Hiện nay, các xã phía Bắc của tỉnh có 245 sản phẩm OCOP, gồm 4 sản phẩm 5 sao, 21 sản phẩm 4 sao và 220 sản phẩm 3 sao. Nhiều sản phẩm gắn với giá trị văn hóa truyền thống, phương pháp sản xuất thủ công và tri thức bản địa của đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc phát triển OCOP không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần gìn giữ, quảng bá di sản văn hóa phi vật thể, hình ảnh và bản sắc văn hóa của tỉnh.

HTX Tài Hoan (xã Côn Minh) là ví dụ điển hình. Trước đây, sản phẩm miến dong chỉ sản xuất nhỏ lẻ, chưa có thương hiệu. Tham gia Chương trình OCOP, sản phẩm được chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng, mẫu mã, bao bì và đã đạt OCOP 5 sao, được xuất khẩu.

HTX Yến Dương (xã Thượng Minh) cũng là điểm sáng khi gắn phát triển OCOP với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng. HTX hiện có 3 sản phẩm OCOP 4 sao, 1 sản phẩm 3 sao (bí xanh thơm, miến dong, gạo nếp Tài…), góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, thu hút du khách và tạo kết nối giữa sản xuất – tiêu dùng.

Tác động rõ nhất của OCOP là nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản, dịch vụ đặc trưng, giúp sản phẩm tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, giá bán ổn định hơn, từ đó cải thiện thu nhập, giảm nghèo bền vững. Chương trình còn thúc đẩy sản xuất theo chuỗi giá trị, chuyển hướng từ chạy theo sản lượng sang chú trọng chất lượng, an toàn và truy xuất nguồn gốc.

Tại các xã như Thượng Minh, Ba Bể…, việc gắn sản phẩm OCOP với du lịch văn hóa – du lịch cộng đồng đã tạo kênh phát triển kinh tế mới, đồng thời bảo tồn làng nghề, di sản văn hóa và làm phong phú đời sống tinh thần của người dân.

Sự thành công của OCOP ở các xã phía Bắc cho thấy mô hình kinh tế tập thể đang ngày càng khẳng định vai trò, tạo môi trường hợp tác – chia sẻ, củng cố cộng đồng dân cư nông thôn, hướng tới những vùng quê giàu bản sắc, đáng sống và phát triển bền vững.