Trên hòn đảo Lý Sơn đầy nắng gió, cây tỏi không chỉ là nông sản thông thường mà đã trở thành “vàng trắng” mang lại giá trị kinh tế cao. Nhờ lợi thế đất núi lửa giàu khoáng chất cùng khí hậu đặc biệt, tỏi nơi đây sở hữu đặc tính quý giá không nơi nào có. Củ tỏi nhỏ, chắc, tép đều, lớp vỏ trắng đặc trưng, cùng mùi thơm dịu nhẹ, vị không cay gắt tạo nên thứ gia vị ẩm thực nổi tiếng khắp nước, không thể thiếu ở nhiều món ăn truyền thống Việt Nam, từ kho, chiên, nướng đến những loại nước chấm phổ biến.

Ông Nguyễn Văn Nhật, Giám đốc Công ty TNHH TM & DV Phú Sinh

Hàm lượng allicin - hoạt chất kháng khuẩn tự nhiên trong tỏi Lý Sơn ghi nhận cao hơn 30% so với loại trồng ở các vùng khác, mở ra tiềm năng phát triển sản phẩm chế biến sâu. Allicin mang đến tác dụng kháng khuẩn, tăng cường miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa, giảm mỡ máu, chống oxy hóa mạnh mẽ. Thậm chí, không ít nghiên cứu cho thấy hợp chất này có tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư.

Không dừng lại ở giá trị ẩm thực, tỏi địa phương còn trở thành nguyên liệu quý phụ vụ ngành dược phẩm, thực phẩm chế biến. Những sản phẩm như tỏi đen lên men, tinh dầu tỏi, bột tỏi,... ngày càng nhận nhiều đánh giá tích cực, ưa chuộng bởi thị trường trong nước, lẫn quốc tế. Điển hình là tỏi đen Lý Sơn, sau quá trình lên men tự nhiên (45 - 60 ngày), giá trị dinh dưỡng cao gấp 5 - 7 lần tỏi tươi, được các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc săn đón, với mức giá lên tới 200.000 - 300.000 đồng/100g.

Tuy nhiên, quá trình biến tiềm năng thành cơ hội xuất khẩu cần sự đầu tư bài bản cả về công nghệ, lẫn quy trình canh tác đạt chuẩn. Hiện nay, một số doanh nghiệp địa phương, điển hình như Công ty TNHH TM & DV Phú Sinh vào tháng 10/2024 đã thử nghiệm thành công mô hình trồng tỏi hữu cơ không sử dụng cát biển, hướng tới các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe như USDA Organic và EU Organic.

Đại diện doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm đến đối tác, người tiêu dùng

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Nhật, Giám đốc Công ty TNHH TM & DV Phú Sinh, một người con sinh ra, lớn lên trên vùng đất này cho biết: “Tỏi Lý Sơn truyền thống được trồng bằng cách phủ một lớp cát biển lên đất giữ ẩm, giảm sâu bệnh, tạo điều kiện cho củ phát triển, góp phần tạo hương vị đặc trưng. Tuy nhiên, việc khai thác cát biển liên tục gây xói mòn bờ biển, ảnh hưởng xấu đến môi trường và hệ sinh thái đảo, không bền vững, khó đạt tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế”.

Chính chất lượng ổn định, nguồn gốc minh bạch, quy trình sản xuất đạt chuẩn an toàn cùng hương vị độc đáo giúp tỏi Phú Sinh nhận đánh giá tích cực từ người tiêu dùng. Vào ngày 26/6/2025, sản phẩm doanh nghiệp chính thức đạt chuẩn OCOP 5 sao, tạo tiền đề vững chắc để Phú Sinh tự tin đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng xuất khẩu. Hiện tại, công ty bước đầu tiếp cận, giới thiệu sản phẩm tại một số thị trường tiềm năng như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines, Malaysia.

Cạnh tranh thị trường, người làm nghề nên làm gì?

Theo ông Nhật, khó khăn hiện nay người làm nghề phải đối mặt là cạnh tranh ngày càng gay gắt về sản lượng, giá thành (thấp hơn 30 - 40%) bởi tỏi nhập khẩu Trung Quốc. Nhằm vượt qua thách thức này, doanh nghiệp cho rằng cần tập trung vào phân khúc cao cấp, nâng tầm chất lượng sản phẩm, hướng đến chế biến sâu, xây dựng thương hiệu mạnh. Đại diện Công ty TNHH TM & DV Phú Sinh cũng đề ra hướng phát triển rõ ràng, bao gồm: Nâng cấp hệ thống sơ chế, đóng gói, bảo quản đạt chuẩn hiện đại; mở rộng vùng nguyên liệu trồng tỏi hữu cơ; đẩy mạnh truyền thông, tham gia hội chợ trong, lẫn ngoài nước, đẩy mạnh phân phối qua thương mại điện tử, chuỗi bán lẻ lớn. Đồng thời, Phú Sinh đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy chế biến tỏi đen, tinh dầu tỏi công suất 1.000 tấn/năm vào năm 2026, mở ra triển vọng mới với ngành tỏi địa phương.

Tỏi Lý Sơn từ Công ty TNHH TM & DV Phú Sinh đạt chuẩn OCOP 5 sao

Giữa một thị trường thực phẩm “vàng thau lẫn lộn” dẫn đến cạnh tranh thiếu lành mạnh cùng sự đắn đo từ người tiêu dùng, Công ty TNHH TM & DV Phú Sinh vẫn kiên định với phương châm “Giữ chữ tín – Làm từ tâm – Sống cùng đất”. Phú Sinh cam kết tuyệt đối không sử dụng hóa chất độc hại trong sản xuất, đảm bảo sản phẩm luôn có nguồn gốc rõ ràng, minh bạch, chất lượng vượt trội, giá cả hợp lý, hướng đến sức khỏe cộng đồng. Đây là kim chỉ nam giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng, phát triển thương hiệu bằng những giá trị thực, cũng là thông điệp ông Nhật muốn gửi gắm đến những người cùng nghề.