Tới dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải; Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị; nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan cùng các lãnh đạo bộ ngành Trung ương, Hà Nội cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam và đông đảo nhân dân tới dự.

Mở đầu buổi lễ là màn trình diễn nghệ thuật mang đặc trưng tái hiện văn hóa truyền thống của vùng đất Phật chùa Hương, nền văn minh lúa nước của vùng đồng bằng Bắc bộ. Chương trình được dàn dựng công phu với sự tham gia của 500 người dân và nghệ sĩ.

Đoàn đại biểu khách lãnh đạo Trung ương và thành phố về dự lễ trao Bằng di tích Quốc gia đặc biệt quần thể thắng cảnh Chùa Hương.

Đây cũng là lần đầu tiên tại Việt Nam, với thực cảnh quy mô lớn được thực hiện trên mặt nước thiên nhiên với gần 100 con đò chở người và hoa đăng tạo nên bức tranh sống động về con người, cảnh sắc Hương Sơn.

Phát biếu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức Nguyễn Văn Hoạt cho biết: Với chặng đường 130 năm thành lập huyện Mỹ Đức, 10 năm hợp nhất huyện về với Thủ đô Hà Nội, huyện Mỹ Đức đã đóng góp sức người sức của cho các cuộc chống giặc ngoại xâm, giải phóng đất nước.

Đại biểu khách Trung ương và thành phố về dự

Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân huyện Mỹ Đức tự hào với thành tựu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Huyện vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý”.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải nhấn mạnh tại buổi lễ: “Lễ đón nhận bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đối với Di tích lịch sử và quần thể danh lam thắng cảnh Hương Sơn - chùa Hương thể hiện niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Mỹ Đức và thành phố Hà Nội. Càng ý nghĩa hơn khi Lễ đón nhận diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 130 năm thành lập huyện Mỹ Đức và kỷ niệm 60 năm ngày Bác Hồ về thăm Chùa Hương. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô quyết tâm bảo vệ, phát huy giá trị Khu Di tích để phát triển nơi đây không chỉ là điểm đến hấp dẫn về du lịch văn hóa tâm linh mà còn là địa chỉ giáo dục về lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh, bảo vệ môi trường”.

Màn trình diễn nghệ thuật mang đặc trưng tái hiện văn hóa truyền thống của vùng đất Phật chùa Hương.

Lễ đón nhận diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 130 năm thành lập huyện Mỹ Đức và kỷ niệm 60 năm ngày Bác Hồ về thăm Chùa Hương. Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân Thủ đô quyết tâm bảo vệ, phát huy giá trị Khu Di tích để phát triển nơi đây không chỉ là điểm đến hấp dẫn về du lịch văn hóa tâm linh mà còn là nơi giáo dục về lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh, bảo vệ môi trường. Bí thư Thành ủy Hà Nội chúc mừng Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân huyện Mỹ Đức với 3 niềm vui lớn hội tụ trong ngày hôm nay.

Quần thể Hương Sơn - chùa Hương bao gồm chùa, động thờ Phật, đền thờ thần theo tín ngưỡng nông nghiệp bản địa gắn với Phật giáo đạo tràng, nơi tu hành đắc đạo của công chúa Diệu Thiện, tục gọi là Chúa Ba ứng thân Bồ Tát Quán Thế Âm là công chúa từ Ấn Độ sang Việt Nam tu hành 9 năm đắc đạo thành Phật (Vào đầu thế kỷ đầu tiên của Công nguyên) để diệt trừ cái ác, báo hiếu cha mẹ, phổ độ chúng sinh (Ngày Phật Đản là ngày 19 tháng Hai hàng năm). Người tìm ra động Hương Tích, dựng nên Thảo Am –Thiên Trù là do ba vị Hòa thượng thời vua Lê Thánh Tông (1442 - 1497) kế tiếp xây dựng. Sau đó vào nửa thế kỷ XVII thời Lê Trung Hưng, Hòa thượng Tần Đạo Viên Quang Chân Nhân đã đã chấn hưng cõi Phật Hương Sơn. Vào tháng 3 năm Canh Dần (1770) Chúa Tĩnh Đô Vương Trịnh Sâm tuần du Trấn Sơn Nam đã vào động Hương Tích thắp hương vãn cảnh và đề lên vách đá cửa động 5 chữ: “Nam Thiên Đệ Nhất Động” tức “Động đẹp nhất trời Nam”. Nhưng mãi đến năm 1896 Niên hiệu Thành Thái năm thứ 8 mới chính thức mở hội lớn. Trịnh Sâm là người đã đưa vị thế động Hương Tích trở thành một di tích lớn, đến nay Chùa Hương đã trải qua 11 đời tổ sư. Những năm 1947, 1948, 1950, khu vực chùa Thiên Trù bị Pháp đốt phá và ném bom.

Toàn cảnh buổi Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt quần thể Hương Sơn-chùa Hương.

Quần thể Hương Sơn - Chùa Hương luôn được tu bổ và sửa chữa. Đến nay, quần thể thắng cảnh Hương Sơn vẫn giữ nguyên giá trị về lịch sử và danh thắng, luôn có sức thu hút mạnh mẽ đối với du khách trong và ngoài nước về thăm quan trẩy hội Chùa Hương.

Mỗi năm lễ hội Chùa Hương đã thu hút hàng triệu lượt du khách về tham quan chiêm bái. Gần 6 thế kỷ qua, quần thể khu di tích Hương Sơn đã tạo nên một nét văn hóa đặc sắc, in đậm trong tâm thức tín ngưỡng đạo Phật mang mầu sắc Việt Nam.

Cách đây tròn 60 năm, ngày 18/5/1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về thăm quần thể Hương Sơn – Chùa Hương. Người căn dặn: “Chùa chiền là nơi để tu luyện lòng nhân ái, đâu phải là nơi gieo rắc những điều mê tín lạc hậu. Chùa Hương là nơi cảnh đẹp, ta phải biết quý trọng mà gìn giữ, vun đắp cho con cháu mình được thưởng thức, thêm yêu quê hương đất nước. Phải chăm lo việc chỉ đạo việc khôi phục khu vực Chùa Hương, nhất là phải có sự vun trồng đạo đức con người làm cho mọi người đi thăm Chùa Hương thêm yêu đất nước quê hương, giúp nhau vượt qua nghèo đói và khó khăn để cùng được sống yêu thương, no ấm, lành mạnh…Cần xây lại chùa, cần trồng thêm nhiều cây cho mát, nhưng quan trọng hơn hết là xây đạo đức lối sống với nhau đoàn kết, thuận hòa, chăm lo cho hạnh phúc của gia đình và cho mọi người chung quanh mình”.

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam trao Bằng xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt cho quần thể Hương Sơn - chùa Hương.

Làm theo lời dạy của Người, cán bộ, nhân dân Hương Sơn nói riêng và huyện Mỹ Đức nói chung đã thường xuyên chăm lo giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị quý báu của cha ông để lại. Ngày 25/12/2017, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đối với thắng cảnh Hương Sơn – Chùa Hương.

Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã trao Bằng xếp hạng Di tích lịch quốc gia đặc biệt tới lãnh đạo UBND huyện Mỹ Đức và nhà chùa.

Bài và ảnh: Minh Xuân