Ngày 1/6, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Hướng dẫn số 3781/HD-BKHCN về thực hiện một số nội dung tiêu chí, điều kiện thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.

Hướng dẫn quy định cụ thể các điều kiện đạt chuẩn đối với hạ tầng viễn thông, điểm bưu chính phục vụ công cộng gắn với chính quyền số và mô hình thôn thông minh, qua đó góp phần thúc đẩy chuyển đổi số khu vực nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống người dân và hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở.

Hạ tầng viễn thông được đầu tư đồng bộ, bảo đảm mọi thôn trên địa bàn xã nông thôn mới đều có thể tiếp cận dịch vụ điện thoại.

Đối với tiêu chí 2.6 về hạ tầng viễn thông, mục tiêu đến năm 2030 là bảo đảm phủ sóng viễn thông và internet đến 100% khu dân cư nông thôn và vùng sản xuất. Theo đó, tất cả các thôn trên địa bàn xã phải có khả năng tiếp cận và sử dụng ít nhất một trong hai loại dịch vụ điện thoại (mạng viễn thông cố định mặt đất hoặc di động mặt đất), đồng thời được cung cấp ít nhất một trong hai loại dịch vụ truy nhập internet (băng rộng cố định mặt đất hoặc băng rộng di động mặt đất).

Bên cạnh yêu cầu về độ phủ, toàn bộ dịch vụ viễn thông và internet đang cung cấp tại địa phương phải đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do cơ quan có thẩm quyền ban hành, bảo đảm chất lượng, an toàn và khả năng phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Đối với tiêu chí 7.1 về điểm bưu chính phục vụ công cộng và chính quyền số, mỗi xã phải có tối thiểu một điểm cung cấp dịch vụ bưu chính thuộc mạng bưu chính công cộng, đồng thời có khả năng hỗ trợ người dân thực hiện các dịch vụ công trực tuyến.

Điểm phục vụ phải bảo đảm đầy đủ mặt bằng, trang thiết bị cần thiết; có biển hiệu, niêm yết công khai thời gian hoạt động và thông tin dịch vụ. Thời gian mở cửa tối thiểu 4 giờ trong mỗi ngày làm việc, không kể các ngày nghỉ lễ, Tết theo quy định. Đặc biệt, điểm phục vụ phải được trang bị các thiết bị hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Theo hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ, điểm bưu chính phải có ít nhất một trong các thiết bị như máy tính để bàn, máy tính xách tay, máy tính bảng hoặc thiết bị đầu cuối có tính năng tương đương; được kết nối với máy quét hoặc thiết bị có chức năng quét hồ sơ, tài liệu. Đồng thời, các thiết bị phải được kết nối Internet băng rộng, đáp ứng yêu cầu về an toàn, an ninh thông tin và bảo mật dữ liệu.

Các thiết bị đầu cuối phải tuân thủ quy định về cấu hình kỹ thuật tối thiểu của Bộ Khoa học và Công nghệ, bảo đảm khả năng thực hiện các chức năng cơ bản trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, điểm phục vụ bưu chính công cộng phải bảo đảm cung ứng dịch vụ thư cơ bản có địa chỉ nhận với khối lượng đến 2 kg và dịch vụ gói, kiện hàng hóa đến 10 kg theo quy định.

Đối với tiêu chí 7.4 về mô hình thôn thông minh, áp dụng cho các xã nhóm 1 và nhóm 2, đến năm 2030 phải bảo đảm 100% hộ gia đình có khả năng tiếp cận mạng cáp quang khi có nhu cầu sử dụng; ít nhất 90% người dùng Internet cố định được truy cập với tốc độ trung bình từ 200 Mb/s trở lên.

Cùng với đó, hạ tầng viễn thông phải đáp ứng yêu cầu phủ sóng mạng di động băng rộng 5G tới 99% dân số trên địa bàn thôn; tỷ lệ thuê bao sử dụng điện thoại thông minh đạt tối thiểu 90% tổng số thuê bao di động.

Mỗi thôn thông minh bắt buộc phải có điểm truy cập số cộng đồng đặt tại nhà văn hóa hoặc điểm sinh hoạt cộng đồng, được kết nối Internet cáp quang băng rộng nhằm phục vụ nhu cầu học tập, tra cứu thông tin và tiếp cận các dịch vụ số của người dân.

Ngoài ra, địa phương phải thành lập tổ công nghệ số cộng đồng, đồng thời tổ chức tuyên truyền, phổ biến và tập huấn kỹ năng số cho người dân tối thiểu một lần mỗi năm. Bên cạnh các yêu cầu riêng nêu trên, mô hình thôn thông minh vẫn phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, điều kiện chung theo quy định hiện hành của cấp có thẩm quyền.