Bén duyên với Mắc ca

Đến huyện Phong Thổ - Lai Châu vào một ngày nắng tháng 5, chúng tôi vô cùng ấn tượng với hình ảnh một người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng nhanh nhẹn đang chăm sóc vườn ươm cây mắc ca.

Đấy là chị Lù Thị Bang – Giám đốc công ty TNHH MTV Trường Giang Lai Châu. Dẫn chúng tôi tham quan khu vườn mắc ca với diện tích gần 100 ha, cây nào cây nấy xum xuê xanh mướt, quả mọc thành trùm đang chuẩn bi vào mùa thu hoạch, Chị Bang vui vẻ nói: “cây này dễ tính lắm, ít sâu bệnh, mỗi năm chúng tôi chỉ bón phân một lần, tháng 1 cây sẽ ra hoa, đến tháng 9 là thời điểm thu hoạch, năm nay thời tiết thuận lợi thế này, hi vọng sản lượng cao hơn năm ngoái.”

Nhớ lại những ngày còn trẻ đi buôn lâm sản ở cửa khẩu, thấy năm nào loại hạt này cũng được chở từ các nước khác về với số lượng lớn, giá thành lại cao, chị Ban nảy sinh ra ý định trồng thử nghiệm. Đây là cây trồng mới ở địa phương, nên từ khi trồng, gia đình chị cũng không mấy quan tâm mà chỉ bón phân theo thời vụ. “Do phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng nên cây sinh trưởng, phát triển tốt, mùa thu hoạch đầu tiên rất sai quả. Thời điểm đó, tỉnh Lai Châu có chủ trương phát triển mắc ca thành loại cây trồng trọng điểm, tỉnh khuyến khích và cho mượn vườn ươm của Hội khuyến nông, cộng với đam mê làm nông nghiệp từ bé, nên tôi bắt tay vào trồng, từ đó đến nay cũng được 3 năm” – chị Ban chia sẻ.

Chị Lù Thị Ban – Giám đốc Công ty TNHH MTV Trường Giang bên cây mắc ca trĩu quả.

Nói được, làm giỏi

Từ năm 2014 - 2016, tại các huyện Phong Thổ, Sìn Hồ và Nậm Nhùn đã trồng mới tập trung trên 150 ha, trong đó riêng Công ty TNHH MTV Trường Giang Lai Châu trồng gần 100 ha tại huyện Phong Thổ và Nậm Nhùn. Với diện tích gieo trồng lớn, doanh nghiệp của chị Ban đã tạo công ăn việc làm ổn định cho trên 20 lao động với mức lương trung bình 7.000.000đ/công nhân, góp phần xóa đói giảm nghèo, đưa đời sống của bà con nơi đây ngày một khởi sắc.

Qua đánh giá, đa số diện tích cây mắc ca đều sinh trưởng và phát triển tốt. Với năng suất và sản lượng như ước đạt 800kg/ha, giá thu mua từ 50-80 nghìn đồng/kg, thu nhập bình quân trừ chi phí ước đạt 40-50 triệu đồng/ha.

Cây mắc ca trở thành sản phẩm cây trồng chủ lực tại Lai Châu.

Về thị trường tiêu thụ, hiện nay sản lượng mắc ca thu hoạch mỗi năm của công ty Trường Giang vẫn xuất khẩu là chủ yếu. Đối với những doanh nghiệp như Trường Giang, đến mùa thu hoạch sẽ thu mua mắc ca từ các vườn ươm nhỏ lẻ trên địa bàn. Chị Ban mong muốn được chế biến hạt mắc ca trực tiếp trong nước nên đã mạnh dạn đầu tư, vay vốn để làm nhà máy, và đã được tỉnh Lai Châu tạo điều kiện hỗ trợ nên đang trong quá trình xây dựng dây truyền chế biến lâm sản.

Mong muốn có những chính sách hỗ trợ bà con phát triển Mắc ca.

Với phương châm “không để tấc đất rừng nào hoang hóa, lãng phí”, Công ty TNHH Trường Giang Lai Châu mong muốn trồng mắc ca để phủ xanh đất trống đồi núi trọc. Tuy nhiên, là cây trồng trọng điểm nhưng đến nay vẫn chưa tiếp cận được nguồn vốn cùng với chính sách hỗ trợ, ưu đãi cho những hộ sản xuất nông nghiệp của địa phương.

Công ty TNHH MTV Trường Giang Lai Châu đã có một diện tích cây trồng rộng lớn, đem lại giá trị cao và là điển hình cho phát triển kinh tế vùng Tây Bắc.

Nữ Giám đốc hy vọng tiếp cận được nguồn vốn, hỗ trợ bà con mua được cây giống rẻ, mở rộng diện tích nuôi trồng, phủ xanh đất trống, có thêm thu nhập. Ngoài hỗ trợ mua cây giống, mong muốn mua được phân, gio rẻ, được áp dụng kỹ thuật vào sản xuất, bởi vì nếu chỉ mua được cây giống và không có những chính sách hỗ trợ phát triển thì đến lúc cây có quả mà không đươc chăm sóc đầy đủ thì cây cũng không thể mang lại giá trị kinh tế cao.

Được biết, trung tuần tháng 5 vừa qua, tại Hội thảo khoa học phát triển cây Mắc ca: “Hiện trạng và giải pháp, tư vấn cho vay và đào tạo canh tác cây Mắc ca ở Lai Châu”. Công ty TNHH MTV Trường Giang Lai Châu được lãnh đạo tỉnh và các đơn vị đánh giá rất cao về tâm huyết cũng như sự đầu tư phát triển cây mắc ca, đưa cây trồng này thành giống cây trồng trọng điểm tại tỉnh Lai Châu.

Đồng chí Lê Trọng Quảng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã nhấn mạnh tại hội nghị: “Hiện trên địa bàn tỉnh còn nhiều diện tích đất để trồng loại cây này. Năm 2017, tỉnh xác định đưa cây Mắc ca trở thành cây, sản phẩm chủ lực của tỉnh Lai Châu giúp cho người dân xóa đói, giảm nghèo và tạo môi trường sinh thái bền vững. Tỉnh Lai Châu phấn đấu đến năm 2021 toàn tỉnh sẽ có 3.600 ha, trong đó có 1.000 ha trồng xen với chè và phấn đấu đến năm 2030 sẽ có 10.000 ha cây Mắc ca”

Có thể nhận thấy, phong trào trồng mắc ca đã nhân rộng hầu hết các địa phương ở Lai Châu và trở thành cây chủ lực dần thay thế các loại cây truyền thống. Trong đó, Công ty TNHH MTV Trường Giang là một ngọn cờ đầu đã lôi cuốn, khích lệ bà con nông dân phát huy tinh thần lao động cần cù, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, góp phần quan trọng vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo bền vững cho người dân vùng cao.

Mỗi năm qua đi, với đặc tình cây trồng càng lâu năm quả càng sai, sản lượng mắc ca năm sau đều cao hơn năm trước, thu về giá trị kinh tế cao, chúng tôi lại cảm thấy ước mơ làm giàu của chị Lù Thị Ban và những người nông dân Lai Châu cần cù chịu khó lại đến gần hơn một chút. Và nữ Giám đốc dân tộc Thái đó xứng đáng được xem như một điển hình tiên tiến, là tấm gương sáng của tinh thần bền bỉ vượt khó, không cam chịu đói nghèo, quyết chí làm giàu và giúp đỡ người khác cùng vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.

Bài và ảnh Duy Dũng – Dương Minh