Những cụ cao niên ở Hùng Lợi vẫn nói rằng, người Nùng cùng văn hoá nhuộm chàm dệt vải đã được truyền qua bao thế hệ và đã là người con gái Nùng thì phải học được cách ủ chàm, nhuộm vải. Bởi đó là thước đo của sự trưởng thành.

Màu chàm được bà con nhuộm bằng nguyên liệu lấy từ cây chàm-loại cây trồng khá phổ biến, quen thuộc với đồng bào. Nó được trồng ở quanh nhà, trên nương hoặc ngay cả trên những con đường đi vào bản. Nhà nào cũng sẽ dành ra một ít đất để trồng, chăm sóc cây chàm.

Thường thì công việc ủ chàm, nhuộm vải sẽ được thực hiện vào mùa hè và mùa thu bởi đây là thời điểm thời tiết khô, nhiều nắng. Tấm vài được nhuộm cũng vì thế mà nhanh khô, màu sắc sẽ đẹp hơn.

Lá chàm sau khi hái về sẽ được làm sạch, cho vào thùng ngâm với nước suối. Sau đó đến công đoạn khuấy cho lá chàm hoà tan với nước tạo nên một màu xanh sóng sánh, rồi chờ tinh bột lắng xuống thì lấy ra.

Tinh bột chàm tiếp tục được hoà với vôi bột, tro bếp và rượu, hỗn hợp này chỉ có người Nùng mới nắm được bí quyết bởi nó sẽ quyết định tới màu sắc của vải cũng như độ bền màu nhuộm. Ở công đoạn này sẽ cần tới đôi bàn tay khéo léo của những người phụ nữ Nùng.

Vải chàm cũng là nguyên liệu quan trọng nhất để làm nên những bộ quần áo truyền thống, mang đậm bản sắc dân tộc, là niềm tự hào của đồng bào Nùng nơi đây.

Phong tục của người Nùng cũng rất đa dạng từ tập quán sinh hoạt, nhà ở cho đến trang phục. Ngoài những lúc làm công việc đồng áng, đi rừng thì đồng bào vẫn hay mặc trang phục truyền thống được nhuộm từ cây chàm.

Ngày nay, trước sự phát triển của kinh tế xã hội, trong trang phục thường ngày của người Nùng cũng có sự thay đổi. Tuy vậy, nhiều người Nùng ở xã vùng cao Hùng Lợi vẫn gìn giữ việc nhuộm vải tràm như một nét truyền thống của dân tộc mình.