Phát triển kinh tế tập thể cần có chiều sâu

Kinh tế tập thể ở thủ đô Hà Nội có hình thức đa dạng (tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã…) với nòng cốt là HTX phát triển dựa trên sự tham gia của các thành viên và có vai trò quan trọng trong việc cải thiện, nâng cao thu nhập cho người lao động nguyên tắc các thành viên cùng góp vốn, góp tài sản, góp sức trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi.

Theo ông Nguyễn Văn Chí, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội nhận định: trong lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế tập thể còn có ý nghĩa rất quan trọng bởi chính sự liên kết, hợp tác thông qua các mô hình hợp tác xã, liên minh hợp tác xã đã dẫn đến sự ra đời của các khu sản xuất tập trung, các vùng nguyên liệu, cánh đồng mẫu lớn và các chuỗi liên kết sản xuất…tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng thành tựu khoa học-công nghệ hiện đại vào sản xuất, kinh doanh, chế biến sản phẩm, từ đó nâng cao số lượng, chất lượng hàng hóa, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước.

Lúa hữu cơ tại xã Đồng Phú, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.

Huyện Chương Mỹ là một trong những huyện làm tốt vai trò liên kết chuỗi trong sản xuất nông nghiệp. Tại xã Đồng Phú đã xây dựng thành công vùng lúa hữu cơ gần 50 ha, nhiều doanh nghiệp đặt hàng, cam kết tiêu thụ gạo hữu cơ Đồng Phú, trong đó có xuất khẩu sang nước ngoài.

Năm 2012, trường Đại học Tokyo Nhật Bản và Học viện Nông nghiệp Việt Nam thực hiện thí điểm thành công dự án Pamci, canh tác lúa theo nguyên tắc hữu cơ Pamci và phương pháp SRI tại thôn Thượng Phúc, xã Đồng Phú. Năm 2014, HTX NN hữu cơ Đồng Phú đã duy trì và tiếp nối những thành công mà Pamci để lại.

Bà Trịnh Thị Nguyệt - Chủ tịch HTX Nông nghiệp hữu cơ Đồng Phú cho biết: Áp dụng phương pháp canh tác hữu cơ không có sự tham gia của các chất hoá học và các chất bảo quản. Đặc biệt, hệ thống nước tưới trước khi dẫn vào ruộng đều được chảy qua các cửa cống có đặt than hoạt tính, lúa được kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trước khi thu hoạch. Toàn bộ quá trình sản xuất đều được ghi chép đầy đủ qua hệ thống camera và sổ sách. Áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất giúp giảm chi phí; đồng thời, liên kết, tương trợ nhau trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm, vì vậy thành viên yên tâm sản xuất, có lãi cao.

Lúa hữu cơ Đồng Phú mang lại giá trị cao cho người nông dân.

Tương tự, tại huyện Hoài Đức nhờ ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất gắn với liên kết chuỗi trong tiêu thụ sản phẩm mà nhiều HTX trên địa bàn đã làm ăn có hiệu quả. HTX Dương Liễu ( huyện Hoài Đức) là HTX kinh doanh tổng hợp quy mô lớn với gần 2.500 thành viên.

Hoạt động dịch vụ của HTX gồm 7 nhóm ngành chính trong đó có nhiều dịch vụ nông nghiệp không thu phí như dịch vụ tu sửa giao thông thủy lợi nội đồng, công tác bảo vệ thực vật, dịch vụ tưới tiêu… Bên cạnh đó, HTX còn các dịch vụ cung cấp giống, vật tư nông nghiệp, sản xuất và kinh doanh thương mại, kinh doanh điện nông thôn, quản lý chợ…

Nhiều mô hình kinh tế tập thể Hà Nội mang lại giá trị kinh tế cao.

Ngoài ra trên địa bàn Thành phố còn nhiều HTX ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, kinh doanh như HTX rau Văn Đức, HTX rau sạch Chúc Sơn (Chương Mỹ), HTX Đa Tốn (Gia Lâm), HTX Đông Cao (Mê Linh), HTX nông nghiệp xã Tam Hưng (Thanh Oai), HTX nông lâm xã Bắc Sơn với chuỗi chè an toàn Bắc Sơn, HTX nông nghiệp Vân Nam (Phúc Thọ) với chuỗi chuối VietGap…

Hỗ trợ nông dân xây dựng các mô hình kinh tế tập thể

Để phát triển kinh tế tập thể, thành phố đã chỉ đạo thống nhất quan điểm về phát triển kinh tế tập thể và chú trọng tạo lập môi trường thể chế, tâm lí xã hội thuận tiện cho kinh tế tập thể, HTX phát triển thông qua công tác tuyên truyền, truyền thông và ban hành hệ thống đồng bộ các văn bản để tổ chức thực hiện Nghị quyết, khẳng định nhất quán quan điểm về phát triển kinh tế tập thể. Cùng với đó, thành viên và người lao động trong các HTX cũng hiểu rõ hơn về vai trò, vị trí của HTX và quyền lợi, trách nhiệm khi tham gia.

Chủ tịch Hội Nông dân TP Hà Nội, bà Phạm Hải Hoa (áo dài, thứ 2 bên phải sang) cùng các đại biểu tham quan các gian hàng OCOP, sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao.

Chủ tịch Hội Nông dân TP Hà Nội, bà Phạm Hải Hoa cho biết: Hội thường xuyên vận động, hướng dẫn nông dân tham gia phát triển các hình thức kinh tế tập thể và phát triển mô hình chi hội, tổ hội nghề nghiệp. Trong đó đã có 18HTX và 410 tổ hợp tác, 156 chi hội nghề nghiệp với 3.374 thành viên. Tiêu biểu chi hội nông dân nghề nghiệp trồng hoa cây cảnh, xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ vớ 60 thành viên, thu nhập đạt 300 – 350 triệu đồng. Hay chi hội nông dân nghề nghiệp sản xuất rau an toàn tại Đa Tốn (Gia Lâm), hàng tháng cung cấp 7 – 10 tấn rau an toàn ra thị trường, chi hội nông dân nghề nghiệp gà đồi Thụy An, Ba Vì với 17 thành viên hoạt động hiệu quả.

Theo Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã TP. Hà Nội Nguyễn Tiến Phong, trải qua 20 năm đổi mới và phát triển kinh tế tập thể, đến nay trên địa bàn Thành phố đã có 1.393 tổ hợp tác, trong đó có 1.254 tổ hợp tác trong nông nghiệp, 139 tổ hợp tác phi nông nghiệp. Các tổ hợp tác chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; tổ chức, quy mô và nội dung hoạt động đa dạng. Việc thành lập các tổ hợp tác đã đáp ứng và khắc phục được khó khăn của kinh tế hộ như thiếu vốn, công cụ, kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất, sức cạnh tranh trên thị trường.

Các HTX, THT thực sự là “bà đỡ” cho nông dân bởi không chỉ dẫn dắt, trợ giúp nông dân mà còn cung cấp dịch vụ giá rẻ, chất lượng cao và là đối tác kinh tế thay nông dân kết nối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo đánh giá của Liên minh Hợp tác xã tỉnh, các HTX hoạt động theo chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm còn hạn chế cả về số lượng và chất lượng; phần nhiều HTX chưa có chuyển biến rõ nét trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đoàn đại biểu thành phố Hà Nội thăm quan một số gian hàng tiêu biểu trong các kỳ hội chợ, xúc tiến thương mại.

Đồng thời, hoạt động của mô hình liên kết “4 nhà” trong sản xuất nông nghiệp phần nào đã giúp cho các HTX nông nghiệp trên địa bàn Thành phố vượt qua những khó khăn trong sản xuất, thực hiện tốt việc chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm. Ông Nguyễn Văn Chí, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội cho biết thêm.

Một số HTX đã mạnh dạn đầu tư trang thiết bị, hệ thống chuồng trại tiên tiến để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, từng bước mở rộng sản xuất kinh doanh, tăng thu nhập cho người nông dân tham gia, xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, chế biến, phân phối sản phẩm. Đồng thời xây dựng các mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả theo chuỗi. Nhiều HTX áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất Vietgap, hữu cơ, đã đăng ký nhãn hiệu, thương hiệu tập thể.

Đặc biệt, có HTX nông nghiệp đã tổ chức trên 10 khâu dịch vụ, làm tốt công tác chỉ đạo sản xuất nông nghiệp, bảo đảm về thời vụ, bố trí cây trồng hợp lý, đưa giống cây trồng, vật nuôi năng suất, chất lượng, giá trị cao vào sản xuất; đưa cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp… duy trì ổn định sản xuất nông nghiệp kịp thời vụ, đảm bảo diện tích gieo trồng.

Đến nay, Hà Nội đã hình thành nhiều HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, liên kết trong sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm, chú trọng xây dựng tiêu chuẩn chất lượng. Hiện có 106 HTX nông nghiệp có sản phẩm OCOP với 427 sản phẩm tham gia đánh giá phân hạng sản phẩm OCOP.

(Bài viết có sự phối hợp với Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội)