Để làm ra 1kg mứt vỏ bưởi thành phẩm phải sử dụng tới 3,5kg bưởi tươi, qua nhiều công đoạn kỳ công. Ảnh minh họa.

Sinh ra ở vùng đất Vĩnh Long, rồi về làm dâu tại vùng chuyên canh bưởi Năm Roi của xã An Lạc Thôn, chị Lil từng nhiều lần chứng kiến cảnh “được mùa mất giá”. Mỗi khi thương lái ngừng mua, bưởi chín đầy vườn mà chẳng ai ngó ngàng. Nỗi trăn trở ấy khiến chị luôn ấp ủ ý định làm gì đó để trái bưởi không còn bị lãng phí, để người trồng có thể sống tốt bằng chính nông sản quê hương mình.

Sau nhiều năm mày mò tìm hiểu, thử nghiệm từ các công thức dân gian đến hướng dẫn của chuyên gia, năm 2023, chị Lil quyết định thành lập Cơ sở sản xuất Út Minh, chuyên chế biến và cung ứng các sản phẩm từ bưởi. Hiện cơ sở có ba sản phẩm chủ lực: rượu bưởi, mứt vỏ bưởi và nước bưởi lên men tự nhiên, trong đó hai sản phẩm sau đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao cấp thành phố.

Để làm ra 1kg mứt vỏ bưởi thành phẩm, chị phải sử dụng tới 3,5kg bưởi tươi, qua nhiều công đoạn kỳ công như chọn trái, gọt vỏ, ngâm khử đắng, sên với đường và phơi nắng. Còn để có 3 lít nước bưởi lên men tự nhiên, cần tới 10kg nguyên liệu và 180 ngày ủ men, lắng lọc cẩn thận. “Mỗi mẻ làm đều như nuôi con nhỏ, phải kiên nhẫn, giữ đúng độ chua, ngọt, thơm tự nhiên của bưởi, không dùng chất bảo quản,” chị Lil chia sẻ.

Không chỉ tạo ra sản phẩm sạch, an toàn, cơ sở của chị Lil còn giúp tiêu thụ gần 100kg bưởi mỗi ngày cho bà con quanh vùng vào mùa cao điểm.

Không chỉ tạo ra sản phẩm sạch, an toàn, cơ sở của chị Lil còn giúp tiêu thụ gần 100kg bưởi mỗi ngày cho bà con quanh vùng vào mùa cao điểm. Nhờ vậy, nông dân yên tâm trồng bưởi mà không còn lo đầu ra. Doanh thu trung bình của cơ sở đạt 70-80 triệu đồng/tháng, tạo việc làm thường xuyên cho 15-20 lao động, chủ yếu là phụ nữ, với thu nhập 250.000-300.000 đồng/ngày.

Công việc tại cơ sở không quá nặng nhọc, lại ổn định, nên nhiều phụ nữ trong vùng xem đây là “nghề mới” giúp họ vừa có thu nhập, vừa được ở gần gia đình. “Trước kia, tụi tôi đi làm công nhật xa nhà, nay được làm tại đây, có việc quanh năm. Mứt bưởi ngon lại dễ làm, vừa làm vừa trò chuyện, thấy vui lắm,” một lao động chia sẻ.

Theo ông Hà Thanh Bình, Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã An Lạc Thôn, mô hình của chị Lil đã góp phần quan trọng trong việc giải quyết đầu ra ổn định cho bưởi Năm Roi và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp – hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn mà địa phương đang theo đuổi. “Chính quyền sẽ tiếp tục hỗ trợ cơ sở mở rộng sản xuất, kết nối tiêu thụ và đăng ký thêm sản phẩm OCOP để nâng tầm thương hiệu nông sản An Lạc Thôn,” ông Bình cho biết.

Từ những quả bưởi tưởng chừng bỏ đi, chị Lil đã tạo nên sản phẩm mang hương vị quê hương và giá trị kinh tế bền vững. Với chị, điều quý giá nhất không chỉ là doanh thu hay chứng nhận OCOP, mà là khi nhìn thấy người dân quê mình nở nụ cười yên tâm mỗi mùa thu hoạch vì trái bưởi giờ đây đã có “cuộc sống mới”.