Nghề truyền thống từ cá đồng

Khô cá bổi là đặc sản quen thuộc của người dân Cà Mau. Ảnh: ST

Cà Mau là vùng đất giàu nguồn lợi cá đồng, đặc biệt ở các xã Đá Bạc, xã Trần Văn Thời - nơi nổi tiếng với làng nghề khô cá bổi. Ngày trước, ngoài việc bán cá tươi cho thương lái, bà con thường làm mắm, làm khô, trong đó khô cá bổi là sản phẩm được ưa chuộng nhờ để được lâu, có giá trị kinh tế cao và thích hợp làm quà biếu.

Vào mùa thu hoạch, cá bổi nhiều đến mức đổ thành đống như lúa. Người dân chọn những con cá lớn, gọi là “cá bổi phệt”, để làm khô; cá nhỏ giữ lại làm giống cho mùa sau. Việc chế biến khô cá bổi thường huy động sức dân theo kiểu “vần công”, tạo không khí cộng đồng ấm áp. Sau khi làm cá, người tham gia được chia ruột và đầu cá để nấu lấy dầu dùng trong bữa ăn hàng ngày, thậm chí để thắp sáng khi chưa có điện.

Nghề làm khô cá bổi ở tỉnh Cà Mau có truyền thống từ lâu đời. Ảnh: ST

Để làm ra khô cá bổi ngon, người thợ phải có kinh nghiệm. Cá sau khi được đánh vảy, mổ bụng, rửa sạch sẽ được ướp muối rồi phơi trên giàn cao làm từ đăng sậy hoặc lưới. Cá mặn có thể để lâu, còn cá lạt thì thơm ngon hơn nhưng dễ hỏng nếu cất giữ dài ngày. Khi trời nắng, chỉ cần 2 – 3 ngày là cá đã khô, có thể bán cho thương lái hoặc dự trữ trong gia đình.

Giữ nghề và nâng tầm thương hiệu

Người dân chế biến cá bổi theo phương pháp truyền thống. Ảnh: ST

Ngày nay, nhờ có lò sấy, người dân vẫn duy trì sản xuất ngay cả khi thời tiết không thuận lợi. Nhiều hộ gia đình đã vươn lên khá giả nhờ nghề này, tiêu biểu như HTX cá khô bổi Tư Hùng, Tám Oanh, Ba Đức…

Đặc biệt, tỉnh Cà Mau đã xây dựng và quảng bá thương hiệu “Khô cá bổi U Minh”, góp phần khẳng định giá trị đặc sản địa phương trên thị trường trong nước. Đây không chỉ là sản phẩm kinh tế, mà còn là niềm tự hào văn hóa, bởi mỗi con cá khô bổi đều gắn liền với ký ức, câu chuyện của cư dân vùng đất rừng tràm, rừng đước.

Với lợi thế truyền thống lâu đời và thị trường ngày càng mở rộng, nghề làm khô cá bổi hứa hẹn tiếp tục phát triển, mang lại sinh kế ổn định, giữ gìn hồn quê và góp phần xây dựng thương hiệu đặc trưng cho vùng đất cực Nam Tổ quốc./.