Cải tạo vườn tạp, xây dựng vườn mẫu đem lại hiệu quả kinh tế khá cao tại xã Cam Thủy, huyện Cam Lộ -Ảnh: T.L

Thành công của chương trình xây dựng NTM tại Quảng Trị bắt đầu từ một sự chuyển đổi trong tư duy. Nếu như trước đây, người dân còn trông chờ vào sự hỗ trợ từ cấp trên, thì nay họ đã nhận thức sâu sắc: "Xây dựng NTM là làm cho chính mình." Vai trò chủ thể được phát huy tối đa khi người dân không chỉ tham gia mà còn chủ động làm chủ quá trình thay đổi, từ việc góp ý, giám sát đến trực tiếp thực hiện các công trình, phần việc tại địa phương.

Tiêu biểu cho sự thay đổi này là thôn kiểu mẫu Lam Thủy, xã Hải Hưng. Không gian thôn quê nơi đây hiện lên với hình ảnh xanh - sạch - đẹp, được kiến tạo nhờ phong trào chỉnh trang nông thôn, quy hoạch vườn, loại bỏ vườn tạp và xây dựng vườn mẫu. Người dân đã đầu tư xây dựng nhà cửa kiên cố, trồng hoa tạo cảnh quan, hoàn thiện hệ thống tường rào, với tổng nguồn vốn hơn 11,5 tỷ đồng. Ngoài ra, bà con còn hiến 2.772m² đất và đóng góp xây dựng, nâng cấp 15,5km đường bê tông đạt chuẩn, đưa tỷ lệ đường giao thông đạt chuẩn tại thôn Lam Thủy lên gần 98%.

Ông Võ Công Trong, một người dân trong thôn, chia sẻ: “Tất cả công trình, phần việc trong xây dựng NTM đều được bàn bạc, thống nhất rộng rãi trong dân. Sau khi về đích thôn kiểu mẫu, phong trào xây dựng NTM vẫn tiếp tục được duy trì, với nhiều công trình cộng đồng như sân văn hóa, sân thể thao... được xây dựng từ sự đóng góp công sức và kinh phí của người dân”.

Niềm vui từ chương trình NTM không chỉ hiện diện ở Lam Thủy mà còn lan tỏa khắp các vùng quê Quảng Trị. Những vùng đất khó khăn trước đây nay khoác lên diện mạo mới: cơ sở hạ tầng đồng bộ, khang trang, đời sống người dân được nâng cao rõ rệt. Các mô hình sản xuất hiệu quả do chính người dân xây dựng đã tạo nên sức bật kinh tế hộ gia đình. Thông qua chương trình OCOP, nhiều sản phẩm nông nghiệp được chế biến, quảng bá rộng rãi, khẳng định vị thế nông sản địa phương trên thị trường.

Thành quả này có được nhờ việc phát huy phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng.” Các cấp chính quyền đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, phát động phong trào thi đua yêu nước nhằm huy động nguồn lực từ nhân dân cho công cuộc xây dựng quê hương.

Thực tế cho thấy, địa phương nào huy động được trí tuệ, tâm huyết, kinh phí, công sức của người dân thì địa phương ấy càng sớm cán đích trong xây dựng NTM. Sau hơn một thập kỷ triển khai, Quảng Trị đã có 75/101 xã đạt chuẩn NTM, 21 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, 4 huyện đạt chuẩn NTM, cùng 142 thôn đạt chuẩn thôn kiểu mẫu, 190 vườn mẫu và 141 sản phẩm OCOP.

Đây chính là minh chứng sinh động cho hiệu quả của việc phát huy vai trò chủ thể của người dân trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM — một hành trình đổi mới không ngừng, bắt nguồn từ chính bàn tay, khối óc và trái tim của người dân quê hương.