Chị Dương Thị Thu Huệ, Giám đốc Công ty TNHH xuất nhập khẩu Kinoko Thanh Cao cho biết: Nhà máy có vốn đầu tư 3 triệu USD, với tổng diện tích 3ha, diện tích nuôi trồng nấm 3.000m2; sử dụng công nghệ, quy trình sản xuất đóng gói 100% của Nhật Bản.

Công nghệ của Nhật Bản để sản xuất ra nấm kim châm khác biệt với sản xuất nấm thủ công tại Việt Nam ở 3 điểm. Thứ nhất, vấn đề máy móc thiết bị hoàn toàn kín trong nhà lạnh được quản lý về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và rất chặt chẽ về kỹ thuật. Thứ hai, về nguyên liệu, ở Việt Nam sản xuất bằng mùn cưa và một chút cám (khoảng 15-20%), bởi tập quán trồng nấm của Việt Nam đến thời điểm này vẫn là trồng trong túi ni lông và bằng phương pháp thủ công là chính. Do vậy, số lượng sẽ không được nhiều, thời gian bị kéo dài và dễ bị nhiễm mốc. Ngược lại, sản xuất nấm kim châm bằng lọ nhựa, với công nghệ của Nhật Bản chuyển giao, chỉ 35% là chất thô, 65% còn lại là các loại cám dinh dưỡng, nên nấm ăn có sự khác biệt. Thứ ba, nấm được sản xuất trong điều kiện kiểm soát về nhiệt độ, độ ẩm, PH… rất kỹ bằng máy móc của Nhật nên doanh nghiệp định sản xuất bao nhiêu thì phía Nhật Bản thiết kế theo đúng yêu cầu.

Sản phẩm nấm kim châm Kinoko.

Nói về chặng đường phát triển nghề trồng nấm, chị Dương Thị Thu Huệ cho biết: Chị sinh ra và lớn lên ở Hà Đông (quê gốc ở xã Phúc Lâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội). Trước đây, chị là phiên dịch viên tiếng Nhật có thu nhập hàng nghìn USD/ tháng, nhưng chị đã quyết định từ bỏ công việc này và quyết định lập nghiệp với nghề trồng nấm. Chị đã nhen nhóm ý tưởng sau một chuyến tình cờ chị đưa đoàn chuyên gia trồng nấm của Nhật Bản sang thăm Việt Nam.

Khi về tới đây, các chuyên gia thấy nguồn nguyên liệu của Việt Nam khá dồi dào có thể tận dụng để trồng nấm như: Mùn cưa, xơ dừa, rơm dạ… nên họ đã động viên chị Huệ đi theo nghiệp trồng nấm. Với mong muốn tận dụng nguồn nguyên liệu thừa bỏ đi để tạo ra những sản phẩm siêu sạch cho tiêu dùng.

Nghĩ là làm, chị Huệ bắt tay vào khởi nghiệp trồng nấm từ năm 2002. Ban đầu, quá trình trồng nấm của chị thật khó khăn, chật vật. Năm 2005, chị xuất vốn lập nhà xưởng đầu tiên ở xã Thanh Cao. “Nhưng trận lụt kỷ lục năm 2008 đã nhấn chìm tất cả đến tận mái nhà. Nhìn các giá thể trồng nấm trôi bồng bềnh trong nước, lúc đó nước mắt của tôi thì chỉ biết nuốt vào trong”, chị Huệ tâm sự. Thảm khốc là thế nhưng chị vẫn không bỏ cuộc. Sau biến cố ấy, chị Huệ đi nhiều nơi để tìm kiếm khu đất phù hợp cho mình phát triển nghề trồng nấm. Khi đến xã Đốc Tín (Mỹ Đức) tìm hiểu thực địa, chị đã tìm được điểm dừng chân và quyết định chuyển cơ sở sản xuất nấm về đây.

“Đốc Tín có môi trường trong lành, mặt bằng cao ráo, có khu đất đủ rộng để xây dựng nhà xưởng trồng nấm. Quan trọng hơn là tôi có thể tận dụng nguồn nguyên liệu dồi dào để sản xuất. Trong đó, có rơm rạ được lấy sau mỗi mùa gặt và lượng mùn cưa lớn được thu mua từ Đanh Xuyên - một làng chuyên sản xuất gỗ ở xã Hòa Nam, huyện Ứng Hòa, cách công ty khoảng chừng 20 km”- chị Huệ nói.
Khi đã tìm được cơ sở sản xuất nấm, chị Huệ lại mất nhiều đêm trăn trở xem làm thế nào để hạn chế thấp nhất rủi do khi trồng nấm. Bởi theo chị Huệ, từ trước đến nay trồng nấm để thoát nghèo thì có thể, nhưng để vươn lên làm giàu là điều cực kỳ hiếm. Với cung cách sản xuất thủ công ngoài trời, cây nấm rất dễ bị dịch bệnh, chậm phát triển, thất thu là điều dễ hiểu. Ban đầu, vốn ít, về với trại nấm Đốc Tín, chị Huệ sản xuất nấm ăn, nấm dược liệu bằng công nghệ khá thô sơ.

Bắt đầu từ năm 2016, chị đã quyết định cầm cố toàn bộ nhà cửa của gia đình ở trung tâm Thành phố với số tiền hơn 60 tỉ đồng để đầu tư sản xuất nấm. Với số tiền vốn ban đầu đó, chị Huệ đã đưa mô hình sản xuất nấm công nghệ cao của Nhật Bản về với Việt Nam. Chị đã thành công và là người đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng nền công nghiệp nấm công nghệ cao cho đất Việt.

Có đến thăm trang trại trồng nấm của công ty mới thấy được nghị lực phi thường của chị. Bởi toàn bộ dây chuyền đều tự động, nhiệt độ tự động, ánh sáng tự động chỉ tốn công nhất là ở mỗi khâu đóng gói sản phẩm mà thôi.

Quy trình trồng nấm công nghệ cao của chị khá bài bản, khoa học, sạch sẽ, thoáng mát, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và đạt tiêu chuẩn xuất khẩu vào các nước châu Âu. Cây nấm được làm ra sạch đến mức có thể ăn sống được nên chị Huệ tự tin khuyến cáo khách hàng rằng khi đem vào chế biến thì không cần rửa vì nhiều khi nguồn nước ở nhà không thể sạch bằng nguồn của nhà máy.
Không chỉ tạo ra sản phẩm nấm sạch phục vụ người dân, mà công ty còn góp phần giải quyết vấn đề công ăn việc làm cho nhiều người lao động. Hiện công ty có hơn 20 công nhân nhưng có thể sản xuất được 3 tấn nấm/ ngày. Chế độ lương tháng của công nhân cũng được đảm bảo, bình quân đạt từ 6 - 10 triệu đồng/ người/ tháng.

Trao đổi về mong muốn của mình, Chị Huệ cho biết: “Sản phẩm nấm của công ty đạt tiêu chuẩn châu Âu, đơn đặt hàng rất nhiều. Sản phẩm nấm của công ty bán ngay tại thị trường miền Bắc cung còn chưa đủ cầu nên tôi mong muốn có nhiều người hợp tác với mình để có đủ tiềm lực mở rộng quy mô lớn sản xuất nấm với khối lượng lớn thì mới có thể cung cấp đủ trong nước và xuất khẩu”.

Với khát vọng ấy, chị Huệ mong muốn Thành phố cũng như huyện có chính sách để phát triển nghề trồng nấm công nghệ cao để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và quốc tế. Chị sẽ luôn sẵn sàng hợp tác, giúp đỡ những ai có nhu cầu phát triển nghề trồng nấm công nghệ cao tại Việt Nam để cùng chị làm giàu cho quê hương.

Bài và ảnh Cửu Long