Hà Nội: Nghệ nhân phố cổ gìn giữ nghề làm đàn dân tộc

Một thân đàn bầu cổ đang được hoàn thành qua bàn tay của nghệ sỹ Phạm Chí Khánh
Sinh ra trong một gia đình có nghề truyền thống làm đàn ở Hàng Nón, có cha là cụ Phạm Chí Đương, nghệ nhân làm đàn nổi tiếng ở Hà Nội, nên theo lời ông Phạm Chí Khánh: “Các nhạc cụ truyền thống dân tộc gắn liền với tuổi thơ của tôi”. Ông Khánh đã biết bưng mặt trống từ năm lên tám, chín tuổi. Hiểu được giá trị của những cây đàn dân tộc, ông Phạm Chí Khánh đã mày mò học hỏi nhiều quy trình làm các loại đàn truyền thống khác nhau.
Công tác tại Nhà hát tuồng Trung ương, nên ông Khánh có điều kiện để đi biểu diễn tại các vùng miền trên cả nước. Mỗi chuyến đi biểu diễn với ông Phạm Chí Khánh là một chuyến khám phá, sưu tầm các nhạc cụ dân tộc của các dân tộc khác nhau ở Việt Nam.
Từ một vài nhạc cụ truyền thống được kế thừa từ người cha, hiện nay ông Khánh đã có thể làm được hàng trăm loại nhạc cụ của các dân tộc khác nhau, từ các dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc đến các dân tộc có nền văn hóa đặc sắc vùng Tây Nguyên. Không chỉ học cách chế tác nhạc cụ dân tộc, ông Khánh rất rành những câu chuyện lịch sử liên quan đến nguồn gốc, tên gọi của loại nhạc cụ đó.
Cây đàn bầu hiện tại trong căn nhà của ông là một minh chứng. Hiện nay, ông Khánh đang có 3 phiên bản của cây đàn bầu. Cây đàn bầu cổ được ông phục dựng lại theo tranh ảnh cổ để lại. Phiên bản đàn bầu thứ hai được cải tiến nhỏ gọn hơn so với phiên bản đàn bầu cổ và được sử dụng trong hát xẩm. Còn phiên bản đàn bầu thứ ba được cải tiến và xuất hiện kể từ khi có nhạc điện tử.

Nghệ sĩ Phạm Chí Khánh lắp ráp và hoàn thành cây đàn nguyệt
Nguyên liệu để làm một số loại đàn nổi tiếng như đàn bầu, đàn nguyệt thường là gỗ cây ngô đồng với ưu điểm xốp nhẹ không mối mọt. Việc chọn gỗ quyết định đến âm thanh của nhạc cụ. Sau khi làm xong phần thô, chiếc đàn được đem đến làng khảm trai để trang trí. Theo lời ông Khánh, nhiều chiếc đàn dân tộc của Việt Nam độc đáo ở chỗ, người nghệ nhân sẽ khảm trên đó những câu chuyện cổ truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Đối với đàn nguyệt hay các đàn khác, phím đàn phải được làm từ loại tre già, gắn phím là công đoạn cuối cùng song cũng là công đoạn quan trọng nhất trong việc tạo ra một chiếc đàn với âm thanh hoàn hảo. Còn với nhạc cụ khác, công đoạn bưng mặt quyết định âm thanh có hay hay không. Đây là công đoạn đòi hỏi sự khéo léo tinh tế và cảm nhận nghề của người làm.
Không chỉ biết chế tác đàn, ông Khánh đồng thời còn có thể thể hiện những giai điệu âm nhạc cổ truyền của Việt Nam trên chính những cây đàn do mình chế tác.
Ông Khánh cho rằng, âm nhạc nói chung và âm nhạc truyền thống nói riêng là tiếng lòng người Hà Nội yêu hòa bình, yêu cái đẹp. Đó là “sức mạnh mềm” quyến rũ để Hà Nội trở thành một nơi hào hoa và trường tồn với thời gian.
Theo Quehuongonline
Tin liên quan
Tin mới hơn
Từ nương chè đến sinh kế bền vững nơi vùng biên Thanh Thủy
08:00 | 25/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghề hương trầm Quỳ Châu hồi sinh nhờ khát vọng của cô gái Thái
10:41 | 24/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hà Tĩnh trước yêu cầu bảo tồn di sản và khẳng định vị thế trong nền kinh tế hiện đại
10:38 | 24/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Doanh nhân CCB Nguyễn Văn Quyến: Từ người lính đến nghệ nhân ưu tú
07:00 | 23/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Nguyễn Văn Hùng và hành trình gìn giữ hồn Kinh Bắc bằng tranh gỗ
08:56 | 22/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nơi giữ lửa “Báu vật” 400 năm Bên bờ sông Đuống
07:00 | 18/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Thách thức của làng nghề truyền thống trước làn sóng chuyển đổi số và nhân lực trẻ
07:00 | 18/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Xã Tiên Đồng khai thác tiềm năng du lịch phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn
07:00 | 18/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đổi mới công nghệ, làng nghề truyền thống tăng sức cạnh tranh trên thị trường
08:53 | 16/07/2026 Khuyến công
Những nan tre kể chuyện trăm năm làng nghề Thủ Sĩ
15:05 | 15/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữ nghề để thời gian không lãng quên
14:41 | 15/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đánh thức làng nghề Hà Nội bằng tư duy thiết kế sáng tạo
10:26 | 14/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Văn hóa ẩm thực: Đòn bẩy xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam
14:00 | 13/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bắc Ninh: Một gia đình có 5 nghệ nhân giữ nghề tranh Đông Hồ
07:00 | 09/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Ưu tú Vàng Chá Thào người giữ hồn văn hóa và gieo mầm nếp sống mới
07:00 | 09/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hà thủ ô đỏ Cao Bằng nâng tầm dược liệu nhãn hiệu chứng nhận
07:00 | 09/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghề đan cỏ tế Lưu Thượng - Dấu ấn thủ công truyền thống
07:00 | 08/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đánh thức tiềm năng du lịch làng nghề Hà Nội
07:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Phú Vinh điểm sáng của kinh tế xanh và sáng tạo
07:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bảo tồn nghề làm mắm giữ gìn hồn biển xứ Quảng
07:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Mai Pha - Đánh thức làng nghề bánh ngải từ dòng chảy di sản
00:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tỉnh Quảng Trị được hỗ trợ 13 tỷ đồng từ nguồn kinh phí khuyến công quốc gia giai đoạn 2026 - 2030
07:00 Khuyến công
Tri ân các Anh hùng liệt sĩ qua chương trình nghệ thuật “Mãi mãi tuổi 20”
10:54 Tin tức
Từ nương chè đến sinh kế bền vững nơi vùng biên Thanh Thủy
08:00 Làng nghề, nghệ nhân
Khám phá Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026
10:44 Tin tức
Nghề hương trầm Quỳ Châu hồi sinh nhờ khát vọng của cô gái Thái
10:41 Làng nghề, nghệ nhân











