quế Trà Bồng được sản xuất hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên, với thành phần chính là bột quế xay mịn kết hợp cùng keo bời lời và tăm tre. Không sử dụng hóa chất tạo mùi hay phẩm màu, sản phẩm giữ được hương thơm dịu nhẹ, ấm nồng đặc trưng của quế rừng, mang lại cảm giác dễ chịu, thanh sạch cho không gian thờ cúng.

Theo những người làm nghề, để tạo ra một cây nhang quế đạt chuẩn, khâu chọn nguyên liệu đóng vai trò rất quan trọng. Quế phải được thu hái từ những cây đủ tuổi, có hàm lượng tinh dầu cao, sau đó đem phơi khô, nghiền thành bột mịn. Từng công đoạn như phối trộn, se nhang, phơi sấy đều được thực hiện tỉ mỉ, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của người thợ.

Không chỉ là sản phẩm phục vụ đời sống tâm linh, nhang quế còn mang giá trị văn hóa sâu sắc. Với đồng bào vùng cao Trà Bồng, hương nhang từ quế không chỉ gắn với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên mà còn là biểu tượng của sự kết nối giữa con người với thiên nhiên.

Những năm gần đây, trước xu hướng tiêu dùng xanh, các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên ngày càng được ưa chuộng, nhang quế Trà Bồng dần khẳng định vị thế trên thị trường. Nhận thấy tiềm năng này, nhiều cơ sở sản xuất tại địa phương đã đầu tư cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng, chú trọng thiết kế bao bì, xây dựng thương hiệu.

Đặc biệt, việc sản phẩm nhang quế Trà Bồng đạt chứng nhận OCOP 4 sao đã đánh dấu bước phát triển quan trọng. Đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng mà còn là “tấm vé” giúp sản phẩm tiếp cận rộng hơn với thị trường trong và ngoài tỉnh.

Nhờ tham gia chương trình OCOP, các chủ thể sản xuất được hỗ trợ về kỹ thuật, xây dựng nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, xúc tiến thương mại. Từ đó, sản phẩm nhang quế không còn tiêu thụ nhỏ lẻ mà từng bước mở rộng kênh phân phối, có mặt tại các hội chợ, siêu thị và nền tảng thương mại điện tử.

Một chủ cơ sở sản xuất tại Trà Bồng chia sẻ: “Trước đây, nhang quế chủ yếu làm thủ công, bán trong vùng là chính. Từ khi tham gia OCOP, chúng tôi được hướng dẫn cải tiến sản xuất, làm bao bì, đăng ký nhãn hiệu. Nhờ đó, sản phẩm bán chạy hơn, giá trị cũng được nâng lên”.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, nghề làm nhang quế còn góp phần tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ và người lớn tuổi. Trong những xưởng sản xuất nhỏ, từng bó nhang được phơi đều dưới nắng, tỏa hương thơm dịu nhẹ – hình ảnh quen thuộc gắn với đời sống của người dân nơi đây.

Bên cạnh đó, việc phát triển sản phẩm nhang quế còn góp phần nâng cao giá trị của cây quế, thúc đẩy chuỗi liên kết từ trồng, khai thác đến chế biến. Thay vì chỉ bán nguyên liệu thô với giá trị thấp, người dân có thể gia tăng thu nhập thông qua chế biến sâu, tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, để sản phẩm nhang quế Trà Bồng phát triển bền vững, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra. Quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, công nghệ chưa đồng bộ, khả năng tiếp cận thị trường lớn còn hạn chế. Do đó, cần có sự hỗ trợ đồng bộ từ chính quyền, ngành chức năng trong việc đào tạo, chuyển giao công nghệ, xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ.

Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc giữ gìn chất lượng, bảo đảm nguồn nguyên liệu sạch, ổn định là yếu tố then chốt để nhang quế Trà Bồng đứng vững trên thị trường. Đồng thời, cần đẩy mạnh quảng bá, kể câu chuyện về sản phẩm gắn với văn hóa, con người địa phương để tạo sức hút riêng.

Từ những thanh nhang mộc mạc mang hương quế núi rừng, người dân Trà Bồng đang từng bước xây dựng một sản phẩm đặc trưng có giá trị kinh tế và văn hóa. Với nền tảng từ chương trình OCOP và sự nỗ lực của cộng đồng, nhang quế Trà Bồng không chỉ lan tỏa hương thơm trong mỗi nếp nhà mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho vùng đất miền núi Quảng Ngãi.