1. Nội dung vụ việc:

Như trên các phương tiện thông tin đại chúng đã đưa tin, chiều ngày 17.9.2018, Công an TP. Hà Nội tổ chức họp báo công bố thông tin ban đầu vụ 7 người chết sau lễ hội âm nhạc ở Công viên Hồ Tây (Hà Nội).

Thông tin tại cuộc họp báo, ông Trương Minh Tiến - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội cho hay, Công ty TNHH Á Châu có trụ sở chính tại quận Đống Đa, TP Hà Nội có đăng ký kinh doanh dịch vụ biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang. Công ty này đã từng tổ chức nhiều chương trình nhạc điện tử cho các DJ trong và ngoài nước trình diễn được Sở Văn hóa, thể thao cấp phép. Công ty chưa từng bị xử lý vi phạm hành chính về tổ chức biểu diễn nghệ thuật.

Theo ông, sự việc đã có dấu hiệu hình sự hay chưa và vi phạm cụ thể vi ở điều khoản nào?

Thưa ông, theo như ông Trương Minh Tiến - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội cho rằng, Công ty TNHH Á Châu có trụ sở chính tại quận Đống Đa, TP Hà Nội có đăng ký kinh doanh dịch vụ biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang. Như vây, trong trường hợp này ai sẽ phải là người chịu trách nhiệm hậu quả gây ra?

Khí N20 không phải chất cấm, như vậy theo ông phải được quản lý như thế nào đối với các quán bar, vũ trường?

2. Ý kiến trả lời của Luật sư thuộc Công ty Luật TNHH TGS

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi, với nội dung câu hỏi của bạn, chúng tôi xin phép được trả lời như sau:

Thứ nhất, sự việc 7 người tử vong tại lễ hội âm nhạc ở Công viên Hồ Tây - một sự kiện âm nhạc do công ty TNHH Á Châu có dấu hiệu hình sự hay không và vi phạm cụ thể ở khoản nào?

Theo như nội dung tại buổi họp báo ngày 17/09/2018, Phó Giám đốc Công an TP. Hà Nội Nguyễn Văn Viện đã cho biết, qua kiểm tra sơ bộ, cả 7 nạn nhân đều dương tính với ma túy, hiện cơ quan điều tra đang xác định loại ma túy các đối tượng sử dụng. Thêm vào đó, từ kết quả khám nghiệm hiện trường, cơ quan điều tra còn phát hiện bóng cười, tinh thể màu trắng, viên nén nghi ma túy.

Trước hết, cần phải khẳng định là đến thời điểm hiện tại, thì chưa thể khẳng định được trách nhiệm cụ thể thuộc về đơn vị, tổ chức hay cá nhân nào vì cơ quan điều tra vẫn đang trong quá trình tích cực điều tra. Nhưng qua thông tin ban đầu do Phó Giám Đốc Công an Tp Hà Nội cho biết thì có thể thấy đây là một vụ việc có dấu hiệu của tội phạm. Cụ thể là việc tàng trữ, mua bán trái phép chất ma túy theo quy định tại Điều 219 và Điều 251 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017. Đồng thời qua những công bố sơ bộ về vụ án, cơ quan chức năng cần điều tra làm rõ những vấn đề như tại sao nhóm những người này lại có thể mang ma túy vào bên trong lễ hội và sử dụng một cách dễ dàng như vậy, ai là người đã cung cấp ma túy cho nhóm người này? Bởi lẽ, đối với hành vi cung cấp ma túy cho nhóm bạn trẻ này đã có thể cấu thành tội “Mua bán trái phép chất ma túy” theo quy định tại Điều 251 BLHS 2015, người vi phạm có thể đối mặt với hình phạt tù từ 2 năm đến 20 năm, chung thân hoặc tử hình. Còn đối với hành vi mua về để sử dụng của nhóm bạn trẻ này đã có thể cấu thành tội “tàng trữ trái phép chất ma túy” theo quy định tại Điều 219 BLHS 2015, những người thực hiện hành vi này có thể phải đối mặt với mức án từ 1 năm tù đến chung thân, tùy vào lượng ma túy mà người đó tàng trữ. Còn về phía đơn vị tổ chức, họ sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự về sự cố đáng tiếc này vì họ đã được các cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép đầy đủ để tổ chức và thực hiện chương trình này.

Thứ hai, công ty TNHH Á Châu có trụ sở chính tại quận Đống Đa, TP Hà Nội có đăng ký kinh doanh dịch vụ biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang. Như vây, trong trường hợp này ai sẽ phải là người chịu trách nhiệm hậu quả gây ra?

Như nội dung đã giải thích ở trên, vì việc điều tra của cơ quan điều tra chưa kết thúc nên không thể khẳng định công ty TNHH Á Châu là tổ chức phải chịu trách nhiệm về hậu quả xảy ra sau. Tuy nhiên, chính khâu tổ chức cũng như khâu kiểm soát an ninh lễ hội của ban tổ chức chưa chặt chẽ mới dẫn đến việc đáng tiếc xảy ra. Thêm vào đó, việc ban tổ chức công khai bày bán “bóng cười”- một loại bóng có chứa khi N20 gây cười và nguy hiểm đến sức khỏe đã vi phạm quy định tại Nghị định số 108/2008/NĐ-CP. Theo đó, khí N20 thuộc danh mục hóa chất nguy hiểm mà tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, cất giữ, bảo quản, sử dụng hóa chất phải xây dựng biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất. Đồng thời, việc kinh doanh bóng cười không bị pháp luật ngăn cấm nhưng cần đảm bảo các điều kiện theo quy định về ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Việc xử phạt hành vi kinh doanh bóng cười của Ban tổ chức sẽ được xem xét trên 2 góc độ: có đăng ký kinh doanh mặt hàng này hay không? Có đáp ứng đủ những yêu cầu của việc kinh doanh mặt hàng có điều kiện không? Tại Điều 5 Chương 2 Nghị định 163/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực hóa chất, hành vi vi phạm quy định về an toàn trong sản xuất, kinh doanh và cất giữ hóa chất nguy hiểm bị phạt tiền từ 1 triệu đồng – 10 triệu đồng, tùy theo mức độ hành vi vi phạm.

Thứ ba, Khí N20 không phải chất cấm, như vậy theo ông phải được quản lý như thế nào đối với các quán bar, vũ trường?

Khí cười (tên viết tắt là “N2O”) có tên tiếng Anh là Nitrous oxide, tên khoa học là Dinitơ monoxit. Khí cười được quy định là một trong các loại hóa chất chất hạn chế sản xuất, kinh doanh, cụ thể là được liệt vào mục số 120 thuộc Phụ lục II, Nghị định 113/2017/NĐ-CP Danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp .Theo đó các chất quy định tại Phụ lục II đều là “ hóa chất nguy hiểm cần được kiểm soát đặc biệt về kỹ thuật an toàn, phạm vi, loại hình, quy mô, thời hạn sản xuất, kinh doanh để bảo đảm không gây phương hại đến quốc phòng, an ninh, sức khỏe con người, tài sản, môi trường.”

Tuy nhiên, việc sản xuất, kinh doanh khí cười cũng phải đảm bảo các quy định của pháp luật. Điềm b, Khoản 2, Điều 15. Sản xuất, kinh doanh hóa chất thuộc Danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh, Luật Hóa chất 2007 quy định về yêu cầu đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh hóa chất thuộc Danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh người sản xuất, kinh doanh phải: “Có Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất thuộc Danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh”.

Điều 43 Luật Hóa chất 2007 quy định “Tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất phải khai báo hóa chất với Bộ Công thương; tổ chức, cá nhân sản xuất hóa chất phải khai báo hóa chất với cơ quan chuyên môn quản lý hoạt động hóa chất của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh.”. Theo đó, pháp luật Việt Nam hiện nay không cấm các cá nhân, tổ chức sản xuất, kinh doanh khí cười, nhưng việc sản xuất, kinh doanh phải được đăng ký ngành nghề có điều kiện, có giấy phép kinh doanh và tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu về thủ tục pháp lý cũng như quy định về an toàn.

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn (Giám đốc - Hãng luật TGS) cho biết “Theo Công ước quốc tế về ma túy, chất N2O - được bơm trong “bóng cười” - chưa xếp vào danh mục tiền chất hay chất gây nghiện tương tự ma túy, cho nên việc xử lý là chưa có quy định. Song trên thực tế, việc sử dụng loại khí này cũng có thể gây ảo giác, có dấu hiệu tương tự sử dụng ma túy tổng hợp, việc hít bóng cười hay khí cười ảnh hưởng trực tiếp tới tim mạch, hệ thần kinh mà hậu quả xấu nhất nếu lạm dụng là dẫn tới trầm cảm hoặc thiệt mạng. Hiện nay, khí cười được tiêu dùng như một loại chất kích thích, đựng trong bóng bay để tạo cảm giác hưng phấn, thường được cung cấp tại các quán ba, vũ trường, quán karaoke…v…v. Đây là mục địch sử dụng không được ủng hộ, nhưng hiện chưa có văn bản hướng dẫn của Chính phủ điều chỉnh hiện tượng này.”

Mặc dù chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể của Chính phủ nhưng các địa phương, đơn cử như Hà Nội đã có động thái cấm và xử phạt hành chính các hành vi sử dụng Khí cười với mục đích tiêu khiển, cụ thể căn cứ theo quy định Công văn số 1556/UBND-KGVX của Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội về việc tăng cường quản lý, xử lý vi phạm trong việc kinh doanh, buôn bán “bóng cười”. Đồng thời tại Điều 5 chương 2 của Nghị định 163 NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực hóa chất quy định, hành vi vi phạm quy định về an toàn trong sản xuất, kinh doanh và cất giữ hóa chất nguy hiểm bị phạt tiền từ 1 - 10 triệu đồng, tùy theo tính chất vi phạm; thẩm quyền xử phạt do UBND quận, phường thực hiện, tùy theo mức độ vi phạm. Như vậy, điều này thể hiện rõ trách nhiệm kiểm soát, xử lý vi phạm kinh doanh “khí cười”, hơn hết thuộc về cấp quận, phường.

Luật sư Tuấn cho biết thêm, trước thực trạng thanh, thiếu niên sử dụng “bóng cười” tràn lan tại các quán cà phê, bar, vũ trường…như hiện nay, để chủ động phòng ngừa, phát hiện, quản lí cũng như là xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến “bóng cười” cần phải có sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và người dân cần phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, cụ thể:

+ Cần tăng cường kiểm tra, xử lý các cơ sở kinh doanh, cất giữ, bảo quản khí N20; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, yêu cầu chủ kinh doanh dịch vụ có điều kiện ký cam kết không mua bán, cất giữ, bảo quản khí N20 trái phép. Đặc biệt, các đơn vị cần thiết lập “đường dây nóng” để thu thập thông tin tố giác, tin báo tội phạm về tệ nạn ma túy nói chung, các hành vi kinh doanh trái phép khí N20 nói riêng…Cùng với đó, các phòng nghiệp vụ CATP chủ động phối hợp với các đơn vị có liên quan, tăng cường nắm tình hình, tổ chức điều tra cơ bản, rà soát các cơ sở kinh doanh khí N20 không có giấy phép kinh doanh, không có biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất hoặc chưa được các cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc tuyên truyền, kiểm tra, xử lý hoạt động kinh doanh “bóng cười” cần sớm được triển khai đồng bộ, quyết liệt, để tránh hậu quả xấu về lâu dài.

+ Cùng với các biện pháp tuyên truyền, kiểm tra và xử lý vi phạm trực tiếp, các lực qt lượng chức năng chủ động nắm bắt, phát hiện và ngăn chặn những thủ đoạn đối phó, biến tướng của các đối tượng kinh doanh “bóng cười”. Trong đó, công tác đấu tranh tập trung vào những “đầu nậu” cung cấp hàng cho các quán bar, cà phê. Chủ động nắm bắt tình hình và chuyển hướng đấu tranh kịp thời.

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn
Giám Đốc Hãng Luật TGS LawFirm