Liên kết sản xuất bước chuyển từ nhỏ lẻ đến bài bản

HTX Nông nghiệp Tân Thành (phường Bắc Kạn) đóng gói sản phẩm tinh bột nghệ. Ảnh:TL

Theo thống kê của Hội Nông dân tỉnh, đến nay Thái Nguyên có 1.376 mô hình kinh tế tập thể, gồm 1.031 tổ hợp tác và 345 hợp tác xã, với tổng nguồn vốn trên 52 tỷ đồng. Các mô hình này đang mang lại hiệu quả rõ rệt trong sản xuất nông nghiệp, chế biến nông sản, phát triển sản phẩm OCOP và xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp.

Trước đây, phần lớn nông dân Thái Nguyên vẫn quen với sản xuất manh mún, đơn lẻ, thiếu liên kết và khó mở rộng thị trường tiêu thụ. Tuy nhiên, với sự định hướng của các cấp Hội Nông dân, nhiều hộ đã chủ động liên kết, hình thành tổ hợp tác, hợp tác xã để nâng cao năng lực sản xuất và tiếp cận thị trường tốt hơn.

Điển hình như HTX Nông nghiệp Tân Thành (phường Bắc Kạn). Từ nhóm hộ trồng nghệ truyền thống, các thành viên đã mạnh dạn liên kết, đầu tư máy móc, dây chuyền chế biến tinh bột nghệ theo quy chuẩn an toàn. Sản phẩm được đóng gói bài bản, dán nhãn truy xuất nguồn gốc và kết nối tiêu thụ tại nhiều siêu thị, cửa hàng nông sản sạch trong và ngoài tỉnh. Mô hình vừa tạo công ăn việc làm ổn định, vừa nâng cao giá trị cây nghệ từ sản phẩm thô lên sản phẩm chế biến sâu.

Không chỉ với cây nghệ, các mô hình kinh tế tập thể tại những vùng chè nổi tiếng của Thái Nguyên như Đại Từ, Đồng Hỷ, Phú Lương… cũng đang phát huy rõ hiệu quả. Nhiều hợp tác xã chè đã chuẩn hóa quy trình canh tác, áp dụng kỹ thuật hữu cơ, sử dụng máy móc trong thu hái, bảo quản; đồng thời đẩy mạnh xây dựng thương hiệu và tham gia chương trình OCOP. Nhờ đó, sản phẩm chè Thái Nguyên ngày càng có chỗ đứng vững chắc trên thị trường.

Việc phát triển các mô hình kinh tế tập thể đã góp phần giải quyết bài toán khó của nhiều hộ nông dân: đầu ra sản phẩm. Khi có hợp tác xã đứng ra điều phối sản xuất, ký kết bao tiêu, người dân yên tâm tập trung nâng cao chất lượng thay vì lo ngại tình trạng được mùa mất giá.

Xây dựng chuỗi giá trị và tăng thu nhập cho nông dân

Một trong những yếu tố giúp mô hình kinh tế tập thể tại Thái Nguyên phát triển mạnh là sự hỗ trợ từ các tổ chức tín dụng và chương trình vốn vay ưu đãi. Hội Nông dân tỉnh đã phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hỗ trợ hơn 50.000 lượt hộ vay vốn phát triển sản xuất. Nhiều hộ có cơ hội đầu tư máy móc, giống cây trồng chất lượng, cải tạo vườn đồi và mở rộng quy mô chăn nuôi.

Theo Hội Nông dân tỉnh, nhờ biết cách sử dụng vốn vay hiệu quả, thu nhập của nhiều hộ tăng từ 10 - 20%, đặc biệt tại các vùng sản xuất chè, rau an toàn, cây ăn quả và chăn nuôi tập trung.

Bên cạnh nguồn vốn, Hội còn phối hợp tổ chức tập huấn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, xây dựng các mô hình điểm và thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị sản xuất. Nhiều mô hình từ trồng trọt đến chế biến – tiêu thụ được triển khai thành công, giúp nông dân không chỉ sản xuất tốt mà còn có tư duy kinh tế nông nghiệp bài bản, hướng đến thị trường và người tiêu dùng.

Các sản phẩm từ kinh tế tập thể, đặc biệt là chè, tinh bột nghệ, gạo nếp, rau an toàn, thịt sạch… đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử, góp phần tăng tính kết nối và mở rộng thị trường.

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, phong trào phát triển kinh tế tập thể ở Thái Nguyên vẫn đối mặt một số khó khăn như: quy mô nhiều hợp tác xã còn nhỏ, hạn chế về năng lực quản trị, thiếu nhân lực trẻ tham gia và chưa có nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao. Vì vậy, thời gian tới, Hội Nông dân tỉnh xác định tiếp tục đồng hành cùng hợp tác xã trong đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng sản phẩm và đẩy mạnh xúc tiến thương mại.

Định hướng của tỉnh là tiếp tục phát triển các mô hình gắn với sản xuất hữu cơ, nông nghiệp thông minh; thúc đẩy số hóa trong quản lý và tiêu thụ sản phẩm; khuyến khích doanh nghiệp liên kết sâu với hợp tác xã để mở rộng quy mô thị trường.

Phong trào nông dân thi đua phát triển kinh tế, cùng sự lan toả của mô hình kinh tế tập thể, đang góp phần quan trọng vào mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững của Thái Nguyên. Với 1.376 mô hình đang hoạt động hiệu quả, tỉnh tiếp tục đặt kỳ vọng vào việc mở rộng liên kết sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và cải thiện đời sống cho hàng chục nghìn hộ nông dân trên địa bàn.