Tiềm năng mới cho phát triển nông nghiệp bền vững ở Hà Tĩnh. Ảnh minh họa.

Trồng hữu cơ là hướng đi bền vững và khác biệt

Với sự kiên trì và chủ động trong kỹ thuật, ông Hoài đã khắc phục khó khăn bằng cách làm đất theo luống cao, phủ nilon giữ ẩm, kết hợp chăm sóc hợp lý. Kết quả vượt ngoài mong đợi: bí sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh, ra hoa đậu quả tốt, năng suất cao và chất lượng đẹp.

Ông Hoài chia sẻ: “Vùng đất Vũ Quang trước nay chủ yếu trồng cam, keo hoặc sắn, nhưng khi đi thực tế ở Nghệ An, tôi nhận thấy bí xanh hoàn toàn có thể thích nghi tốt với điều kiện đất đồi. Tôi quyết tâm thử, và thật mừng khi vụ đầu tiên đạt kết quả khả quan, mang lại thu nhập cao hơn hẳn các cây trồng khác.”

Giống bí xanh được ông Hoài lựa chọn là bí đao xanh lai F1 – Nova 209, có khả năng sinh trưởng mạnh, chịu hạn tốt, thích nghi với đất tơi xốp. Mỗi quả nặng trung bình 1,5 - 2kg, ruột đặc, vị ngọt thanh và có hương thơm tự nhiên. Điều đặc biệt, toàn bộ diện tích bí được ông trồng theo hướng hữu cơ, không dùng thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón hóa học.

Nhờ cách làm này, vườn bí phát triển xanh tốt, năng suất ổn định, quả bóng đẹp, vừa đảm bảo an toàn thực phẩm, vừa giữ được độ phì cho đất. Đây cũng là hướng sản xuất phù hợp với xu thế nông nghiệp xanh, an toàn và thân thiện môi trường mà nhiều địa phương đang hướng tới.

Mô hình của ông Hoài nhanh chóng tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng. Nhiều hộ dân trong xã và các vùng lân cận đã đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm, tìm hiểu kỹ thuật phủ nilon giữ ẩm, tưới tiết kiệm, bón phân hữu cơ để nhân rộng mô hình trên các vùng đất đồi bỏ hoang.

Theo phân tích của cán bộ kỹ thuật, đất đồi có đặc điểm thoát nước tốt, nhẹ và tơi xốp, giúp rễ bí xanh dễ dàng lan sâu, hấp thu dinh dưỡng, hạn chế ngập úng – yếu tố cây rất nhạy cảm. Hơn nữa, khí hậu vùng đồi mát và khô còn giúp quả bí đặc ruột, bảo quản được lâu, thuận lợi cho tiêu thụ và vận chuyển xa.

Hiệu quả kinh tế rõ nét mở hướng phát triển mới

Từ 4 sào trồng thử nghiệm ban đầu, đến nay, gia đình ông Hoài cùng một số hộ dân khác ở xã Vũ Quang đã mở rộng diện tích lên gần 1 ha, canh tác luân phiên 2 vụ bí xanh và 1 vụ ngô mỗi năm. Trong đó, một sào bí xanh chỉ sau 4–4,5 tháng cho thu nhập từ 30 triệu đồng trở lên, cao gấp nhiều lần so với trồng keo, sắn hay ngô lấy hạt.

Không chỉ mang lại thu nhập ổn định, mô hình còn góp phần đa dạng hóa cây trồng trên đất đồi, tận dụng diện tích trước đây bỏ hoang hoặc hiệu quả thấp. Một số hộ dân trong xã đã mạnh dạn trồng xen bí xanh trong vườn cam mới trồng, vừa giúp tăng độ che phủ đất, vừa có thêm nguồn thu trong thời gian cam chưa cho quả.

Chị Thái Thị Mỹ Thành, cán bộ Phòng Kinh tế, UBND xã Vũ Quang nhận định: “Thực tế cho thấy cây bí xanh rất phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng nơi đây. Cây dễ trồng, ít sâu bệnh, có thể trồng quanh năm và cho thu nhập ổn định. Xã đang đánh giá tổng thể để nhân rộng, hướng tới hình thành vùng trồng bí xanh quy mô lớn, tạo nguồn nguyên liệu phục vụ tiêu thụ, chế biến.”

Thành công của mô hình trồng bí xanh ở Vũ Quang không chỉ mở ra hướng đi mới cho nông dân miền núi Thanh Hóa mà còn thể hiện tư duy đổi mới trong khai thác tiềm năng địa phương. Từ những vùng đất đồi tưởng chừng chỉ trồng keo hoặc cam, nay đã xuất hiện những luống bí xanh trĩu quả, xanh mướt, mang lại giá trị kinh tế cao.

Không dừng lại ở hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần vào mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, thân thiện môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu định hướng phát triển nông nghiệp bền vững mà Thanh Hóa đang hướng đến.

Ông Hoài cùng nhiều hộ dân trong xã dự định sẽ tiếp tục mở rộng diện tích, liên kết sản xuất và tiêu thụ với các doanh nghiệp, hợp tác xã, tiến tới xây dựng thương hiệu “Bí xanh Vũ Quang” sản phẩm nông nghiệp sạch từ vùng đồi núi.

Mô hình nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn: khi người nông dân dám nghĩ, dám làm và ứng dụng kỹ thuật mới, đất đồi khô cằn có thể trở thành nguồn sống xanh, góp phần làm giàu cho chính quê hương mình.