Bánh đa nem ở làng cổ Thổ Hà

Bánh đa nem được phơi trên sân đình Thổ Hà.
Thổ Hà là làng cổ trù phú ven sông Cầu thuộc huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Nét cổ kính của Thổ Hà thể hiện từ chiếc cổng làng rêu phong đến ngôi đình, mái chùa và những nếp nhà cổ nhỏ xinh trong những ngõ nhỏ rêu phong chỉ vừa đủ cho hai người đi bộ tránh nhau. Dấu tích của nghề gốm còn hiển hiện khá nhiều trên những bức tường nhà xây toàn bằng mảnh gốm vỡ hay tiểu sành, dù hình ảnh cũ “Làng gốm cữ này đang độ lửa/Khói cỏ de thơm khắp cả làng/Thuyền đinh khoang nặng đang rời bến/Thanh Nghệ xuôi vào, Tuyên Thái sang” (Vũ Quần Phương) đã không còn nữa. Lò gốm Thổ Hà “tắt lửa” vào những năm 80 của thế kỷ trước. Người dân Thổ Hà chuyển sang làm bánh đa nem, nấu rượu để sinh nhai.
Đến Thổ Hà khoảng giữa tháng 6, khắp làng đều thành nơi phơi bánh. Trên sân đình, chùa, trên mái nhà, trên cây... Tiếng bánh đa “trở mình”, nổ giòn tanh tách. Bánh đa nem ở Thổ Hà thường được phơi vào sáng sớm, vì theo những người làm bánh, có hong dưới làn sương mỏng manh bánh mới có hương vị thơm ngon riêng biệt của Thổ Hà.
Ông Trịnh Đắc Hạ, Chi hội trưởng Chi hội Người Cao tuổi của thôn, giới thiệu: “Dân làng tôi vẫn hay nói vui với nhau: người Thổ Hà chả mấy khi đi đâu xa, chỉ có bánh đa nem của họ là đi khắp mọi nơi trên toàn đất nước”. Theo ông Hạ, đất trồng lúa, trồng khoai không có, nên xưa nay người Thổ Hà tìm mọi cách để bảo đảm cuộc sống. Bươn chải khắp chốn, dân trong làng học hỏi và mang về đủ thứ nghề nhưng không hiểu sao chỉ còn nghề làm bánh đa nem là hưng thịnh đến tận bây giờ. Ban đầu, bánh chỉ bán trong làng, trong xã, rồi dần dần, tiếng đồn vang xa, giờ thì bánh đa nem Thổ Hà bán khắp trong Nam, ngoài Bắc, xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước châu Âu.

Bánh đa nem được phơi trên đỉnh những con ngõ nhỏ.
Bánh đa nem Thổ Hà được làm từ gạo với nhiều công đoạn, trong đó khâu phơi bánh quyết định không nhỏ đến chất lượng thành phẩm bởi nếu gặp trời mưa, bánh sẽ bị mốc, còn nếu nắng to hoặc quá hanh khô, bánh lại dễ nứt, vỡ. Những ngày nắng hanh, chỉ cần phơi 2 tiếng là có thể thu phên. Hôm trời mát hay có mưa thì phải làm khô bánh bằng máy sấy, sau đó, hong bánh dưới quạt gió để tạo độ mềm, dai. Khi bánh đã đủ khô, người dân bóc từng lá bánh ra khỏi phên để cắt. Ưu điểm của bánh đa nem Thổ Hà là chiếc bánh không quá dày hay quá mỏng, mềm dẻo rất dễ cuốn, khi ngâm vào nước vẫn dai chứ không bị bở nát. Cùng với đó, dân làng “nói không” với chất phụ gia nên sản phẩm bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.
Theo ông Cáp Trọng Việt, trưởng thôn Thổ Hà, cả thôn có hơn 600 hộ làm bánh đa nem. Thời gian bán chạy nhất của sản phẩm này là từ tháng 9 đến hết tháng 2 năm sau. Trung bình mỗi ngày, một hộ sản xuất khoảng 250 - 300kg gạo, thu nhập trung bình từ 7 - 10 triệu đồng/người/tháng. Ngoài sản phẩm chính, dân trong thôn còn làm bánh đa nướng, mì gạo, buôn bán nhỏ và nuôi lợn.
Bánh đa nem Thổ Hà được người tiêu dùng ưa chuộng bởi bánh trắng mịn, mỏng tang lại rất đều nhau, có vị thơm nhẹ nhàng của gạo ngon được chọn lọc tinh tế, kỹ lưỡng, đồng thời rất dẻo dai khi cuốn và giòn rụm khi chiên. Những người con xa quê và khách du lịch phương xa mỗi khi có dịp về làng đều chọn món quà quê nức tiếng này để mang về dùng và biếu tặng người thân…
Bài, ảnh: Hồng Nguyễn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Đổi mới công nghệ, làng nghề truyền thống tăng sức cạnh tranh trên thị trường
08:53 | 16/07/2026 Khuyến công
Những nan tre kể chuyện trăm năm làng nghề Thủ Sĩ
15:05 | 15/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giữ nghề để thời gian không lãng quên
14:41 | 15/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đánh thức làng nghề Hà Nội bằng tư duy thiết kế sáng tạo
10:26 | 14/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Văn hóa ẩm thực: Đòn bẩy xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam
14:00 | 13/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bắc Ninh: Một gia đình có 5 nghệ nhân giữ nghề tranh Đông Hồ
07:00 | 09/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Nghệ nhân Ưu tú Vàng Chá Thào người giữ hồn văn hóa và gieo mầm nếp sống mới
07:00 | 09/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hà thủ ô đỏ Cao Bằng nâng tầm dược liệu nhãn hiệu chứng nhận
07:00 | 09/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghề đan cỏ tế Lưu Thượng - Dấu ấn thủ công truyền thống
07:00 | 08/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Đánh thức tiềm năng du lịch làng nghề Hà Nội
07:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Phú Vinh điểm sáng của kinh tế xanh và sáng tạo
07:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bảo tồn nghề làm mắm giữ gìn hồn biển xứ Quảng
07:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Mai Pha - Đánh thức làng nghề bánh ngải từ dòng chảy di sản
00:00 | 03/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
TP. Hồ Chí Minh tăng cường đưa học sinh đến với làng nghề và nông nghiệp hiện đại
08:41 | 01/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng bánh tráng Tân An: Hương vị trăm năm bên dòng sông Gianh
15:53 | 30/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, khẳng định vai trò đồng hành cùng làng nghề
14:44 | 26/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hà Nội tiếp nhận quản lý Vườn Quốc gia Ba Vì và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
17:03 | 24/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sản phẩm OCOP, làng nghề Hà Nội tham gia Hội chợ Lifestyle Week Tokyo 2026
16:30 | 24/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hệ sinh thái năng lượng xanh mở hướng phát triển bền vững cho Hà Nội
16:26 | 24/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Người trưởng thôn nhiệt huyết vì cộng đồng
23:51 | 22/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Chạm bạc làng Chăm: Giữ nghề giữa nhịp sống hiện đại
11:36 | 20/06/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Vươn lên làm giàu từ mô hình trồng nho sữa ở xã Liên Minh
12:01 Khởi nghiệp
Đổi mới công nghệ, làng nghề truyền thống tăng sức cạnh tranh trên thị trường
08:53 Khuyến công
Hà Nội tăng tốc chuẩn hóa, kết nối, ‘làm sạch’ dữ liệu đất đai toàn thành phố
08:41 Nông thôn mới
Những nan tre kể chuyện trăm năm làng nghề Thủ Sĩ
15:05 Làng nghề, nghệ nhân
Giữ nghề để thời gian không lãng quên
14:41 Làng nghề, nghệ nhân











