3 hạt vải “nảy mầm” cho một thương hiệu lớn

Ông Hoàng Văn Lượm, cháu đích tôn đời thứ 5 của cụ Hoàng Văn Cơm kể lại: “Trong một lần giao thương và tiếp khách người Hoa ở Hải Phòng, cụ Hoàng Văn Cơm đã được chiêu đãi nhiều món ngon, trong đó có quả vải thiều. Vốn là người kinh doanh, thấy trái ngon, cụ mang về 3 hạt vải và trồng tại vườn nhà. 3 hạt vải ấy mọc lên được 2 cây vải xanh tốt, nhưng do cháu gái cụ làm cỏ sơ ý làm chết 1 cây, còn 1 cây được cụ xới bùn chăm bón cho đến khi đơm bông, kết quả…”.

Ông Hoàng Văn Lượm, cháu đích tôn đời thư 5 của “ông tổ vài thiều” Hoàng Văn Cơm

Sau này, cụ Hoàng Văn Cơm đã triết cành để tặng cho con cháu ruột thịt trong gia đình. Những người con cháu của cụ Cơm lại triết cành cho hàng xóm, rồi những người dân từ Lục Ngạn (Bắc Giang) sang xin giống, cho đến ngày nay, vải thiều Thanh Hà đã phát triển rộng rãi và khoác trên mình một thương hiệu lớn, mang lại ấm no cho rất nhiều người dân.

“Vải thiều Thanh Hà không ở đâu bằng, ăn có vị thơm, đặc trưng hột nhỏ, da đỏ tươi, ruột trong và ráo cùi… Đây có thể do là đất đai nơi này phù sa màu mỡ, phù hợp với giống vải này. Cũng có nguồn gốc từ cây Vải Tổ, nhưng vải Lục Ngạn cũng không thể bằng vải trồng ở vùng đất Thanh Hà”, ông Hoàng Văn Lượm cho biết.

Ông Hoàng Văn Lượm bên cây Vải Tổ cha ông để lại

Để nhớ ơn người đã mang giống vải quý này, hiện nay cây vải gần 200 năm vẫn được người thân, đặc biệt là ông Hoàng Văn Lượm chăm sóc rất chu đáo. Cụ Hoàng Văn Cơm cũng được nhân dân và con cháu đúc tượng và thờ cúng rất chu đáo ngay bên cạnh cây vải thiều đầu tiên cụ Cơm trồng trên mảnh đất Thanh Hà.

Cây cũng giống như người, cây Vải Tổ tuổi đã cao nên gặp rất nhiều khó khăn trong việc chăm sóc. Để “cụ” vải được tươi tốt, việc chăm sóc cũng ở trong một chế độ đặc biệt. Cũng chính vì tuổi đã cao nên cây vải Tổ không còn cho ra nhiều trái nhưng bù lại “con cháu” của cây vải Tổ hiện nay không những khẳng định vị thế ở trong nước mà còn được ưa chuộng ở rất nhiều thị trường khó tính như: Nhật, Pháp, Mỹ, Úc, EU…

Việc chăm sóc cây Vải Tổ và thờ cúng cụ Hoàng Văn Cơm được ông Lượm chăm lo chu đáo.

Người dân vui mừng vì thu nhập “gấp 5, gấp 10” so với trồng lúa

Toàn huyện Thanh Hà hiện tại có khoảng 3000 ha vải. Do thời gian thu hoạch vải ngắn nên người nông dân huyện Thanh Hà đã cấy ghép và lai tạo các giống vải để kéo dài vụ. Vải thiều Thanh Hà được chia làm hai trà: trà vải thiều sớm vào tầm giữa tháng 5 đến đầu tháng 6 với các loại vải như: U trứng trắng, U hồng, U thâm, Tàu lai; trà vải thiều chính kéo dài từ đầu tháng 6 đến đầu tháng 7.

Từ năm 2018 đến nay, “Lễ hội vải thiều” và các hoạt động xúc tiến thương mại, quản bá giới thiệu đặc sản vải thiều Thanh Hà được tỉnh Hải Dương quan tâm, tổ chức thường niên. Đây là cơ hội để vải thiều Thanh Hà được giao lưu, mở rộng thị trường, mang lại thu nhập ổn định cho người dân.

Khách trải nghiệm vui vẻ chụp hình lưu niệm và tìm hiểu về cây Vải Tổ Thanh Hà

Ông Đỗ Văn Trường (SN 1957, xóm 4, Thúy Lâm, xã Thanh Sơn, huyện Thanh Hà), người đã có 30 năm trồng vải vui vẻ chia sẻ: “ Hiện nay gia đình tôi có 1 mẫu vải, gồm khoảng 120 gốc vải thiều, U hồng và tàu lai. Mỗi vụ có thể thu nhập được khoảng 8 tấn. Nếu nói về thu nhập, trồng vải có thu nhập gấp 5, gấp 10 lần so với trồng lúa…”.

Ông Bùi Văn Phương, Phó trưởng Công an xã Thanh Sơn cũng rất nhiệt tình hướng dẫn khách đến trải nghiệm thăm cây Vải Tổ, thăm vườn vải của người dân địa phương.

Ông Đỗ Văn Trường vui mừng vì năm nay vải được mùa, được giá

“Vải năm nay được mùa, sai quả, mẫu mã đẹp, bán được giá nên bà con rất phấn khởi. Tuy nhiên, do đặc thù thu hoạch vải cần nhanh chóng nên bà con cũng rất vất vả về mặt nhân công. Thu hoạch vải có khi vào lúc 2, 3 giờ sáng. Không chỉ vậy, việc chăm sóc vải cho đến lúc được thu hoạch cũng gặp rất nhiều những khó khăn. May mắn, người trồng vải hiện nay được quan tâm rất nhiều của các lãnh đạo địa phương cũng như của tỉnh Hải Dương”, ông Phương cho biết.

Ông Bùi Văn Phương vui vẻ giới thiệu cho khách trải nghiệm tại vườn vải thiều Thanh Hà

Niềm vui vải được mùa, được giá long lanh trên những gương mặt đẫm mồ hôi của những người trồng vải Thanh Hà, nhưng đâu đó vẫn còn những nỗi lo giá vật tư tăng cao, rủi ro khi thời tiết thất thường cũng trên những gương mặt ấy…

Đức Hạnh