Từ mô hình tiên phong đến sản phẩm OCOP

Ổi lê Quý Hương đạt chứng nhận VietGAP và được xếp hạng OCOP 3 sao. Ảnh minh họa.

Xã Hà Long ưu tiên xây dựng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với những sản phẩm lợi thế và đặc trưng địa phương. Từ năm 2020, một số hộ dân đã mạnh dạn đưa giống ổi lê vào trồng thử nghiệm trên vùng đất bạc màu. Nhờ khả năng thích nghi tốt, ít sâu bệnh và cho thu quả chỉ sau khoảng 8 tháng, cây ổi lê nhanh chóng chứng minh tiềm năng kinh tế của mình.

Đến tháng 9/2021, Tổ hợp tác trồng ổi lê Quý Hương được thành lập với chỉ 5 thành viên ban đầu. Tuy nhiên, nhu cầu phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa đã thúc đẩy hình thành HTX dịch vụ – thương mại Quý Hương Hà Long vào tháng 4/2022, với sự tham gia của 265 hộ dân và gần 190ha diện tích canh tác.

Nhờ liên kết sản xuất bài bản, người dân được hỗ trợ kỹ thuật, tập huấn quy trình chăm sóc, cấp mã số vùng trồng và tạo điều kiện trong tiêu thụ. Đến năm 2021, ổi lê Quý Hương đạt chứng nhận VietGAP; năm 2023 được xếp hạng OCOP 3 sao. Đây là bước tiến quan trọng giúp sản phẩm khẳng định chất lượng, đồng thời trở thành hình mẫu của nông nghiệp sạch và sản xuất gắn với yếu tố văn hóa – sinh thái địa phương.

Hiện toàn xã có khoảng 170ha ổi lê với gần 2.000 hộ trồng, sản lượng hơn 10.000 tấn/năm, giá trị thu hoạch ước khoảng 70 tỷ đồng. Cây ổi lê đã trở thành cây trồng chủ lực, tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động và giúp nhiều hộ vươn lên làm giàu.

Ông Nguyễn Văn Phong, Giám đốc HTX DVTM Quý Hương Hà Long, cho biết: “Chính quyền xã đồng hành rất sát sao trong việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, cấp mã số vùng trồng, mã QR truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa bao bì. Nhờ vậy, ổi lê Quý Hương ngày càng nâng cao sức cạnh tranh và tạo nền tảng cho nông nghiệp hiện đại, thân thiện môi trường.”

Khôi phục giống nếp cái hoa vàng

Với hướng đi đúng đắn và sự đồng lòng của người dân, Hà Long đang từng bước khẳng định vị thế trong phát triển kinh tế nông thôn, đồng thời tạo nền tảng bền vững cho xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu. Ảnh minh họa.

Cùng với ổi lê, giống lúa nếp cái hoa vàng – sản vật tiến vua nổi tiếng – cũng được Hà Long chú trọng khôi phục và phát triển. Năm 2009, cây nếp cái hoa vàng được trồng trở lại trên diện tích 2,8ha. Qua 16 năm, vùng sản xuất đã mở rộng lên khoảng 200ha, với sản lượng 800 tấn/năm. Hiệu quả kinh tế từ giống lúa này cao gấp 2,5 lần so với lúa thường.

Đặc biệt, năm 2020, sản phẩm gạo nếp cái hoa vàng Gia Miêu Ngoại Trang của HTX DVNN xã Hà Long được công nhận OCOP 3 sao, trở thành niềm tự hào của địa phương. Hiện nay, toàn bộ diện tích nếp cái hoa vàng đều được doanh nghiệp bao tiêu ngay tại ruộng với giá ổn định, giảm rủi ro cho nông dân và tạo động lực mở rộng sản xuất.

Ông Lê Minh Công, Giám đốc HTX DVNN xã Hà Long, chia sẻ: “Ngoài thị trường truyền thống, gạo nếp cái hoa vàng Gia Miêu Ngoại Trang thường xuyên tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài tỉnh. Sản phẩm được người tiêu dùng đánh giá cao, thậm chí sản lượng hiện tại còn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thu mua. Việc đạt OCOP 3 sao càng gia tăng giá trị và bảo chứng chất lượng cho một sản vật đặc trưng.”

Chính quyền xã Hà Long luôn coi Chương trình OCOP là nhiệm vụ trọng tâm trong tái cơ cấu nông nghiệp. Xã chủ động hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện bao bì, nhãn mác, mã QR truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất, đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại và kết nối thị trường.

Toàn xã hiện có 4 sản phẩm OCOP: Gạo nếp cái hoa vàng Gia Miêu Ngoại Trang (OCOP 3 sao); Gạo nếp hạt cau Tiên Sơn Hà Lĩnh (OCOP 4 sao); Gạo Tiên Sơn số 3 (OCOP 3 sao); Ổi lê Quý Hương (OCOP 3 sao)

Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò của xã đối với Chương trình OCOP càng được nhấn mạnh. Các chỉ tiêu như nguồn gốc sản phẩm, văn hóa bản địa, lao động địa phương… đều đòi hỏi chính quyền cấp xã theo sát và tham gia sâu hơn.

Thời gian tới, Hà Long đặt mục tiêu tiếp tục phát triển sản phẩm OCOP gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. Xã sẽ hỗ trợ các chủ thể trong xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm. Đến năm 2030, Hà Long phấn đấu có 90ha cây ăn quả đạt OCOP và xây dựng thêm từ 2–3 sản phẩm OCOP mới có thương hiệu.